ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1971-1972
Oblast: Film
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Spolja kao na fotografijama, unutra u čistom i urednom stanju.

Autor Plaževski, Ježi, 1924-2015
Naslov Jezik filma. Deo 1-2 / Ježi Plaževski ; [preveli Uglješa Radnović, Stanislav Stanojević]
Ostali naslovi Język filmu. scc
Jezik srpski
Godina 1971-1972.
Izdavanje i proizvodnja Beograd : Institut za film, 1971 (Beograd : `Slobodan Jović`)
Drugi autori Radnović, Uglješa (prevodilac) ; Stanojević, Stanislav (prevodilac)
Fizički opis 234 str. ; 202 str. : ilustr. ; 21 cm
Zbirka Biblioteka Umetnost ekrana ; 11-12
Napomene Prevod dela: Język filmu / Jerzy Plazewski
Napomene uz tekst.
(Broš.)
Predmetne odrednice Kinematografija

SADRŽAJ

PRVI DEO
I. GENEZA KNJIGE, NJEN CILJ, METOD I OBLAST 5
Za genijalnu filmsku publiku 5
Principi igre i zadovoljstva 6
Razgovor o izražajnim sredstvima je najvažniji 7
O sklopu ove knjige 9
II. IMA LI FILM SVOJ JEZIK 13
Filmski jezik postoji 13
Mesto „filmskog jezika“ među sinonimskim terminima 20
Analogija sa istraživanjima razgovornog jezika 24
Savremenost filmskog jezika 28
Filmski jezik treba učiti 31

DRUGI DEO
III. PROMENLJIVA DISTANCA 37
Kvadrat-kadar-plan 37
Planovi 39
Podela planova 41
Opšti plan 41
Srednji plan 44
Američki plan 44
Srednje-krupni plan 45
Krupni plan 46
Vrlo krupni plan (detalj) 52
Izbor planova 55
Redosled planova 56
Plan-kontraplan 58
IV. RAKURSI KAMERE 62
Gornji rakurs 63
Donji rakurs 64
Kamera pomerena od vertikale 65
Specijalni rakursi kamere 66
V. UGLOVI GLEDANJA KAMERE 68
Deformacija perspektive 69
Deformacija brzine kretanja 70
Promenljivi ugao gledanja 71
VI. DUBINSKA OŠTRINA 72
Dubinska oštrina u kadrovima sa jednom radnjom 73
Dubinska oštrina u kadrovima sa dva plana radnje 74
VII. KOMPOZICIJA KADRA 76
Likovne funkcije kompozicije 76
Kadrovi sa interesantnom kompozicijom pokreta 79
Kadrovi sa interesantnom kompozicijom površina 80
Prostorni okviri filmske slike 81
Dramske funkcije kompozicije 82
VIII. KRETANJE OBJEKTA 85
Umetnost kretanja 85
Kretanje i mirovanje 88
Produženo kretanje 90
Kretanje i vreme 91
Ubrzano kretanje 92
Usporeno kretanje 93
Inverzija kretanja 95
Zaustavljeno kretanje 96
IX. KRETANJE KAMERE 98
Panorama 101
Opisna panorama 103
Dramska panorama 105
Vožnja kamere 106
Vožnja unapred 108
Vožnja unazad 110
Vožnja naviše i naniže 112
Paralelna vožnja 113
Vožnja po krivini 114
Panoramska vožnja 114
X. DEFORMACIJA SLIKE 117
Neoštrina 118
Mekoća slike 119
Negativ 120
Krivo ogledalo 120
Brisanje slike 121
XI. DVOSTRUKA EKSPOZICIJA 122
Primena 124
XII. TRIK-SNIMCI 129
Primena 130
XIII. ZVUČNI FILM 134
Film se nije morao roditi nem 134

TREĆI DEO
XIV. ISTORIJSKA EVOLUCIJA MONTAŽNIH FORMI 141
Prvi filmovi braće Limijer i Melijesa 142
Brajtonska škola 142
Edvin Porter 143
Grifit 144
Kulješov i Vertov 145
Pudovkin 147
Ejzenštejn 149
Francuska avangarda 152
Vizuelna montaža posle 1930. godine 153
XV. MONTAŽA – POKUŠAJ DEFINICIJE I PODELE 155
Za i protiv montaže 155
Mozaički karakter čovekove percepcije 158
Kategorije prostora, vremena, uzroka 160
Osnovni tipovi montaže 161
XVI. TEHNIČKA MONTAŽA 164
Neprekidnost 164
Orijentacija 166
Ritam 168
XVII. DRAMATURŠKA MONTAŽA 175
Linearna montaža 175
Paralelna montaža 176
Sinhrona montaža 177
Retrospektivna montaža 178
XVIII. ASOCIJATIVNA MONTAŽA 180
Kreativna montaža 180
Montaža analogija 182
Montaža antiteza 182
Polifona montaža 184
Montaža lajtmotiva 185
XIX. MONTAŽA ZVUKA 186
XX. VIZUELNO-AKUSTIČKI SINHRONITET 189
XXI. AUDIO-VIZUELNI KONTRAPUNKT 192
Prirodni kontrapunkt 194
Materijalni kontrapunkt 195
Kontrapunkt asocijacije 196
Kontrapunkt antiteze 198

ČETVRTI DEO
XXII. FILMSKA INTERPUNKCIJA 203
Zatamnjenje-otamnjenje 205
Pretapanje 207
Druge figure interpunkcije 208
XXIII. POVEZIVANJE SEKVENCI 211
Prelazi na osnovu analogija 212
Prelazi na osnovu asocijacija 213
XXIV. VRSTE SEKVENCI 215
Zgusnute sekvence 218
Uvodne sekvence 221

