ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1983
Autor: Domaći
Oblast: Istorija umetnosti
Jezik: Srpski

JOVANKA MAKSIMOVIĆ

SRPSKE SREDNJOVEKOVNE MINIJATURE

Izdavač - Prosveta, Beograd

Godina - 1983

160 strana

33 cm

Povez - Tvrd

Stanje - Kao na slici, tekst bez podvlačenja



SADRŽAJ:
Predgovor
Uvod

SRPSKO MINIJATURNO SLIKARSTVO U SREDNJEM VEKU

POČECI MINIJATURNOG SLIKARSTVA I MIROSLAVLJEVO JEVANĐELJE
CRTEŽ I FANTASTIKA
Ljudska figura
Slika i tekst
Fantastika
Geometrijska i biljna ornamentika
Minijaturno slikarstvo i monumentalna umetnost

FIGURALNO SLIKARSTVO I SLIKANA ORNAMENTIKA
FIGURALNO SLIKARSTVO
Portreti jevanđelista
Minhenski psaltir
Aleksandrida

ORNAMENTIKA
Vizantijska ornamentika
Geometrijska ornamentika

ILUMINIRANI RUKOPISI IZ ZETE

MINIJATURNO SLIKARSTVO U RUKOPISIMA IZ HUMA I BOSNE

POETIČNE FIGURE I GEOMETRIJSKI OBLICI
FIGURALNO SLIKARSTVO
Portreti jevanđelista
Figuralne kompozicije

GEOMETRIJSKA ORNAMENTIKA





GRAĐA ZA ISTORIJU SRPSKOG MINIJATURNOG SLIKARSTVA
1. Miroslavljevo jevanđelje (Beograd, Narodni muzej)
2. Vukanovo Jevanđelje (Leningrad, Publ. bibl. Fn I)
3. Najstarije srpsko četvorojevanđelje (Hil. 22)
4. Poučenija Teodora Studita (Hil. 387)
5. Izborno Jevanđelje (Hil. 8)
6. Beogradski Parimejnik (Beograd, Nar. bibl. Rs 65)
7. Parimejnik (Hil. 313)
8. Vatikanski srpski Jevanđelistar (Vat. slav. 4)
9. Ilovička Krmčija (JAZU II s 9)
10. Šestodnev Jovana Egzarha (Moskva, Ist. muz. 345)
11. Zlatostruj (Hil. 386)
12. Bogdanovo srpsko četvorojevanđelje (JAZU III s 20)
13. Psaltir (Manastir Sv. Trojice kod Pljevalja 80)
14. Prizrensko četvorojevanđelje (Beograd, bivša Nar. bibl. 297)
15. Triod Georgija Anagnosta (JAZU III Ь 18)
16. Kalinikovo Jevanđelje (JAZU ŠЬ 22)
17. Jevanđelje Dabiživa (JAZU І Ь 4)
18. Psaltir Branka Mladenovića (Bukurešt, Akad. nauka, Panaitesku 205)
19. Parenesis (SANU 60)
20. Kumaničko četvorojevanđelje (SANU 69)
21. Četvorojevanđelje Serskog mitropolita Jakova (London, Brit.
muz. 39636)
22. Četvorojevanđelje Patrijarha Save (Hil. 13)
23. Četvorojevanđelje vojvode Nikole Stanjevića (Hil. 14)
24. Apostol (Berlin, Drž. bibl. Vuk 47)
25. Romanovo četvorojevanđelje (Hil. 9)
26. Četvorojevanđelje (Lenjingrad, Publ. bibl. FI 114)
27. Četvorojevanđelje (Moskva, Drž, ist. muz. Hludov 10)
28. Aleksandrida (Beograd, bivša Nar. bibl. 226/757)
29. Manojlovo (Mostarsko) jevanđelje (SANU 343)
30. Divoševo jevanđelje (Cetinje, Manastir)
31. Kopitarevo jevanđelje (Ljubljana, Univ. bibl. 24)
32. Nikoljsko jevanđelje (Dablin, Čester Biti, W 147)
33. Mletački zbornik (Venecija, Marciana, cod. or. 227/168)
34. Hvalov zbornik (Bolonja, Univ. bibl. 3575 v)
35. Četvorojevanđelje (SANU 277)
36. Četvorojevanđelje (Beč, Nac. bibl. cod. slav. 52)
37. Srpski Paterik (Beč, Nac. bibl. cod. slav. 42)
38. Dobrotoljubije Grigorija Sinaita (Dečani 82)
39. Minhenski srpski psaltir (Minhen, Drž. bibl. cod. slav. 4)
40. Četvorojevanđelje starčeve Gorice (Venecija, Marciana, cod)
41. Besede Isaka Sirina (MSPC 249)
42. Siloanovo četvorojevanđelje (Sarajevo, Stara pravoslavna crkva 218)
43. Radoslavljevo jevanđelje (Lenjingrad, Publ. bibl. Fn 591)
44. Đuriško četvorojevanđelje (Beograd, Nar. bibl. Rs 7)
45. Četvorojevanđelje (Hil. 21)
46. Četvorojevanđelje (Hil. 2)
47. Četvorojevanđelje (Dečani 8)
48. Apostol Aprakos (Berlin, Drž. bibl. Ms. slav. 28)
49. Zbornik Homilija (Beč, Nac. bibl. cod. slav. 31)
50. Slova Grigorija Bogoslova (MSPC 119)
51. Četvorojevanđelje smederevsko (MSPC, Grujić 88)
52. Četvorojevanđelje (Berlin, Drž. bibl.
53. Žitije i slova Jovana Zlatoustog (MSPC 103)
54. Povelja despota Đurđa Brankovića (Esfigmenska Povelja, Atos, Manastir Esfigmen)
55. Apostol (Beč, Nac. bibl. cod. slav. 56)
56. Četvorojevanđelje (Beč, Nac. bibl. cod. slav. 41)
57. Četvorojevanđelje (MSPC 357)
58. Aleksandrida i Priča o Troji (Sofija, Nar. bibl. 771/381)
59. Metafrast Stefana Domestika (Besede Jovana Zlatoustog, Hil. 400)
60. Zbornik Vladislava Gramatika (JAZU IIIa 47)

