ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 146
Autor: Domaći
Oblast: Slikarstvo
Jezik: Srpski

Spoljašnjost kao na fotografijama, unutrašnjost u dobrom i urednom stanju!

Knjiga profesora Pavla Vasića predstavlja klasičan udžbenik likovne teorije i jedan od najvažnijih stubova srpske likovne pedagogije. Delo je strukturirano u dve glavne celine i osmišljeno tako da čitaocu pruži temeljno znanje o prirodi umetnosti, njenim funkcijama, osnovnim pojmovima i univerzalnom likovnom jeziku.1. DEO: Uvod u likovne umetnostiPrvi deo knjige postavlja teorijsku osnovu i bavi se filozofskim i sociološkim aspektima stvaralaštva kroz tri ključne oblasti:A) Šta je umetnost?Spoznaja sveta: Umetnost kao specifičan i jedinstven način saznanja i tumačenja stvarnosti.Komunikacija: Umetničko delo kao most i kanal komunikacije između autora i posmatrača.Odnos prema stvarnosti: Analiza tri glavna pristupa stvarnosti u umetnosti: imitacija (mimezis), stilizacija (preoblikovanje) i apstrakcija (potpuno odvajanje od predmetnog sveta).B) Funkcije umetnostiEstetska: Doživljaj lepote, sklada i buđenje dubokih unutrašnjih emocija.Edukativna: Obrazovna uloga, prenošenje univerzalnih društvenih i moralnih vrednosti.Društveno-politička: Umetnost u službi kritike sistema, propagande ili izgradnje kolektivnog identiteta.Religijska i ritualna: Istorijska uloga umetnosti u duhovnim obredima i sakralnim prostorima.C) Umetnički ukus i vrednovanjeKriterijumi vrednosti: Kako objektivno i subjektivno proceniti umetničko delo.Razvoj ukusa: Faktori koji utiču na formiranje ličnog ukusa i istorijskih stilskih preferencija.Istorijski kontekst: Neophodnost razumevanja vremena i okolnosti u kojima je delo nastalo da bi se ono pravilno interpretiralo.2. DEO: Elementi likovnog izražavanjaOvo je najpraktičniji i najvažniji deo knjige koji detaljno dešifruje „azbuku“ vizuelnog jezika kroz sedam osnovnih elemenata:Linija: Pravolinijska i krivolinijska; njena uloga u definisanju kontura, silueta i crteža, kao i njena funkcija u stvaranju ritma i oblika.Oblik (Forma): Razlika između geometrijskih i organskih oblika; odnos između dvodimenzionalnog (2D) i trodimenzionalnog (3D) prostora kroz masu, volumen i strukturu.Boja: Proučavanje osnovnih karakteristika (nijansa, ton, zasićenost, svetlina), harmonije i kontrasta, kao i psihološke simbolike i emocionalnog efekta boja na posmatrača.Ton i svetlost: Upotreba svetla i senke (hjaroskuro) za modelovanje oblika i stvaranje iluzije dubine putem atmosferske perspektive.Prostor i perspektiva: Metode organizacije likovnog polja kroz linearnu (pravolinijsku) i vazdušnu perspektivu.Tekstura i struktura: Razlikovanje vizuelne (vđene) i taktilne (opipljive) teksture, uz analizu uloge samog materijala i načina obrade površine.Kompozicija: Kruna likovnog izraza; pravila uređenja likovnog polja kroz ravnotežu, ritam, proporciju, dinamiku i određivanje dominantnog fokusa.Zašto je ovo delo neprevaziđeno?Teorijski temelj: Pruža jasnu, sistematičnu i sveobuhvatnu osnovu za razumevanje svih vizuelnih umetnosti.Ključ za opismenjavanje: Uči posmatrača kako da „čita“ i dekodira poruke skrivene u slikama, skulpturama i arhitekturi.Pedagoški standard: Decenijama opstaje kao nezaobilazni udžbenik u srednjim školama i na umetničkim akademijama.Sinergija teorije i prakse: Uspešno premošćuje jaz između apstraktnog teorijskog promišljanja i konkretnog umetničkog rada.



