Godina izdanja: 2025
ISBN: 978-86-7543-453-5
Oblast: Istorija umetnosti
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Prva i treća knjiga trotomnog integralnog izdanja kapitalne knjige Đorđa Vazarija. Nekorišćeno.

Autor - osoba Vazari, Đorđo, 1511-1574 = Vasari, Giorgio, 1511-1574
Naslov Životi slavnih slikara, vajara i arhitekata. 1-2 / Đorđo Vazari ; prevela s italijanskog Mira Žiberna
Vrsta građe knjiga
Ciljna grupa odrasli, ozbiljna (nije lepa knjiž.)
Jezik srpski
Godina 2025
Izdanje Integralno izd.
Izdavanje i proizvodnja Sremski Karlovci ; Novi Sad : Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, 2025 (Novi Sad : Sajnos)
Fizički opis 609 str. ; 24 cm
Drugi autori - osoba Žiberna, Mira, 1953- (autor dodatnog teksta)
Zbirka ǂBiblioteka ǂSinteze
Napomene Prevod dela: Le vite dei più eccelenti pittori, scultori e architetti / Giorgio Vasari
Tiraž 1.000
U sklopu integralnog izd. i: tom 3/1 (527 str.) i tom 3/2 (516).
Napomene i bibliografske reference uz tekst.
Predmetne odrednice Slikari -- Italija -- 13-16. v. -- Biografije
Vajari -- Italija -- 13-16. v. -- Biografije
Arhitekte -- Italija -- 13-16. v. -- Biografije
Istorija umetnosti -- Italija -- 13-16. v.

Integralno izdanje Života slavnih slikara, vajara i arhitekata Đorđa Vazarija predstavlja jedno od najvažnijih dela evropske umetničke književnosti i temelj moderne umetničke istorije. Prvi put objavljeno u XVI veku, ovo delo obuhvata biografije umetnika od Čimabuea i Đota do Mikelanđela, prikazujući kako se razvijala umetnost italijanske renesanse. Vazari je prvi stvorio ideju o istorijskom razvoju umetnosti i dao joj narativnu formu, povezujući biografiju, estetičku analizu i istorijsku refleksiju. Njegov stil spaja erudiciju i živu pripovedačku energiju, čineći knjigu istovremeno naučnim i književnim delom. Integralno izdanje donosi potpun tekst sa svim predgovorima, umetničkim ocenama i anegdotama koje su oblikovale renesansnu sliku umetnika kao stvaralačkog genija. Posebna vrednost ovog izdanja jeste preciznost prevoda i bogat kritički aparat koji omogućava savremenom čitaocu da delo sagleda u punom kontekstu. Vazari je ovim knjigama postavio temelje za kasniju umetničku kritiku i istoriju umetnosti, utemeljujući pojam „renesanse“ u modernom smislu.

SADRŽAJ knj. I–II
PRESVETLOM I PREUZVIŠENOM GOSPODARU 5
KOZIMU MEDIČIJU, VOJVODI OD FIRENCE I SIJENE 5
Moj mnogo poštovani gospodaru 5
UMETNICIMA CRTEŽA 12
Vrsni i najdraži moji umetnici 10
PREDGOVOR AUTORA CELOKUPNOM DELU 13
UVOD U TRI UMETNOSTI CRTEŽA, A TO SU ARHITEKTURA, SLIKARSTVO I VAJARSTVO NAJPRE O ARHITEKTURI 23
