ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1976
Oblast: Dizajn
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor - osoba Fruht, Miroslav, 1922-2000
Naslov Industrijski dizajn / Miroslav Fruht
Vrsta građe udžbenik
Jezik srpski
Godina 1976
Izdanje 1. izd.
Izdavanje i proizvodnja Beograd : Privredni pregled, 1976
Fizički opis 271 str. : ilustr. ; 24 cm
(Broš.)
Napomene Bibliografija: str. 269-271.
Predmetne odrednice Industrijski dizajn

PREDGOVOR
O industrijskom dizajnu kao stvaralačkoj disciplini i fenomenu naše civilizacije sve se više i češće govori i u našoj zemlji. Iako ova disciplina nije još prodrla u svest privrednika, činjenica je da za stepen našeg društveno-ekonomskog razvoja industrijski dizajn dobija sve veći značaj.
U dugogodišnjem radu na problemima društvene afirmacije industrijskog dizajna, kao teoretičar, pedagog i publicista, došao sam do uverenja da je, pored svih objektivnih razloga koji su do sada uticali na to da industrijski dizajn ne stekne odgovarajuće mesto u društvu i privredi, jedan od dominantnih razloga i nedovoljno poznavanje njegove prave suštine i vrednosti u mnogim strukturama našeg društva.
O industrijskom dizajnu retko i nedovoljno se piše i govori u sredstvima javnog informisanja. U mnogim srednjim, višim ili visokim školama, u kojima postoje realne potrebe da se nešto čuje o industrijskom dizajnu, ova disciplina potpuno je nepoznata. Društvene organizacije koje, pored ostalih umetnika, okupljaju i dizajnere nisu mnogo učinile na popularizaciji i društvenoj afirmaciji industrijskog dizajna, odnosno da se kao stvaralačka disciplina ravnopravno vrednuje i ceni, te samim tim dobija i društvenu podršku. Stoga sam odlučio da napišem ovu knjigu.
Obimna i interdisciplinarna sadržina industrijskog dizajna, koji je kao delatnost u stalnom razvoju i promenama, činila je jedan od ograničavajućih faktora, te pojedina poglavlja predstavljaju samo početak tretiranja nekih pitanja, tako da treba očekivati dalja objašnjenja i dopune.
Po sadržaju i načinu izlaganja, knjiga Industrijski dizajn treba korisno da posluži stručnjacima i praktičarima različitih profila, a pre svega, mladim dizajnerima, arhitektama, konstruktorima i inženjerima, koji u radnim organizacijama i na drugim mestima rešavaju u timskom radu pojedine zadatke na polju industrijskog dizajna. Za učenike škola za tehničare dizajna, studente Fakulteta primenjenih umetnosti ili akademija likovnih umetnosti, na kojima se izučava i dizajn, ova knjiga može doprineti da se u procesu savladavanja nastavnog programa iz ove discipline postignu bolji rezultati.
Poznajući integralnu vezu industrijskog dizajna s poslovnom politikom svake proizvodne ili prometne organizacije u mnogim razvijenim zemljama, verujem da sadržaj ovakve knjige može biti korisna informacija ekonomistima i marketing-stručnjacima, studentima ekonomskih škola i fakulteta, kao i fakulteta organizacionih nauka koji će se po završetku školovanja aktivno uključiti u privredu.
Registar dobrog jugoslovenskog dizajna, objavljen na kraju knjige, predstavlja izbor koji sam napravio na osnovu višegodišnjeg praćenja rezultata koje postižu radne organizacije u našoj zemlji na polju prihvatanja i uvođenja industrijskog dizajna u proces proizvodnje i u kojima je dizajn deo poslovne politike. Mnogi od izabranih proizvoda dobili su poslednjih godina visoka domaća i inostrana priznanja, što još više opravdava da budu uvršteni u ovakav registar.
S obzirom na složenost i obim materije, pojedine oblasti su izostavljene, a o njima će biti govora u ponovljenom izdanju ili drugom tomu ove knjige, i to: o industrijskom dizajnu kao potrebi socijalističkog društva, o istorijskom razvoju teorije dizajna, organizaciji i upravljanju dizajnom, o industrijskom dizajnu i srodnim oblastima, kao i o razvoju industrijskog dizajna u našoj zemlji. To će biti prilika da se dopune pojedina poglavlja iz ove knjige sa aktuelnijim saznanjima i rezultatima do kojih se u međuvremenu došlo u svetu i kod nas, jer je industrijski dizajn kao stvaralačka disciplina u stalnom razvoju i prilagođavanju odnosu na društveno-ekonomske odnose.
Zahvaljujem kolektivu NIGP „Privredni pregled“ koji je shvatio opravdanost i potrebu za izdavanjem ovakve knjige, kao i organizacijama udruženog rada koje su svojom participacijom omogućile blagovremeno izlaženje knjige. Dugujem posebnu zahvalnost članovima Redakcije izdavačke delatnosti OOUR Novinsko-izdavačke delatnosti NIGP „Privredni pregled“ koji su svojim stručnim radom doprineli da se ova knjiga tehnički uredi i likovno opremi.
Miroslav Friht


