Godina izdanja: 2023
ISBN: 978-86-6178-051-6 978-99976-807-7-8 978-86-7403-286-2
Autor: Domaći
Oblast: Monografije
Jezik: Srpski

BOJAN DIMITRIJEVIĆ

VOJSKA REPUBLIKE SRPSKE U RATU 1992-1995 - Vojska brza kao vjetar

Izdavač - Arhiv Republike Srpske, Banja Luka; Arhiv Vojvodine, Novi Sad; Institut za savremenu istoriju, Beograd

Godina - 2023

434 strana

25 cm

Edicija - Biblioteka Posebna izdanja

ISBN - 978-86-6178-051-6 978-99976-807-7-8 978-86-7403-286-2

Povez - Broširan

Stanje - Kao na slici, tekst bez podvlačenja



SADRŽAJ:
Uvod

JUGOSLOVENSKA NARODNA ARMIJA U BOSNI I HERCEGOVINI
JNA u Bosni i Hercegovini do izbijanja rata 1992 godine
Uticaj plana Jedinstvo na jedinice JNA u BiH
Ram stiže u Bosnu i Hercegovinu 1991.- i pre `zvaničnog“ početka
Reorganizacija armije i stvaranje 2. vojne oblasti u Sarajevu
Od paravojnih formacija do međunarodnog priznanja BiH
Rat počinje u Bosni i Hercegovini
Sukobi u Posavini
Borbe na Kupresu
Kninski korpus u borbama oko Kupresa
Normalizacija stanja i uspostavljanje linija
prema hrvatskim snagama
Sukobi u Hercegovini
Stanje u Podrinju
Bihać i Cazinska krajina
Napuštanje aerodroma Bihać i uništavanje podzemnog objekta
Sukobi u Sarajevu i okolini
Evakuacije sa sarajevskog aerodroma

NASTANAK VOJSKE SRPSKE REPUBLIKE BOSNE I HERCEGOVINE
General Mladić - komandant Srpske vojske
Dolazak u na komandno mesto u Han Pijesku
Stvaranje i smernice rada Glavnog štaba Srpske vojske BiH
Narodna skupština u Banja Luci 12. maj 1992.: vojni i ratni ciljevi
Formiranje Vojske Srpske Republike BiH
Povlačenje snaga JNA u okvire SR Jugoslavije
Evakuacija opkoljenih kasarni iz Sarajeva
Eksplozija u ulici Vase Miskina
Predaja sarajevskog aerodroma
Pitanje, opsade` i granatiranja Sarajeva

VOJSKA REPUBLIKE SRPSKE - POGLED IZNUTRA
Glavni štab i Vrhovna komanda: nagoveštaj komplikovanih odnosa
Sastav Glavnog štaba i generalitet
Starešinski sastav
Popuna boračkim sastavom
Ukupno brojno stanje Vojske
Pripadnici vojske drugih nacionalnosti
Jedinice u sastavu Vojske
Opštinski način organizovanja
Odnosi sa lokalnim vlastima i SDS-om
Tipologija naoružanja
Neke osobenosti strategije- delovanja VRS u toku rata

1992- USPESI NOVE SRPSKE VOJSKE
Smanje na delovima srpske teritorije
Smanje u Hercegovini
Srednja Bosna i Krajina
Problemi u komandovanju snagama na terenu i paravojne snage
Odnosi sa Generalštabom VJ
Operacija, Koridor “
Pukovnik Lisica zauzima Bosanski Brod
Neke osobine VRS kao iskustvo operacije, Koridor`
Pad pojedinih srpskih enklava - slučaj Smoluće
Početak međunarodnih pritisaka na srpski politički vrh i jačanje prisustva UNPROFOR-a
Dejstva avijacije VRS na drugim delovima ratišta
Rezime dejstva srpske avijacije u 1992 godini
Međunarodni pritisak da se ukloni avijacija VRS
Propast srpskog oklopnog voza kod Gradačca
Operacija, Vrbas 92` - zauzimanje Jajca i borbe zapadno od Sarajeva
Mitrovdanska bitka
Pojava mudžahedina u sastavu Armije BiH
Smanje u Podrinju i formiranje Drinskog korpusa
Sektorska reorganizacija Glavnog štaba i Direktiva br 4

1993 - SRPSKA POLITIKA PROPUŠTA PRILIKU ZA VOJNIČKU POBEDU
Politički pregovori u Ženevi o Vens-Ovenovom mirovnom `paketu“
Muslimanska ofanziva u Podrinju i problem Srebrenice
Zaustavljanje napada na Srebrenicu i uspostavljanje zaštićenih zona
Dostignuti ciljevi i problemi Vojske početkom 1993. godine
NATO stiže na nebo Republike Srpske
Unapređenje sistema PVO
Mladićev presudan nastup na Narodnoj skupštini
Početak neosnovanih političkih kritika na račun Vojske
General Mladić u trouglu odnosa sa predstavnicima RS - SRJ - VJ
Pokušaj zauzimanja Goražda
`Vojska brza kao vjetar` - operacija „Lukavac 93“
Nastavak operacije
Naredba za napuštanje Igmana i Bjelašnice - sukob sa Karadžićem
Smanje u Vojsci u leto 1993.
Akcija Septembar 93 - novi udar na Vojsku i generala Mladića
Mladić i Glavni štab ka sukobu sa političkim rukovodstvom i SDS
Odnosi sa Vojskom Jugoslavije Mladić i novi načelnik GŠ VJ Perišić
`Prirodno savezništvo“: saradnja VRS i HVO