O raznim vrstama kamena koje arhitektama služe za ukrašavanje i vajarima za izradu skulptura 23
Šta je jednostavno tesanje kamena a šta ukrasno klesanje kamena? 36
O pet stilova u arhitekturi: rustikalnom, dorskom, jonskom, korintskom, kompozitnom i nemačkom stilu 37
O livenju svodova koje treba reljefno ukrasiti, o tome kada treba skinuti oplatu i kako se zamesi masa za štuko 44
Kako se prave rustikalne fontane od taloženika i kapljanika i kako se u štuko utiskuju školjke i odlivci od pečenog kamena 45
O načinu prekrivanja tla umetanjem pločica 47
Po čemu se prepoznaje građevina s dobrim proporcijama i koji su uopšte njeni odgovarajući delovi 48
O VAJARSTVU
Šta je vajarstvo, kako se prave dobre skulpture i koje delove mora da sadrže da bi se smatrale savršenim 51
O načinima pravljenja modela od voska i gline, kako se prekrivaju, kako se zatim proporcionalno povećavaju u mermeru; na koji način se kleše, kako se komad mermera tanji, kako se postiže oblik, polira i trlja plavim kamenom, čini sjajnim i kako se završava 53
O skulpturama u bareljefu i polureljefu, o teškoćama u njihovom pravljenju; u čemu se sastoji način da se one dovedu do savršenstva 56
Kako se prave modeli za velike i male bronzane figure, o načinu kako se prave kalupi za njihovo livenje; kako se postavljaju metalni kosturi, kako se izlivaju u metalu i o tri vrste bronze; o tome kako se izlivene statue cizeliraju i čiste; kako se delovi koji nisu dobro izašli umeću i uklapaju u taj isti materijal od bronze 58
O čeličnim kalupima za izradu medalja od bronze ili drugih metala i kako se prave medalje od tih metala; o orijentalnom kamenju i kamejama 61
Kako se izvode radovi u belom štuku, o načinu rada i kako se priprema zid koji će njime biti prekriven 62
Kako se prave drvene figure i koje drvo je za to dobro 63
O SLIKARSTVU
Šta je crtež, kako se prave dobra slikarska dela i kako i po čemu se prepoznaju; o izmišljanju tema 65
O skicama, crtežima, kartonima i pravilima perspektive. O ciljevima kojima služe i u koje svrhe ih koriste slikari 69
O skraćivanju figura odozdo nagore i na horizontalnom planu 71
Kako treba spajati boje kod slikanja uljem, na svežoj podlozi ili temperom i kako meso, draperije i sve što slikamo treba da budu objedinjeni u delu, tako da figure ne izgledaju kao da su sastavljene od delova i imaju reljefnost i snagu te čine delo jasnim i otvorenim 72
O slikanju na zidu, kako se ono izvodi i zašto se zove rad na svežoj podlozi (a fresco) 74
O slikanju temperom ili jajetom na drvetu ili platnu; kako se njime može služiti na suvom zidu 75
O slikanju uljem na drvetu i platnu 75
O slikanju uljem na suvom zidu 77
