Godina izdanja: 1984
ISBN: 978-0-330-28414-2
Jezik: Engleski
Autor: Strani

Picador 1984 502 strane

očuvanost 5-

Roman „Ime ruže“ (1980) Umberta Eka je istorijsko-filozofski roman, detektivska priča i intelektualna alegorija, smeštena u srednji vek (1327. godina), u benediktinsku opatiju na severu Italije. Delo spaja kriminalistički zaplet sa dubokim razmatranjima teologije, semiotike, moći, znanja i jezika.

Eko koristi formu srednjovekovne hronike kako bi istražio granice razuma, opasnosti dogmatizma i prirodu istine.

REZIME DELA

Radnja romana prati Vilijama od Baskervila, franjevačkog monaha i bivšeg inkvizitora, koji zajedno sa svojim učenikom Adsom od Melka dolazi u opatiju gde treba da prisustvuje teološkoj raspravi. Međutim, njihov dolazak prekida niz misterioznih ubistava među monasima.

Vilijam, koristeći razum, logiku i iskustvo, pokušava da razotkrije zločine, dok se suočava sa zatvorenom, represivnom sredinom u kojoj je znanje strogo kontrolisano. Ključna uloga pripada tajanstvenoj biblioteci – lavirintu, simbolu skrivenog znanja i opasne istine.

Otkriva se da su ubistva povezana sa zabranjenom knjigom – izgubljenim delom Aristotelove „Poetike“ o komediji, koju starac monah Horhe skriva, verujući da smeh podriva autoritet vere. Tragedija kulminira uništenjem biblioteke, čime znanje biva sačuvano, ali i izgubljeno.

Roman se završava Adsovim razmišljanjem o prolaznosti istine, znanja i smisla.

STRUKTURALNI PRIKAZ ROMANA
1. Okvirna priča

Adso kao starac pripoveda događaje iz mladosti

Iluzija autentičnog srednjovekovnog rukopisa

Istorijska distanca i ironija

2. Mesto radnje – opatija

Zatvoreni, hijerarhijski svet

Stroga pravila i kontrola

Opatija kao mikrokosmos društva

3. Lik Vilijama od Baskervila

Razum, empirija i tolerancija

Inspiracija Šerlokom Holmsom

Sukob sa dogmom i fanatizmom

4. Adso od Melka

Učenik i posmatrač

Proces sazrevanja

Svedok, ne tumač istine

5. Serija ubistava

Simbolika smrti

Strah kao sredstvo kontrole

Greh znanja

6. Biblioteka – lavirint

Znanje kao moć

Tajna i zabrana

Jezik, znak i tumačenje

7. Teološki i filozofski sukobi

Siromaštvo Crkve

Hereza i inkvizicija

Vera nasuprot razumu

8. Smeh i istina

Aristotelova „Poetika“

Smeh kao subverzija

Strah autoriteta od slobodne misli

9. Kraj i simbolika

Uništenje biblioteke

Gubitak znanja

„Ime ruže“ kao znak bez značenja

GLAVNE TEME

Znanje i moć

Vera i razum

Jezik i znakovi

Dogma i sloboda mišljenja

Istina kao promenljiva kategorija

STILSKE I POETIČKE ODLIKE

Intertekstualnost

Pseudohistorijski stil

Detektivska struktura

Filozofska i semiotička složenost

Ironija i metafikcija

ZNAČAJ ROMANA

Jedno od najznačajnijih dela postmoderne književnosti

Spoj popularne i visoke književnosti

Roman koji problematizuje pojam istine

Ključno delo za razumevanje Ekove poetike

KLJUČNE IDEJE ZA PAMĆENJE

Znanje bez slobode vodi nasilju

Istina nije apsolutna, već interpretativna

Smeh može biti subverzivan čin

Biblioteka simbolizuje ljudsku potrebu za kontrolom

„Ime ruže“ označava prolaznost značenja