PETI DEO
XXV. STILSKE FIGURE 5
Postupnost (gradacija) 6
Ponavljanje 7
Refren 9
Elipsa 10
Odlaganje 13
Litota 14
Antiteza (suprotstavljanje) 14
Metonimija 15
Sinegdoha 17
Eufemizam 17
Metafora 20
Simbol 23
Alegorija 25

ŠESTI DEO
XXVI. KONSTRUKCIJA POVRŠINA NARACIJE 29
Stalna i promenljiva površina naracije 29
Indirektna naracija 32
Prividno indirektna naracija 37
XXVII. FILMSKA VREMENA 43
Slika trajanja 43
Sadašnje vreme 45
Odstupanje od stvarnog vremena – kondenzacija 47
Odstupanje od stvarnog vremena – razvučenost 48
Zaustavljeno vreme 49
Stvarno vreme 49
Proticanje vremena 50
Prošlo vreme 53
Buduće vreme 57
Ciklično (učestalo) vreme 58
XXVIII. FILMSKI PROSTORI 60
Dijalektika filmskog prostora 60
Konstrukcija i opis filmskog prostora 61
Organizacija prostornih efekata 63

SEDMI DEO
XXIX. AKUSTIČKI EFEKTI 69
Prisnost sa zvukom 69
Deformacija akustičkih efekata 70
Akustički simboli 72
Emocionalna uloga akustičkih efekata 73
Dramaturška uloga akustičkih efekata 74
XXX. TIŠINA 75
XXXI. MUZIKA 77
Istorijske koncepcije filmske muzike 77
Glavni zadaci muzike 79
Transcendentna muzika 82
Imanentna muzika 88
XXXII. REČ 90
Integralni realizam ili dijaloška dramaturgija 90
Reč – akustička sirovina 93
Reč – element dijaloga 95
Reč u transcendentnom natpisu 100
Reč u imanentnom natpisu 102
XXXIII. GLUMAC 105
Prošlost filmske glume 105
Pozorišna i filmska gluma 108
Vrste filmske glume 111
Glumac neprofesionalac 114
Statisti 115
Tehnika filmske glume 117
XXXIV. ŠMINKA I MASKA 119
XXXV. KOSTIMI 124
XXXVI. DEKOR 131
Dekor koji organizuje filmski prostor 133
Izbor pozadine događaja – veštački dekor 135
Izbor pozadine događaja – prirodni dekor 138
XXXVII. OSVETLJENJE 141

OSMI DEO
XXXVIII. BOJA 149
Put do boje 149
Opozicija protiv boje 151
Glavne funkcije boje 152
Kompozicija boje u kadru 155
Koloristička kompozicija celine filma 158
XXXIX. ŠIROKI EKRAN 160
XL. PROMENLJIVI EKRAN 165
XLI. ZVUK U PROSTORU 170
XLII. TRODIMENZIONALNI FILM 173
XLIII. POLIVIZIJA 176

DEVETI DEO
XLIV. ANALITIČKA NARACIJA I INTEGRALNA NARACIJA 185
Uticaj tehnike na karakter naracije 185
Kondenzacija radnje pomoću dubinske oštrine 186
Primeri integralne inscenacije 187
Doprinos Roma i Hičkoka 189
Bazenova teorija integralne knjige snimanja 190
Istina i sloboda izbora 191
Integralna knjiga snimanja i otvoreni tokovi 195
Antagonizam ili zajednički rad 198
ZAKLJUČAK 201

Ježi Plaževski (Jerzy Płażewski, 1924–2015) bio je poljski filmski kritičar, istoričar i teoretičar filma, jedan od najuticajnijih poljskih proučavalaca filmske umetnosti. Rođen je u Sjedlcu, a diplomirao je 1950. godine na Glavnoj školi za planiranje i statistiku u Varšavi. Godine 1965. doktorirao je filozofiju na Varšavskom univerzitetu. Filmskom kritikom počeo je da se bavi još tokom studija, objavljujući tekstove u poljskim časopisima. Od 1949. sarađivao je sa nedeljnikom Film, a potom je uređivao filmske rubrike i časopise Przegląd Kulturalny, Film na świecie i Kino. Godine 1960. osnovao je u Varšavi bioskop „Wiedza“, posvećen prikazivanju umetnički vrednih filmova, kojim je rukovodio do 1985. godine. Autor je brojnih studija o istoriji, teoriji i estetici filma, među kojima se posebno izdvajaju Jezik filma (Język filmu, 1961), Istorija filma za svakoga (Historia filmu dla każdego, 1968) i Istorija francuskog filma (Historia filmu francuskiego). Njegova knjiga Jezik filma, prevedena i na srpski jezik, predstavlja sistematičan prikaz filmskih izražajnih sredstava, od kompozicije kadra, pokreta kamere i montaže do upotrebe zvuka, boje i dramaturških postupaka. Plaževski je nastojao da filmsku umetnost objasni kao poseban sistem izražavanja, povezujući teorijsku analizu sa brojnim primerima iz istorije kinematografije. Bio je član Međunarodne federacije filmskih kritičara (FIPRESCI) i član žirija mnogih uglednih međunarodnih filmskih festivala, uključujući Kan, Berlin, Karlove Vari i Lokarno. Za svoj doprinos filmskoj kulturi dobio je više priznanja, među kojima i zlatnu medalju „Gloria Artis“. Preminuo je u Varšavi 2015. godine. Njegove knjige imale su značajnu ulogu u obrazovanju generacija filmskih kritičara, reditelja, studenata i ljubitelja filma.

MG P89 (L)