O slikanju uljem na platnu 78
O slikanju uljem na kamenu i kakav kamen je za to pogodan 79
O slikanju na zidu u kjaroskur-u od različitih vrsta terrete; kako se oponaša bronzana boja; o prizorima rađenim od terrete s lepkom za slavoluke i praznike; koju vrstu slikanja zovemo gvaš i tempera 80
O zgrafitu na kućama, koji je otporan na vodu, od kog materijala se pravi; kako se prave groteske na zidu 81
Kako se prave groteske u štuku 82
O načinu stavljanja zlata u jermensku glinu i sredstvo za nagrizanje; o nekim sličnim postupcima 83
O mozaicima na staklu i po čemu se prepoznaju oni dobri i hvale vredni 84
O prizorima i figurama predstavljenim na mozaicima na tlu kao imitacija slika u kjaroskur-u 86
O drvenom mozaiku, odnosno intarziji, o prizorima koji se prave od obojenog i umetnutog drveta kao slike 88
O slikanju vitraža i kako ih optočiti olovom i gvožđem da bi stajala, a da to ne narušava figure 89
O nijelu i kako je on doprineo nastanku gravure u bakru, kako se rezbare srebrni predmeti da bi se u njih ugradio reljefni emajl; kako se cizeliraju metalni predmeti 92
O tauširanju, odnosno damasciranju 94
O gravuri na drvetu i načinu kako se prave i onome ko ih je prvi pronašao; kako se pomoću tri ploče izvlače gravure koje izgledaju kao nacrtane i prikazuju svetle, srednje i tamne tonove 94
PREDGOVOR AUTORA ŽIVOTIMA 96
PRVI DEO
O životima slikara, vajara i arhitekata koji su živeli od Čimabuea do sada
ŽIVOT ČIMABUEA, SLIKARA FIRENTINSKOG 117
ŽIVOT ARNOLFA DI LAPA, ARHITEKTE FIRENTINSKOG 123
ŽIVOTI NIKOLE I ĐOVANIJA PIZANA, VAJARA I ARHITEKATA 133
ŽIVOT ANDREE TAFIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 146
ŽIVOT GADA GADIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 150
ŽIVOT MARGARITONEA, SLIKARA, VAJARA I ARHITEKTE ARETINSKOG 154
ŽIVOT ĐOTA, SLIKARA, VAJARA I ARHITEKTE FIRENTINSKOG 158
ŽIVOTI AGOSTINA I ANJOLA, VAJARA I ARHITEKATA IZ SIJENE 177
ŽIVOTI STEFANA, SLIKARA FIRENTINSKOG, I UGOLINA SANEZEA 184
ŽIVOT PJETRA LAURATIJA, SLIKARA SIJENSKOG 188
ŽIVOT ANDREE PIZANA, VAJARA I ARHITEKTE 191
ŽIVOT BUONAMIKA BUFALMAKA, SLIKARA FIRENTINSKOG 198
ŽIVOT AMBROĐA LORENCETIJA, SLIKARA SIJENSKOG 211
ŽIVOT PJETRA KAVALINIJA, SLIKARA RIMSKOG 213
ŽIVOT SIMONEA SIJENJANINA, SLIKARA 216
ŽIVOT TADEA GADIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 222
ŽIVOT ANDREE DI ČONEA ORKANJE, SLIKARA, VAJARA I ARHITEKTE FIRENTINSKOG 229
ŽIVOT TOMAZA, ZVANOG ĐOTINO, SLIKARA FIRENTINSKOG 237
ŽIVOT ĐOVANIJA DAL PONTE, SLIKARA FIRENTINSKOG 242
ŽIVOT ANJOLA GADIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 244
ŽIVOT BERNE SIJENJANINA, SLIKARA 249
ŽIVOT DUČA, SLIKARA IZ SIJENE 252
