ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1986
Oblast: Istorija umetnosti
Jezik: MAKEDONSKI
Autor: Strani

TVORESTVOTO NA MIJACKITE REZBARI NA BALKANOT OD KRAJOT NA XVIII I XIX VEK - DIMITAR KORNAKOV
STVARALASTVO MIJACKIH REZBARA NA BALKANU OD KRAJA XVII I XIX VEKA - DIMITAR KORNAKOV
IZDANJE NA MAKEDONSKOM JEZIKU,PRILEP,1986.GODINA,284 STR,TVRD POVEZ,VELIKI FORMAT(29X23 CM),ILUSTROVANA
OMOT JE MALO OSTECEN NA IVICAMA.DOK JE SAMA KNJIGA ODLICNO OCUVANA,PECAT

Mijački rezbari (ili drvorezbari mijačke škole) predstavljaju vrhunske majstore duboreza koji potiču iz etnografske regije Mijačija (dolina reke Radike u zapadnoj Severnoj Makedoniji). Ova škola je u periodu od 18. do 20. veka stvorila neka od najfascinantnijih i najkompleksnijih crkvenih umetničkih dela na Balkanu, prepoznatljiva po svom jedinstvenom i raskošnom stilu dubokog reza (kopaničarstvo).

Glavne karakteristike mijačkog duboreza

• Poreklo i uticaj Svete Gore: Mijački majstori su prvobitno izučavali zanat u radionicama na Svetoj Gori. Tamo su savladali vizantijske osnove drvoreza, ali su ih po povratku u rodni kraj transformisali u autentičan stil uvođenjem baroknih elemenata i lokalnih folklornih motiva.
• Duboki reljef i ljudska figura: Za razliku od plitkog reza, mijački stil koristi izrazito dubok reljef pod pravim uglom, dajući skulpturama trodimenzionalnost. Bili su poznati po hrabrom integrisanju ljudskih figura i biblijskih scena među biljne i životinjske ornamente. Likovi iz Biblije su na njihovim ikonostasima često obučeni u tradicionalne mijačke narodne nošnje iz sela Galičnik i Lazaropole.
• Skriveni autoportreti: Majstori su imali običaj da na skrivenim mestima unutar masivnih ikonostasa koje su radili izrežu minijaturne autoportrete na kojima drže svoj rezbarski alat (dleta i čekiće).

Najpoznatija dela

Mijačke tajfe (drvorezbarske grupe/družine) radile su širom Severne Makedonije, Srbije, Grčke i Bugarske. Njihova najznačajnija remek-dela uključuju:
1. Ikonostas manastira Sveti Jovan Bigorski – Smatra se krunom mijačkog duboreza i jednim od najlepših ikonostasa u pravoslavnom svetu.
2. Ikonostas crkve Svetog Spasa u Skoplju – Monumentalno delo prepuno biblijskih motiva isprepletenih sa figurama ljudi i flore.
3. Ikonostas manastira Lesnovo – Još jedno klasično ostvarenje ove škole sa prepoznatljivom mekoćom linija i baroknom razigranošću.

Čuvene mijačke rezbarske porodice i majstori

Zanat se prenosi sa generacije na generaciju unutar nekoliko velikih klanova iz planinskih sela kao što su Gari, Tresonče, Galičnik i Lazaropole:
• Petre Filipovski `Garka` (iz sela Gari) – Jedan od najvećih i najpoznatijih majstora, koji je predvodio tajfu zaslužnu za manastir Sveti Jovan Bigorski i crkvu Svetog Spasa.
• Porodica Frčkovski (iz Galičnika) – Sa čuvenim majstorom Makarijem na čelu.
• Porodica Đinoski i Madžaroski.
Ova tradicija je ostavila neizbrisiv trag u kulturnoj baštini Balkana, a njihova dela se i danas proučavaju kao vrhunac spoja zanatske preciznosti i religijske umetnosti.