Godina izdanja: 1971
ISBN: 55
Autor: Domaći
Oblast: Slikarstvo
Jezik: Srpski

Autor: Nikola Kusovac
Izdavač: Galerije „Jovan Popović“, Opovo
Godina: 1971
Obim: 213 str. + reprodukcije slikarevih dela

Ova knjiga predstavlja najznačajniji i najiscrpniji naučno-istraživački rad o životu i stvaralaštvu ovog nepravedno zapostavljenog srpskog slikara epohe bidermajera. Pre nego što je Nikola Kusovac započeo istraživanje, o Jovanu Popoviću se znalo veoma malo — uglavnom samo to da je rođen u Opovu. Kusovac je kroz arhivsku građu rekonstruisao njegov životni i umetnički put.

Popović je slikarstvo učio kod čuvenog Konstantina Danila, a potom je studije nastavio na Akademiji u Beču. Živeo je i radio u Beogradu i Pančevu. U Beogradu se suočio sa jakom konkurencijom Dimitrija Avramovića, zbog čega se vratio u Banat. Njegov venčani kum bio je slavni književnik Jovan Sterija Popović. Ostao je upamćen kao izvanredan portretista građanske klase i autor ikonostasa (poput onih u Dolovu i Crepaji). Umro je tragično 1864. godine od slinavke (bolesti koja se prenosi sa stoke na ljude) tokom rada na ikonostasu u Tomaševcu.

Nikola Kusovac je jedan od najznačajnijih i najuticajnijih srpskih istoričara umetnosti, likovnih kritičara i muzejskih stručnjaka druge polovine 20. i početka 21. veka.

Rođen je 23. februara 1935. godine u Beogradu. Tokom svoje višedecenijske karijere postao je sinonim za proučavanje i procenu srpskog slikarstva, naročito epohe 18, 19. i prve polovine 20. veka. Zbog Drugog svetskog rata, majka ga odvodi na Cetinje, gde završava gimnaziju 1954. godine. Vraća se u Beograd i diplomira istoriju umetnosti na Filozofskom fakultetu 1961. godine, kao student generacije. Početkom šezdesetih godina kratko je boravio i usavršavao se u Rimu i Johanesburgu.

Najveći deo svog radnog veka proveo je u Narodnom muzeju u Beogradu, gde je počeo da radi novembra 1963. godine. Dočekao je penziju u zvanju muzejskog savetnika. Dugo je obavljao funkciju šefa Odeljenja za istoriju umetnosti. Važio je za vrhunskog eksperta čija je reč imala presudnu težinu kada je u pitanju procena autentičnosti (atribucija) dela srpskih slikara.

Nikola Kusovac je poznat po svojoj neverovatnoj radnoj energiji i hiljadama projekata. Ima preko 2.000 objavljenih radova; Napisao je na stotine naučnih tekstova, eseja, likovnih kritika i feljtona. Pored monografije o Jovanu Popoviću, autor je ključnih knjiga o velikim slikarima kao što su Paja Jovanović, Đura Jakšić, Nadežda Petrović i mnogi drugi. Kao autor ili koautor priredio je stotine izložbi širom Srbije, bivše Jugoslavije i u inostranstvu. Održao je preko hiljadu predavanja i vodio stotine aukcija i akcija u humanitarne svrhe.

Kusovac je prepoznatljiv i po svom britkom jeziku, beskompromisnim stavovima u likovnoj kritici i borbi za očuvanje srpske kulturne baštine. Dobitnik je brojnih prestižnih nacionalnih nagrada i priznanja za svoj doprinos kulturi. Svoj bogati lični legat (knjige, dokumentaciju i umetnička dela) zaveštao je Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju „Adligat“ u Beogradu.