Godina izdanja: 2025
ISBN: 978-86-85249-45-7
Oblast: Arhitektura
Jezik: Srpski
Autor: Strani

PREFABRIKACIJA SOLIDARNOSTI - IMS Žeželj između Jugoslavije, Kube i Angole

Izdavač - Muzej afričke umetnosti, Beograd; Zbirka Vede i dr Zdravka Pečara, Beograd

Godina - 2025

402 strana

22 cm

ISBN - 978-86-85249-45-7

Povez - Broširan

Stanje - Kao na slici, tekst bez podvlačenja



SADRŽAJ:
ANA KNEŽEVIĆ CEKIĆ i EMILIA EPŠTAJN - Kustoska beleška
ANA KNEŽEVIĆ CEKIĆ AND EMILIA EPŠTAJN - Curators` Note
DRAGAN BOJOVIĆ - Reč direktora instituta IMS
DRAGAN BOJOVIĆ - Statement from the Director of the IMS Institute
Nj.E. DR LEJDE ERNESTO RODRIGES ERNANDES - Reč ambasadora Republike Kube
H.E. DR. LEYDE ERNESTO RODRÍGUEZ HERNÁNDEZ - Statement from the Ambassador of the Republic of Cuba
Nj.E. EMILIO MIGEL DE KARVALJO SOBRINJO - Reč ambasadora Republike Angole
H.E. EMÍLIO MIGUEL DE CARVALHO SOBRINHO - Statement from the Ambassador of the Republic of Angola

PORTFOLIO / PORTFOLIO
VESNA PAVLOVIĆ - Betonski zvuk - šta ove fotografije imaju zajedničko s arhitekturom?
VESNA PAVLOVIĆ - Concrete Sound - What do These Photographs Have to do With Architecture?

ESEJI
VLADIMIR KULIĆ - Prefabrikacija solidarnosti: IMS Žeželj između Jugoslavije, Kube i Angole
JELICA JOVANOVIĆ - Izgradnja stambenog suvereniteta: sistem IMS Žeželj i put Jugoslavije ka tehnološkoj samostalnosti
RUSLAN MUNJOZ - IMS sistem na Kubi
FREDO RIVERA - Dijaspora i trikontinentala: dizajn i kulturna diplomatija od revolucionarne Kube do Afrike
KLAUDIJA GASTROU - Atlantska solidarnost: kubanska prefabrikacija u Angoli

ESSAYS
VLADIMIR KULIĆ - Prefabricating solidarity: IMS Žeželj between Yugoslavia, Cuba, and Angola
JELICA JOVANOVIĆ- Building Housing Sovereignty: the IMS Žeželj System and Yugoslavia`s Path to Technological Self-Reliance
RUSLAN MUÑOZ - The IMS System in Cuba
FREDO RIVERA - Diaspora and the Tricontinental: Design and Cultural Diplomacy from Revolutionary Cuba to Africa
CLAUDIA GASTROW - Atlantic Solidarities: Cuban Prefabrication in Angola