Pavle Vasić (Niš, 30. avgust 1907 — Beograd 12. mart 1993) bio je srpski slikar, doktor istorije umetnosti, likovni kritičar, pedagog i pravnik. Tokom celog svog života pored profesorskog poziva i predavalačkog talenta u kome je bio po oceni svojih studenata nesporan, ostala je njegova životna preokupacija i može se reći entuzijazam prema istorijatu srpske uniforme, te smatra se prvim srpskim naučnikom koji je utemeljitelj novog naučnog pristupa u toj oblasti.[1]

Školovanje
Obrazovanje je stekao u Beogradu. Njegov deda po majci Pavle Janković, artiljerijski pukovnik, je bio zaslužan za njegov životni put. Naime, posmatrajući svakodnevno svog unuka kako ne ispušta olovke i boje iz ruku, prvo mu je kupio monografiju francuskog slikara Orasa Vernea, a potom ga 1922. upisao u Umetničku školu, a paralelno je pohađao i Treću mušku gimnaziju. Nakon dve godine napustio je Umetničku školu. Po završenoj maturi, opčinjen slikarstvom Jovana Bijelića, Vasić, 1926. godine, stupio je u njegov atelje i učio slikarstvo tri godine. Paralelno sa svojim slikarskim angažovanjem davao je ispite na Pravnom i na Filozofskom fakultetu. Zvanje doktora nauka iz oblasti istorije i teorije umetnosti odbranio je 1956. godine na Univerzitetu u Ljubljani.

Početni rad u pozorištu
Neposredan kontakt sa pozorištem imao je 1936. godine, posredstvom Todora Manojlovića, koji je u nekoliko mahova pisao o njegovim slikama na izložbama u Paviljonu „Cvijeta Zuzorić“, a čija se drama Opčinjeni kralj upravo pripremala na sceni Narodnog pozorišta u Beogradu. Tako je došlo do saradnje: Vasić je nacrtao studije za kostime plemstva bavarskog dvora i uniforme velikodostojnika, a njegovo ime se pojavilo na pozorišnom plakatu te predstave kao jednog od autora kostima.

Zarobljeništvo
Godine 1939. počeo je da radi kao asistent u Muzeju kneza Pavla. Kao rezervni poručnik trvđavske artiljerije Jugoslovenske vojske u vreme Drugog svetskog rata, bio je zarobljen i odveden u mesto Aversi, blizu Napulja, gde sa ostalima učestvuje u osnivanju takozvanog Zarobljeničkog pozorišta. Posle kapitulacije Italije, prebačeni su u Toskanu gde ih preuzimaju nemački vojnici. Tada je Vasić napisao komad o logoru verno opisujući život i zbivanja u njemu. Pozorištem se bavio nekoliko godina po završetku rata, a pozorišnim spisateljstvom do kraja života (drama o Joakimu Vujiću u Serbiji, o Živku Pavloviću, o Zahariju Orfelinu...)

Slikarska delatnost
Prvi put je izlagao 1929. godine na izložbi u Paviljonu „Cvijeta Zuzorić“ u Beogradu. Njegova izlagačka aktivnost tekla je u dva maha: između 1929-1940. i od 1945. do 1957. godine.

Pedagoški rad
Nakon 1948. iz Udruženja likovnih umetnika Srbije (ULUS) stiglo je prvo postavljenje Pavla Vasića za profesora u gimnaziji, a ubrzo i za profesora istorije kostima na novoosnovanoj Akademiji primenjenih umetnosti (tu je i penzionisan kao redovni profesor). Kostimografija je postala njegovo glavno zanimanje. Predavao i na Pozorišnoj akademiji (predmet `Stilovi`, u kome su bili obuhvaćeni istorija umetnosti i istorija kostima) kao i na Muzičkoj akademiji u Beogradu, Akademiji likovnih umetnosti u Novom Sadu (1974—79), Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu (predmet „Istorija nošnje“, 1980-85) i na Filozofskom fakultetu, na grupi za Istoriju umetnosti (predmet „Istorija evropske umetnosti od XVI veka do najnovijeg doba“, 1952-63).

Teorijski rad
Najvažnije problemsko-tematsko polje kojima se Vasić bavio jeste srpski barok. Autor je velikog broja tekstova iz oblasti istorije umetnosti, koje je počeo da objavljuje još 1938. u časopisu Umetnički pregled, a bavio se i likovnom kritikom koju je više decenija kontinuirano objavljivao u dnevnom listu Politika. Objavio je veliki broj radova: knjiga, studija, predgovora, članaka i drugih tekstova. Njegovi naučni i stručni radovi su objavljivani u Beču, Veneciji, Budimpešti, Bukureštu, Severnoj Americi.

Nagrada Pavle Vasić
Udruženje likovnih umetnika primenjenih umetnosti i dizajnera Srbije (ULUPUDS) od 1995. godine dodeljuje nagradu „Pavle Vasić“ za najbolje teorijsko delo iz oblasti primenjenih umetnosti u jednoj godini.