Godina izdanja: 1967
ISBN: 291
Autor: Domaći
Oblast: Muzika
Jezik: Srpski

Autori: Josip Završki / Nikša Njirić / Višnja Manasteriotti / Lovro Županović
Izdavač: Školske knjige, Zagreb
Godina: 1967
Obim: 268 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografijama.

„Muzička umjetnost - udžbenik za gimnaziju“ predstavlja jedno od najpoznatijih i najdugovečnijih kapitalnih izdanja iz oblasti muzičkog obrazovanja na prostorima bivše Jugoslavije.

Knjigu je kreirao vrhunski tim jugoslovenskih muzičkih pedagoga, muzikologa i kompozitora: Josip Završki, Nikša Njirić, Višnja Manasteriotti i dr Lovro Županović. Izdata je od strane čuvene izdavačke kuće Školske knjige Zagreb, a doživela je preko 15 izdanja tokom šezdesetih, sedamdesetih i osamdesetih godina prošlog veka (prva izdanja datiraju iz 1965. godine).

Iako je formalno bila namenjena kao udžbenik za gimnazije (često za sve razrede od I do IV ili kao višegodišnji priručnik), ova knjiga je daleko prevazišla okvire klasičnog školskog udžbenika. Funkcionisala je kao:
- Enciklopedija istorije muzike: Pruža izuzetno detaljan pregled od praistorije i muzike starog veka, preko renesanse, baroka, klasicizma, romantizma, pa sve do muzičkih pravaca 20. veka.
- Muzička teorija i oblici: Temeljno objašnjava elemente muzičke pismenosti, akustike, vokalnih i instrumentalnih oblika (simfonije, sonate, opere).
- Fokus na domaće stvaralaštvo: Poseban akcenat u knjizi stavljen je na razvoj muzičke kulture jugoslovenskih naroda i njihovo mesto u globalnoj istoriji umetnosti.

Sadrži mnoštvo crno-belih ilustracija instrumenata, portreta kompozitora i precizno štampanih notnih primera koji su učenicima služili za analizu dela na času.



Dr Lovro Županović (1925–2004) je bio centralna naučna figura ovog tima. Rođen je u Šibeniku, a ostavio je neizbrisiv trag kao kompozitor, muzikolog i redovni član Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti (HAZU). Bio je neverovatno svestran – diplomirao je slavistiku i romanistiku na Filozofskom fakultetu, potom istoriju muzike na Muzičkoj akademiji u Zagrebu, a doktorirao je muzikologiju u Ljubljani. Kasnije je završio i studije kompozicije. Važio je za jednog od najvećih stručnjaka za stariju nacionalnu muzičku prošlost (naročito od 16. do 19. veka). Radio je kao dugogodišnji profesor na Muzičkoj akademiji u Zagrebu, a u udžbenik je uneo visoku naučnu preciznost i istorijsku dubinu.


Nikša Njirić (1927–2016) je bio ugledni umetnik rođen u Dubrovniku, poznat po tome što je uspešno spajao svet visoke umetničke muzike i pedagogije. Diplomirao je kompoziciju na Muzičkoj akademiji u Zagrebu u klasi profesora Krste Odaka. Decenijama je radio kao profesor u zagrebačkim srednjim školama i na Pedagoškoj akademiji. Njegov kompozitorski opus obuhvata simfonijsku, kamernu i etno muziku. Bio je izuzetno posvećen stvaralaštvu za decu i mlade (pisao je dečje balete, horove i muziku za filmove), zbog čega je odlično znao kako kompleksne muzičke koncepte da približi gimnazijalcima.


Josip Završki (1917–2008) je bio ključni čovek za praktičnu i metodičku stranu udžbenika. Završio je studije na Muzičkoj akademiji u Zagrebu i radio kao srednjoškolski profesor, a potom i kao glavni savetnik za muzičku nastavu u prosvetnim organima. Bio je osnivač čuvenih dječjih horova Radio Zagreba i Hrvatskog narodnog kazališta (HNK). Izuzetno je zaslužan za širenje mreže muzičkih škola. Njegovo ogromno iskustvo iz direktnog rada sa đacima pomoglo je da udžbenik bude pedagoški prilagođen, jasan i logično strukturiran.


Višnja Manasteriotti (1917–1983) je donela važan pedagoški fokus u ovaj tim, sa posebnom specijalizacijom za uvođenje mladih u svet muzike. Poput kolega, imala je dvostruko obrazovanje – diplomirala je orgulje i klavir na Muzičkoj akademiji, ali i jugoslavistiku na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Radila je kao profesorka u Školi za vaspitače u Zagrebu i u nekoliko gimnazija širom Istre i kontinentalne Hrvatske. Napisala je važne retrospektivne radove o metodici ranog muzičkog vaspitanja. U timu je bila zadužena za to da jezik udžbenika bude besprekorno jasan, a metodički pristup stimulativan za učenike.