Predgovor 5
Uvod 9
Suština i povod industrijskog dizajna 9
1. Industrijski dizajn – stvaralačka disciplina 15
1.1. Definicija termina „dizajn“ i njegov razvoj 15
1.2. Istorijski razvoj značenja termina „dizajn“ 16
1.3. Definicija industrijskog dizajna 18
1.3.1. Industrijski dizajn kao stvaralačka disciplina 19
1.3.2. Industrijski dizajn kao pojam kvaliteta proizvoda 25
1.3.3. Terminologija industrijskog dizajna 28
1.3.4. Nomenklatura industrijskog dizajna 30
2. Profesija industrijskog dizajnera 33
2.1. Obeležja profesije 33
2.1.1. Mišljenja o profesiji 36
2.2. Odgovornost industrijskog dizajnera 43
2.2.1. Oblici odgovornosti i njihov značaj 43
2.3. Obrazovanje industrijskih dizajnera 48
2.3.1. Međunarodna iskustva 49
2.3.2. Domaća iskustva 58
2.4. Timski rad 66
2.5. Profesionalno ponašanje industrijskih dizajnera 69
2.5.1. Međunarodna iskustva 69
2.5.2. Domaća iskustva 72
2.6. Oblici profesionalne aktivnosti industrijskog dizajnera 75
2.6.1. Individualno angažovanje industrijskog dizajnera 76
2.6.2. Angažovanje dizajnera u okviru specijalizovane organizacije 79
3. Forma i sadržaj 101
3.1. Međuzavisnost komponenti forme i sadržaja 105
3.1.1. Istorijski tokovi odnosa forme i sadržaja 106
3.2. Elementi forme 116
3.3. Principi forme 123
3.3.1. Priroda kao faktor u nastajanju dizajna 124
3.3.2. Ravnoteža i simetrija 131
3.3.3. Proporcija i ritam 132
3.3.4. Akcenat i kontrast 133
3.3.5. Jedinstvo principa forme 134
3.4. Forma i stil 134
3.5. Karakteristične vrste formi predmeta 135
4. Izražajna sredstva 139
4.1. Materijal i postupak izrade 139
4.1.1. Vrste materijala 142
4.1.2. Postupak obrade i namena materijala 149
4.2. Boja kao izražajno sredstvo 150
4.2.1. Asocijativna vrednost boje 152
4.3. Ornament kao izražajno sredstvo 156
4.3.1. Vrste ornamenata 158
4.3.2. Odnos ornamenta i oblika 160
5. Formativni elementi industrijskog dizajna 163
5.1. Funkcija 165
5.1.1. Funkcionalizam 169
5.2. Estetski faktor 179
5.2.1. Industrijska estetika 184
5.2.2. Stajling i moda 186
5.2.3. Originalnost industrijskog dizajna 188
5.3. Ljudski faktor 191
5.3.1. Ergonomija 192
5.3.1.1. Ergonomska istraživanja 209
5.3.1.2. Ergonomija danas i sutra 214
5.4. Ekonomski faktor 216
5.4.1. Ekonomski faktor s aspekta proizvodnje 217
5.4.2. Ekonomski faktor s aspekta potrošnje 221
5.4.2.1. Industrijski dizajn i marketing 223
6. Metodologija industrijskog dizajna 229
6.1. Mišljenja o suštini metodologije 230
6.2. Ciljevi i razlozi za primenu metodologije 235
6.3. Koncept metodologije 236
6.3.1. Programiranje 237
6.3.2. Analitička faza 240
6.3.3. Kreativna faza 241
6.3.4. Faza realizacije 242
6.3.5. Opservacija 242
Registar dobrog dizajna jugoslovenske industrije za period 1972–1976. 245
Nameštaj 247
Proizvodi elektro i metalne industrije 256
Proizvodi od stakla i keramike 263
Ostali proizvodi 267
Bibliografija 269

Miroslav Fruht bio je jugoslovenski teoretičar industrijskog dizajna, publicista i pedagog koji je tokom sedamdesetih i osamdesetih godina XX veka dao značajan doprinos afirmaciji industrijskog dizajna kao samostalne stručne i stvaralačke discipline u Jugoslaviji. Njegov rad bio je usmeren na povezivanje dizajna sa privredom, industrijskom proizvodnjom i savremenim društvenim razvojem.
Najpoznatiji je po knjizi Industrijski dizajn (Beograd, 1976), jednom od prvih obimnijih domaćih priručnika i teorijskih pregleda ove oblasti. U njoj je sistematski obradio pojmove industrijskog dizajna, profesiju dizajnera, metodologiju projektovanja, estetiku proizvoda, ergonomiju, funkcionalizam i odnos dizajna prema industrijskoj proizvodnji. Knjiga je dugo predstavljala važnu literaturu za studente, projektante i stručnjake iz oblasti dizajna i primenjenih umetnosti.
Fruht je smatrao da industrijski dizajn nije samo oblikovanje proizvoda već važan činilac ekonomskog razvoja, tržišne konkurentnosti i kvaliteta svakodnevnog života. Zalagao se za sistemsko uključivanje dizajnera u proizvodne procese i za razvijanje svesti o značaju dizajna u privredi. O tim pitanjima pisao je i u kasnijoj knjizi Dizajn u proizvodnji: suština i značaj industrijskog dizajna, proces razvoja dizajna proizvoda, organizovanje procesa razvoja dizajna proizvoda i organizovanje službe za dizajn (1987).
Iako danas nije među široko poznatim autorima, Miroslav Fruht zauzima značajno mesto u istoriji jugoslovenske teorije dizajna. Njegove knjige predstavljaju dragoceno svedočanstvo o razvoju industrijskog dizajna u Jugoslaviji i o nastojanjima da se dizajn afirmiše kao važan deo moderne industrijske kulture.
Tags: Miroslav Fruht, industrijski dizajn, jugoslovenski dizajn, teorija dizajna, ergonomija, funkcionalizam, dizajn proizvoda, primenjena umetnost, industrijska proizvodnja, Industrijski dizajn, Dizajn u proizvodnji.

MG P39 (N)