ILUSTRACIJE / ILLUSTRATIONS

TRADUÇÕES / TRADUCCIONES


ANA KNEŽEVIĆ CEKIĆ e EMILIA EPŠTAJN - NOTA CURATORIAL
DR. DRAGAN BOJOVIĆ, ENG. - Palavras do diretor do instituto IMS
S.Ex.A dr. LEYDE ERNESTO RODRÍGUEZ HERNÁNDEZ - Palavras do embaixador da república de Cuba
S.Ex.A EMÍLIO MIGUEL DE CARVALHO SOBRINHO - Palavras do embaixador da república de Angola
ANA KNEŽEVIĆ CEKIĆ e EMILIA EPŠTAJN - Nota Curatorial
DR. DRAGAN BOJOVIĆ, ENG. - Palabras del director del instituto IMS
S.E. Dr. LEYDE ERNESTO RODRÍGUEZ HERNÁNDEZ - Palabras del embajador de la república de Cuba
S.E. EMÍLIO MIGUEL DE CARVALHO SOBRINHO - Palabras del embajador de la república de Angola
VESNA PAVLOVIĆ - Som do betão - o que têm estas fotografias a ver com a arquitectura?
VESNA PAVLOVIĆ - Sonido de hormigón-¿qué tienen que ver estas fotografías con la arquitectura?
VLADIMIR KULIĆ - Solidariedade pré-fabricada: ims žeželj entre a Jugoslávia, Cuba e Angola
JELICA JOVANOVIĆ - Construir a soberania habitacional: o sistema IMS Žeželje o caminho da Jugoslávia para a autossuficiência tecnológica
RUSLAN MUÑOZ - O sistema ims em Cuba
FREDO RIVERA - Diaspora e tricontinental: design e diplomacia cultural de Cuba revolucionária à África
CLÁUDIA GASTROW - Solidariedades atlânticas: pré-fabricação cubana em Angola
VLADIMIR KULIĆ - Prefabricando solidaridad: ims žeželj entre yugoslavia, Cuba y Angola
JELICA JOVANOVIĆ - Construyendo la soberanía de la vivienda: el sistema ims žeželj y el camino de yugoslavia hacia la autosuficiencia tecnológica
RUSLAN MUÑOZ - El sistema ims en Cuba
FREDO RIVERA - Solidaridades transcontinentales: diseño y diplomacia cultural desde Cuba revolucionaria hasta áfrica
CLAUDIA GASTROW - Solidaridades atlánticas: prefabricación cubana en Angola

Pogled na izložbu Muzej afričke umetnosti, 2025.
Views of the exhibition museum of African art, 2025

Reference / References

Zahvalnica / Acknowledgments

Impresum / Impressum


`Sedamdesetih godina dvadesetog veka, Jugoslaviju, Kubu i Angolu povezivala je neuobičajena razmena prefabrikovane građevinske tehnologije. Kao članice Pokreta nesvrstanih, te tri države tražile su sopstveni put razvoja izvan hladnoratovske polarizacije, u čemu je materijalnu ulogu odigrao i sistem IMS-Žeželj. U pitanju je bila sofisticirana skeletna konstrukcija od betonskih stubova i tavaničnih ploča, povezanih čeličnim kablovima, koju je 1957. godine patentirao inženjer Branko Žeželj u beogradskom Institutu IMS.

Istorija beleži da se prefabrikovana gradnja pojavila kao izrazito kolonijalna tehnologija. Među najranije primere spadaju prenosive kolonijalne kuće koje su se iz Engleske slale u Australiju, prefabrikovane gvozdene zgrade koje su se tokom Zlatne groznice izvozile u Kaliforniju, kao i trgovačke postaje transportovane u Zapadnu Afriku. Prefabrikovana tehnologija tako je olakšavala imperijalno širenje brzim naseljavanjem udaljenih teritorija pod evropskom kontrolom. Kristalna palata, sagrađena za Svetsku izložbu u Londonu 1851. godine, predstavljala je vrhunac rane industrijalizovane gradnje, a njene standardizovane komponente mogle su se složiti u beskonačan broj konfiguracija.

Razmena tehnologije IMS-Žeželj između Jugoslavije, Kube i Angole reorganizovala je ovu kolonijalnu „geometriju moći“. Umesto da se slede uobičajeni jednosmerni tokovi od imperijalnih centara ka periferijama, takvom razmenom nastao je jedan višestruko isprepletani trougao tehnološke solidarnosti kroz koji se tehnologija prilagođavala lokalnim uslovima i potrebama, postajući zajednički proizvod. Time je tehnologija kolonijalnog porekla transformisana u sredstvo postkolonijalnog razvoja.

Tokom 2023. i 2024. godine istraživački tim je posetio Kubu i Angolu da bi dokumentovao zgrade nastale opisanom tehnološkom razmenom i razgovarao s njenim učesnicima. Kroz fotografije, arhivski materijal i video-intervjue s arhitektama i inženjerima iz sve tri zemlje, ova izložba istražuje kako je „trougaona solidarnost“ stvorila trajne veze između kontinenata. Iako je ambiciozna vizija alternativnog svetskog poretka na kraju posrnula devedesetih godina, betonske građevine koje je ona omogućila i dalje opstaju. U njima i danas žive hiljade porodica, što predstavlja svedočanstvo trenutka kada je tehnološka razmena poslužila oslobođenju, a ne dominaciji.`



Ako Vas nešto zanima, slobodno pošaljite poruku.