ŽIVOT ANTONIJA VINICIJANA, SLIKARA 254
ŽIVOT JAKOPA DI KAZENTINA, SLIKARA 258
ŽIVOT SPINELA ARETINA, SLIKARA 261
ŽIVOT GERARDA STARNINE, SLIKARA 269
ŽIVOT LIPA, SLIKARA FIRENTINSKOG 272
ŽIVOT DON LORENCA MONAKA IZ SAMOSTANA DELJI ANĐELI U FIRENCI, SLIKARA 274
ŽIVOT TADEA BARTOLIJA, SLIKARA 277
ŽIVOT LORENCA DI BIČIJA, SLIKARA 280
DRUGI DEO
O životima slikara, vajara i arhitekata koji su živeli od Čimabuea do sada
PREDGOVOR AUTORA 287
ŽIVOT JAKOPA DELA KVERČE, VAJARA SIJENSKOG 295
ŽIVOT NIKOLOA ARETINA, VAJARA 300
ŽIVOT DELA, SLIKARA FIRENTINSKOG 303
ŽIVOT NANIJA D’ANTONIJA DI BANKA, VAJARA 306
ŽIVOT LUKE DELA ROBIJE, VAJARA 308
ŽIVOT PAOLA UČELA, SLIKARA FIRENTINSKOG 315
ŽIVOT LORENCA GIBERTIJA, VAJARA 322
ŽIVOT MAZOLINA, SLIKARA 337
ŽIVOT PARIJA SPINELIJA, SLIKARA IZ ARECA 339
ŽIVOT MAZAČA IZ SAN ĐOVANIJA DI VALDARNA, SLIKARA 345
ŽIVOT FILIPA BRUNELESKIJA, VAJARA I ARHITEKTE FIRENTINSKOG 352
ŽIVOT DONATELA, VAJARA FIRENTINSKOG 383
ŽIVOT MIKELOCA MIKELOCIJA, SLIKARA, VAJARA I ARHITEKTE FIRENTINSKOG 396
ŽIVOTI ANTONIJA FILARETEA I SIMONEA, VAJARA FIRENTINSKIH 406
ŽIVOT ĐULIJANA DA MAJANO, VAJARA I ARHITEKTE 410
ŽIVOT PJERA DELA FRANČESKE, SLIKARA IZ BORGA A SAN SEPOLKRO 413
ŽIVOT FRA ĐOVANIJA DA FIJEZOLE
IZ DOMINIKANSKOG REDA, SLIKARA 418
ŽIVOT LEONA BATISTE ALBERTIJA, ARHITEKTE FIRENTINSKOG 427
ŽIVOT LAZARA VAZARIJA, SLIKARA ARETINSKOG 432
ŽIVOT ANTONELA DA MESINA, SLIKARA 436
ŽIVOT ALESA BALDOVINETIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 441
ŽIVOT VELANA DA PADOVA, VAJARA 444
ŽIVOT FRA FILIPA LIPIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 446
ŽIVOT PAOLA ROMANA I MAESTRA MINA, VAJARA I KIMENTIJA KAMIČE, ARHITEKTE 453
ŽIVOTI ANDREE DAL KASTANJA IZ MUĐELA I DOMENIKA VINICIJANA, SLIKARA 456
ŽIVOTI ĐENTILEA DA FABRIJANO I VITOREA PIZANELA IZ VERONE, SLIKARA 462
ŽIVOTI PEZELA I FRANČESKA PEZELIJA, SLIKARA FIRENTINSKIH 466
ŽIVOT BENOCA, SLIKARA FIRENTINSKOG 468
ŽIVOTI FRANČESKA DI ĐORĐA, VAJARA I ARHITEKTE I LORENCA VEKIJETA, VAJARA I SLIKARA IZ SIJENE 472
ŽIVOT GALASA GALASIJA, SLIKARA 474
ŽIVOTI ANTONIJA ROSELINA, VAJARA I BERNARDA, NJEGOVOG BRATA 476
ŽIVOT DEZIDERIJA DA SETINJANO, VAJARA 480
ŽIVOT MINA, VAJARA IZ FIJEZOLA 483
ŽIVOT LORENCA KOSTE, SLIKARA FERARASKOG 487
ŽIVOT ERKOLEA FERAREZEA, SLIKARA 490
ŽIVOTI JAKOPA, ĐOVANIJA I ĐENTILEA BELINIJA, SLIKARA VENECIJANSKIH 493
ŽIVOT KOZIMA ROSELIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 502
ŽIVOT ČEKE, INŽENJERA IZ FIRENCE 505
ŽIVOT DON BARTOLOMEA, OPATA SAN KLEMENTEA, MINIJATURISTE I SLIKARA 511
ŽIVOT GERARDA, MINIJATURISTE FIRENTINSKOG 517