Ilustracije
Opis crteža i ilustracija
Bibliografija
Opšti indeks i indeks rukopisa


`Sve do pronalaska štampe knjige su pažljivo kaligrafski ispisivane rukom na pergamentu (kasnije sve češće na hartiji), a one luksuznije i svečanije, pored posebno lepog tipa pisma u crnom i crvenom mastilu, pa i zlatu, ukrašavane su malim slikama i dekorativnim zastavicama-vinjetama i velikim inicijalima sa ornamentima. Sav taj slikani ukras knjige ima sopstveni likovni izraz koji zauzima posebno mesto u istoriji umetnosti. Iako su umetnost za sebe, minijature se, kao sve- doci cvetanja stare veštine ukrašavanja knjiga, idealno vezuju za monumentalno fresko slikarstvo, arhitekturu, ikone, skulpturu, zlatarstvo i ostalo majstorstvo i čine s njima jedinstvenu umetnost srednovekovnog doba. Sve velike evropske umetnosti u srednjem veku vizantijskog, romaničkog i gotičkog stila, kao i široko rasprostranjena islamska kultura, imale su visoko razvijeno minijaturno slikarstvo koje je, prevazilazeći granice i značaj samih rukopisa, odražavalo ideje i oblike cele umetnosti i kulture.

Minijaturno slikarstvo našeg podneblja je vrlo raznovrsno jer su se ovde susretali uticaji Rima i Carigrada i ukrštali razni stilovi, a postojala tri pisma ćirilica, glagoljica i latinica. Suptilni iluminatorski rad naših slikara minijaturista na Mnogim stranicama, pretežno crkvenih knjiga (jevanđelja i psaltira, zbornika beseda i molitava), ali i onih profane sadržine (povelje i zakonici, romani i pesme) uzdignut je do pravih umetničkih ostvarenja. Međutim, to likovno izražavanje kroz slikarstvo u knjigama u nas još nije dovoljno ni proučeno niti pak objavljivano kako kad je reč o našim rukopisima koji se čuvaju ovde, tako ni o onim što su rasuti svetom po bibliotekama i muzejskim zbirkama Carigrada, Vatikana, Venecije, Pariza, Londona, Oksforda, Dablina, Beča, Berlina, Minhena, Moskve ili Leningrada.

U ovom studioznom, bogato ilustrovanom delu prof. dr Jovanka Maksimović posmatra srpske srednjovekovne minijature kao slikarske tvorevine služeći se metodima istorije umetnosti, čime se znatno pomeraju naše predstave i saznanja o njihovoj neprolaznoj vrednosti i istinskoj iako teško pristupačnoj lepoti.`



Ako Vas nešto zanima, slobodno pošaljite poruku.