ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1977
Autor: Domaći
Oblast: Fotografija
Jezik: Srpski

Muzej primenjene umetnosti : Muzej grada Beograda, 1977 61 strana, 84 strane s tablama (fotografije)

očuvanost 5-

Knjiga „Stara srpska fotografija“ autora Branibor Debeljković predstavlja jedno od najvažnijih dela za proučavanje istorije fotografije u Srbiji. Nastala je kao rezultat dugogodišnjeg istraživanja i prvobitno je objavljena 1977. godine kao katalog istoimene izložbe održane u Beogradu. Kasnije je proširena i dopunjena u izdanju Narodna biblioteka Srbije.

Kratak rezime

Knjiga prati razvoj srpske fotografije od pojave dagerotipije sredinom XIX veka do početka XX veka. Debeljković istražuje prve fotografe, fotografske tehnike, ateljee, portrete znamenitih ličnosti, kao i društveni značaj fotografije u procesu modernizacije Srbije.

Autor pokazuje kako je fotografija postala važan istorijski dokument, sredstvo predstavljanja društvenog statusa i način oblikovanja nacionalnog identiteta. Knjiga se oslanja na bogatu građu iz muzeja, arhiva i privatnih zbirki.

Strukturni pregled

1. Pojava fotografije u Srbiji

Otkriće dagerotipije i njeno brzo širenje Evropom.
Prvi odjeci fotografije u Srbiji.
Interesovanje srpske javnosti za novu tehniku.

Ključna ideja:

Fotografija je stigla u Srbiju relativno brzo nakon svog nastanka i postala simbol modernog doba.

2. Putujući fotografi i prvi fotografski radovi

Dolazak stranih fotografa.
Prve fotografske usluge u Srbiji.
Upoznavanje stanovništva sa novim medijem.

Ključna ideja:

Strani majstori postavili su temelje razvoja fotografije u Srbiji pre pojave domaćih fotografa.

3. Anastas Jovanović i začetnici srpske fotografije

Rad Anastas Jovanović.
Portreti kulturnih i političkih ličnosti.
Formiranje nacionalne ikonografije.

Ključna ideja:

Anastas Jovanović zauzima centralno mesto kao pionir srpske umetničke i dokumentarne fotografije.

4. Razvoj fotografskih ateljea

Otvaranje stalnih fotografskih radionica.
Širenje fotografskih usluga među građanstvom.
Profesionalizacija fotografske delatnosti.

Ključna ideja:

Fotografija postaje dostupna širim slojevima stanovništva i deo svakodnevne građanske kulture.

5. Portretna fotografija

Portreti vladara, intelektualaca i građana.
Fotografija kao pokazatelj ugleda i društvenog položaja.
Razvoj estetskih normi portretisanja.

Ključna ideja:

Portret je dominantni žanr srpske fotografije XIX veka.

6. Fotografija kao istorijski dokument

Prikazi gradova, ulica i arhitekture.
Beleženje društvenih i političkih događaja.
Dokumentovanje promena u srpskom društvu.

Ključna ideja:

Fotografija postaje važan izvor za proučavanje istorije Srbije.

7. Fotografija i nacionalni identitet

Predstavljanje državnih institucija.
Fotografije srpskih vladara i uglednika.
Vizuelna izgradnja nacionalne svesti.

Ključna ideja:

Fotografija učestvuje u stvaranju slike moderne srpske države.

8. Prelaz ka modernoj fotografiji

Tehnička unapređenja krajem XIX veka.
Širenje fotografije izvan ateljea.
Pojava reportažnih i dokumentarnih snimaka.

Ključna ideja:

Krajem veka fotografija prerasta iz zanata u samostalni umetnički i dokumentarni medij.

Glavne ličnosti koje knjiga obrađuje

Anastas Jovanović
Marko Stojanović
Milan Jovanović
brojni strani i domaći ateljeski fotografi XIX veka.

Glavne teme knjige

Fotografija kao tehnološka inovacija.
Fotografija kao umetnost.
Fotografija kao istorijski izvor.
Razvoj građanskog društva u Srbiji.
Fotografija i nacionalni identitet.
Nastanak srpske fotografske tradicije.

Zaključak

„Stara srpska fotografija“ Branibora Debeljkovića smatra se temeljnim delom srpske istoriografije fotografije. Knjiga pokazuje da razvoj fotografije u Srbiji nije bio samo tehnički proces, već deo šire kulturne, društvene i političke modernizacije zemlje. Zbog obima istraživanja i korišćene arhivske građe, ovo delo i danas predstavlja nezaobilazan izvor za proučavanje istorije srpske fotografije.

„Stara srpska fotografija“ pokazuje da je fotografija u Srbiji XIX veka bila istovremeno istorijski dokument, umetnički izraz i sredstvo oblikovanja moderne nacionalne i građanske kulture.