ŽIVOT DOMENIKA GIRLANDAJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 519
ŽIVOTI ANTONIJA I PJERA POLAJUOLA, SLIKARA I VAJARA FIRENTINSKIH 530
ŽIVOT SANDRA BOTIČELIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 536
ŽIVOT BENEDETA DA MAJANO, VAJARA I ARHITEKTE 542
ŽIVOT ANDREE VEROKIJA, SLIKARA, VAJARA I ARHITEKTE 548
ŽIVOT ANDREE MANTENJE, SLIKARA IZ MANTOVE 556
ŽIVOT FILIPA LIPIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 562
ŽIVOT BERNARDINA PINTURIKIJA, SLIKARA IZ PERUĐE 567
ŽIVOT FRANČESKA FRANČE, ZLATARA I SLIKARA IZ BOLONJE 572
ŽIVOT PJETRA PERUĐINA, SLIKARA 578
ŽIVOTI VITOREA SKARPAČE I DRUGIH SLIKARA, VENECIJANSKIH I LOMBARDIJSKIH 590
ŽIVOT JAKOPA ZVANOG L’INDAKO, SLIKARA 598
ŽIVOT LUKE SINJORELIJA IZ KORTONE, SLIKARA 600

SADRŽAJ knj. III/2
ŽIVOT ĐULIJANA BUĐARDINIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 5
ŽIVOT KRISTOFANA GERARDIJA, ZVANOG DOČENO IZ BORGA SAN SEPOLKRO, SLIKARA 10
ŽIVOT JAKOPA DA PONTORMO, SLIKARA FIRENTINSKOG 29
ŽIVOT SIMONEA MOSKE, VAJARA I ARHITEKTE 55
ŽIVOTI ĐIROLAMA I BARTOLOMEA ĐENGE I ĐOVAN BATISTE SAN MARINA, ZETA ĐIROLAMOVOG, SLIKARA FIRENTINSKIH 63
ŽIVOT MIKELEA SAN MIKELEA, ARHITEKTE IZ VERONE 74
ŽIVOT ĐOVANIJA ANTONIJA BACIJA ZVANOG SODOMA IZ VERČELIJA, SLIKARA 92
ŽIVOT BASTIJANA, ZVANOG ARISTOTILE DA SAN GALO, SLIKARA I ARHITEKTE FIRENTINSKOG 101
ŽIVOTI BENVENUTA GAROFALA I ĐIROLAMA DA KARPI, SLIKARA FERARSKIH I OSTALIH LOMBARĐANA 114
ŽIVOTI RIDOLFA, DAVIDA I BENEDETA GIRLANDAJA, SLIKARA FIRENTINSKIH 139
ŽIVOT ĐOVANIJA DA UDINE, SLIKARA 147
ŽIVOT BATISTE FRANKA, SLIKARA VENECIJANSKOG 156
ŽIVOT ĐOVAN FRANČESKA RUSTIČIJA, VAJARA I ARHITEKTE FIRENTINSKOG 170
ŽIVOT FRA ĐOVAN’ANJOLA MONTORZOLIJA, VAJARA 184
ŽIVOT FRANČESKA ZVANOG DE SALVIJATI, SLIKARA FIRENTINSKOG 202
ŽIVOT DANIJELA RIČARELIJA DA VOLTERA, SLIKARA I VAJARA 226
ŽIVOT TADEA CUKERA, SLIKARA IZ SANTANJOLA IN VADO 237
ŽIVOT MIKELANĐELA BUONAROTIJA FIRENTINCA, SLIKARA, VAJARA I ARHITEKTE 271
OPIS DELA FRANČESKA PRIMATIČA, SLIKARA I ARHITEKTE IZ BOLONJE I OPATA U SANT MARTENU 372
OPIS DELA TICIJANA DA KADORE, SLIKARA 381
OPIS DELA JAKOPA SANSOVINA, VAJARA FIRENTINSKOG 400
ŽIVOTI LEONEA LEONIJA IZ ARECA I DRUGIH VAJARA I ARHITEKATA 421
ŽIVOT DON ĐULIJA KLOVIJA (JULIJA KLOVIĆA), MINIJATURISTE 431
O RAZNIM ITALIJANSKIM UMETNICIMA 438
O RAZNIM FLAMANSKIM UMETNICIMA 442
O ČLANOVIMA AKADEMIJE UMETNOSTI CRTEŽA, SLIKARIMA, VAJARIMA I ARHITEKTAMA I NJIHOVIM DELIMA 450
OPIS DELA ĐORĐA VAZARIJA, SLIKARA I ARHITEKTE IZ ARECA 474
AUTOR UMETNICIMA CRTEŽA 512
ŽIVOTI ĐOVAN FRANČESKA, ZVANOG IL FATORE, IZ FIRENCE I PELEGRINA DA MODENA, SLIKARA 169
ŽIVOT ANDREE DEL SARTA, VEOMA VRSNOG SLIKARA FIRENTINSKOG 173
