Godina izdanja: 12009
ISBN: 978-86-86563-51-4
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Ka depolitizaciji urbanog pitanja

Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta 2009 334 strane : ilustrovano

odlična očuvanost

Knjiga Transformacija gradova: ka depolitizaciji urbanog pitanja Mine Petrović predstavlja kritičku sociološku analizu savremenih urbanih promena, sa posebnim fokusom na postsocijalističke gradove, uključujući gradove u Srbiji i širem regionu. Autorka ispituje kako se urbana pitanja – stanovanje, javni prostor, infrastruktura, planiranje – postepeno izmeštaju iz sfere politike i javne rasprave i prepuštaju tržišnim i tehno-menadžerskim logikama.

Centralna teza knjige jeste da savremena transformacija gradova vodi depolitizaciji urbanog pitanja, čime se potiskuju društveni konflikti, nejednakosti i klasni odnosi koji su suštinski povezani sa gradom. Grad se sve češće tretira kao ekonomski resurs, a ne kao prostor kolektivnog života i političkog delovanja.

Centralna ideja knjige

Depolitizacija urbanog pitanja znači gubitak mogućnosti da se o gradu odlučuje demokratski i u javnom interesu.

Autorka pokazuje da „neutralne“ politike urbanog razvoja često prikrivaju duboko političke odluke koje favorizuju kapital nad građanima.

Glavne teze dela

Grad je inherentno politički prostor, iako se često predstavlja kao tehničko pitanje

Tranzicija i neoliberalizam menjaju način upravljanja gradovima

Urbanističko planiranje gubi društvenu i socijalnu dimenziju

Javni interes se zamenjuje tržišnom racionalnošću

Građani se iz subjekata odlučivanja pretvaraju u korisnike ili potrošače

Strukturalni pregled knjige

1. Uvod: grad kao sociološki problem

Autorka uvodi grad kao:

prostor društvenih odnosa

mesto konflikata i nejednakosti

ključnu temu sociologije i urbanih studija

Naglašava se potreba da se grad posmatra politički, a ne samo prostorno.

2. Teorijski okvir urbanih transformacija

Razmatraju se:

klasične urbane teorije

savremeni kritički pristupi (politička ekonomija grada)

koncept neoliberalnog urbanizma

Grad se analizira u kontekstu globalnih ekonomskih promena.

3. Postsocijalistička transformacija gradova

Poseban fokus na:

raspad socijalističkog modela planiranja

privatizaciju urbanih resursa

promene u vlasničkim odnosima

Gradovi gube socijalnu funkciju koju su imali u socijalizmu.

4. Depolitizacija urbanog pitanja

Ključno poglavlje knjige:

urbanizam se predstavlja kao tehničko pitanje

odluke se donose van javne rasprave

konflikti se neutralizuju administrativnim jezikom

Autorka pokazuje kako se politika „skriva“ iza stručnosti.

5. Uloga države i lokalne vlasti

Analiza:

slabljenja države blagostanja

jačanja partnerstva sa privatnim sektorom

promena uloga lokalnih samouprava

Država postaje posrednik tržišnih interesa, a ne garant javnog dobra.

6. Tržište, kapital i grad

Razmatra se:

komodifikacija prostora

investitorski urbanizam

gentrifikacija

Grad se tretira kao roba, a ne kao zajednički prostor.

7. Građani i participacija

Kritički osvrt na:

formalne oblike učešća građana

ograničeni domet participacije

depolitizaciju građanskog delovanja

Participacija se često svodi na simbolički nivo.

8. Posledice po društvenu nejednakost

Urbanim transformacijama se:

produbljuju klasne razlike

marginalizuju ranjive grupe

smanjuje dostupnost stanovanja i javnih usluga

Grad postaje prostor socijalne fragmentacije.

9. Zaključak: potreba za repolitizacijom grada

Autorka poziva na:

vraćanje urbanog pitanja u sferu politike

jačanje javne debate

afirmaciju prava na grad

Grad se ponovo mora razumeti kao zajedničko dobro.

Karakter dela

žanr: sociologija / urbane studije

stil: analitičan, kritički

pristup: političko-ekonomski

publika: studenti sociologije, urbanizma, političkih nauka, aktivisti

Značaj knjige

Važno delo za razumevanje savremenih urbanih procesa u Srbiji i regionu

Doprinos kritičkoj analizi neoliberalnog urbanizma

Povezuje teoriju i lokalni kontekst

Korisna literatura za rasprave o pravu na grad