PRELOMNA RATNA GODINA – 1994
Pitanje ciljeva rata
Na prvim linijam
Eksplozija na pijaci Markale i vojno-političke posledice
Iznenadno hrvatsko-muslimansko izmirenje
Obaranje pet srpskih aviona
Operacija Zvijezda 94 – napad na Goražde
Borbe oko Goražda provociraju vazdušne udare snaga NATO
Ultimatum srpskoj strani i političko rešenje nastale situacije
Vojska pod političkim pritiskom
Proslava Vidovdana 1994. godine
Plan Kontakt grupe - podela teritorija u razmeri 51–49%
Miloševićev udar na Republiku Srpsku
Neuspešna operacija VRS `Breza 94`
Vazdušni udari snaga NATO se nastavljaju
Bosanska Krajina: muslimanska ofanziva
Druga Mitrovdanska ofanziva
Iznenadni pad Kupresa
Kontraofanziva snaga VRS
Vazdušni udari snaga NATO
Nova hrvatska operacija – gubitak Livanjskog polja
Zaustavljanje napredovanja u bihaćkim predgrađima

PRVA POLOVINA 1995: POSLEDNJI USPESI VOJSKE REPUBLIKE SRPSKE
Potpisano primirje se ne poštuje
Novi komandanti UNPROFOR-a i tajne isporuke naoružanja
Direktiva br 7 – Planiranje dejstava VRS za predstojeću 1995. godinu
Sukob na `Sanskoj“ skupštini: pokušaj urazumljivanja politike
Postepeno napredovanje hrvatskih snaga prema Dinari
Hrvatski napad na zapadnu Slavoniju u senci sukoba sa Karadžićem
Zarobljavanje pripadnika UNPROFOR i komplikovanje odnosa sa NATO
Muslimanska ofanziva na više delova fronta
Vidovdan i produbljavanje sukoba sa političkim vrhom RS
Operacija Krivaja 95 - iznenadno zauzimanje Srebrenice
Da li je Vlada u Sarajevu žrtvovala Srebrenicu?
Evakuacija civilnog stanovništva
Povlačenje snaga Armije BiH iz Srebrenice ka muslimanskoj teritoriji
Genocidni plan ili osveta posle slučajnog incidenta?
Likvidacija zarobljenika i optužba za genocid
Intermeco između Srebrenice i Žepe
Snage VRS ulaze u Žepu

DRUGA POLOVINA 1995: VAZDUŠNOM AGRESIJOM DO MIROVNOG PLANA
Od osvajanja Žene do pada Krajine: iznenadno pogoršavanje situacije
Karadžić smenjuje Mladića
Pad Krajine sprečava izvođenje operacije `Vaganj“
Problemi Vojske u ovom periodu
Planiranje vazdušnih udara NATO na ciljeve u Republici Srpskoj
Ponovo Markale - inscenirani povod za vazdušne udare NATO
`Namerna snaga`- Vazdušni udari na Republiku Srpsku
Sastanak sa generalom Žanvijeom
Nastavak vazdušnih napada
Holbrukovo posredovanje, prekid vazdušnih napada snaga NATO
Ofanziva hrvatskih i muslimanskih snaga
General Mladić se vraća na front
Kratkotrajna konsolidacija stanja na frontu
Pokušaj poslednje srpske kontraofanzive
Sporazum o `prekidu vatre`
Novi hrvatsko-muslimanski sporazum i prodor na srpsku teritoriju
Vojska Republike Srpske u završnim ratnim operacijama
Smene Mladićevih pomoćnika i nova haška optužnica
Završetak mirovnih pregovora u Dejtonu
Povlačenje vojske prema odredbama mirovnog ugovora
Gubitak većeg dela Srpskog Sarajeva i posledice
Prve dileme posleratne Vojske

1996 - PRVA MIRNODOPSKA GODINA
Pritisak međunarodnih snaga tokom 1996. godine
Posleratna reorganizacija VRS
Sukob sa političkim rukovodstvom i smena ratnog Glavnog štaba

Zaključak

PRILOG: Jedinice Vojske Republike Srpske 1992-1996.
Izvori i literatura
Skraćenice
Reč zahvalnosti
Beleška o autoru


`Vojska Republike Srpske nije bila mirnodopska organizacija, niti je i jedan ratni plan Jugoslovenske narodne armije predviđao njen nastanak. Ipak, građanski rat koji je odneo SFR Jugoslaviju sa istorijske scene početkom 1990-ih godina doveo je do potrebe da se Vojska srpskog naroda u Bosni i Hercegovini formira. Vojska Republike Srpske odigrala je ključnu ulogu u odbrani teritorija na kojima je živeo i danas živi srpski narod u Bosni i Hercegovini. Ona je prepoznata od srpskog naroda kao sopstvena vojska koja je i pored ratnih teškoća ostvarila visok nivo kohezije. Republika Srpska je svakako plod njene ratne borbe i hiljade i hiljade boraca koji su živote ugradili u njeno stvaranje i očuvanje. To joj je obezbedilo dostojno mesto u istoriji srpskog naroda u
20. veku.

Posle uspešno izvedene operacije „Lukavac 93“ na Trnovu, jula 1993. predsednik Republike Srpske, dr Radovan Karadžić, reći će: `To je zasluga ove vojske, koja je brza kao vjetar!` To je i naslov ove monografije.`



Ako Vas nešto zanima, slobodno pošaljite poruku.