ŽIVOT MADONE PROPERCIJE DE ROSI, VAJARKE IZ BOLONJE 199
ŽIVOTI ALFONSA LOMBARDIJA IZ FERARE, MIKELANJOLA IZ SIJENE I ĐIROLAMA SANTA KROČE, VAJARA NAPULJSKOG I DOSA I BATISTE DOSIJA, SLIKARA FERARSKIH 203
ŽIVOTI ĐOVANIJA ANTONIJA LIČINIJA IZ PORDEDNONEA I OSTALIH SLIKARA IZ FURLANIJE 211
ŽIVOT ĐOVANIJA ANTONIJA SOLJANIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 219
ŽIVOT ĐIROLAMA DA TREVIZO, SLIKARA 225
ŽIVOTI POLIDORA DA KARAVAĐO I MATURINA FIRENTINCA, SLIKARA 227
ŽIVOT ROSA, SLIKARA FIRENTINSKOG 235
ŽIVOTI BARTOLOMEA DA BANJAKAVALO I DRUGIH SLIKARA IZ ROMANJE 245
ŽIVOT FRANČABIĐA, SLIKARA FIRENTINSKOG 250
ŽIVOTI MORTA DA FELTRO, SLIKARA I ANDREE DI KOZIMA FELTRINIJA 255
ŽIVOT MARKA KALABREZEA, SLIKARA 260
ŽIVOT FRANČESKA MACUOLIJA, SLIKARA PARMSKOG 262
ŽIVOTI JAKOPA PALME I LORENCA LOTA, SLIKARA VENECIJANSKIH 272
ŽIVOTI FRA ĐOKONDA, LIBERALEA I OSTALIH UMETNIKA IZ VERONE 277
ŽIVOT FRANČESKA MONSINJORIJA, SLIKARA IZ VERONE 296
ŽIVOT FALKONETA, ARHITEKTE IZ VERONE 306
ŽIVOTI FRANČESKA I ĐIROLAMA DAI LIBRI, SLIKARA I MINIJATURISTA IZ VERONE 311
ŽIVOT FRANČESKA GRANAČIJA, SLIKARA FIRENTINSKOG 316
ŽIVOT BAČA D’ANJOLA, ARHITEKTE FIRENTINSKOG 320
ŽIVOTI VALERIJA VIĆENTINA, ĐOVANIJA DA KASTEL BOLOŅEZE, MATEA DAL NAZARO IZ VERONE I DRUGIH IZVRSNIH GRAVERA KAMEJA I DRAGOG KAMENA 326
ŽIVOTI MARKANTONIJA BOLOŅEZEA I DRUGIH BAKROREZACA 336
ŽIVOT ANTONIJA DA SANGALO, ARHITEKTE FIRENTINSKOG 358
ŽIVOT ĐULIJA ROMANA, SLIKARA 372
ŽIVOT FRA SEBASTIJANA VINICIJANA DEL PJOMBA, SLIKARA 390
ŽIVOT PERINA DEL VAGE, SLIKARA FIRENTINSKOG 400
ŽIVOT DOMENIKA BEKAFUMIJA, SLIKARA I MAJSTORA ZA LIVENJE IZ SIJENE 427
ŽIVOT ĐOVAN’ANTONIJA LAPOLIJA, SLIKARA ARETINSKOG 439
ŽIVOT NIKOLOA SOĐIJA, SLIKARA 447
ŽIVOT NIKOLOA ZVANOG TRIBOLO, VAJARA I ARHITEKTE 455
ŽIVOT PJERINA DA VINČIJA, VAJARA 481
ŽIVOT BAČA BANDINELIJA, VAJARA FIRENTINSKOG 489


Đorđo Vazari (Giorgio Vasari, 1511–1574) bio je italijanski slikar, arhitekta i pisac iz Areca, jedna od najznačajnijih ličnosti renesanse. Najpoznatiji je kao autor dela Životi najistaknutijih slikara, vajara i arhitekata (Le Vite de’ più eccellenti pittori, scultori e architettori, prvo izdanje 1550, prošireno 1568), koje se smatra prvom istorijom umetnosti u evropskoj tradiciji. Vazari je bio savremenik Mikelanđela, čiji je veliki poštovalac bio, i radio je za moćne mecene poput Medićija u Firenci. Kao arhitekta projektovao je, između ostalog, Ufici u Firenci i rekonstruisao brojne crkve i palate. Njegov rad i spis postavili su temelje modernoj umetničkoj istoriografiji i imali ogroman uticaj na kasnije razumevanje renesanse.

MG115