Godina izdanja: 1982
ISBN: 357
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Milivoj Matošec
Ilustracije: Branko Vujanović
Izdavač: Mladost, Zagreb
Edicija: Biblioteka Vjeverica
Godina: 1982
Obim: 144 str.

„Dječak sa Sutle“ je poznati roman za decu hrvatskog književnika Milivoja Matošeca, prvi put objavljen 1975. godine u izdanju zagrebačke izdavačke kuće Mladost, unutar legendarne Biblioteke „Vjeverica“. Knjigu je originalno ilustrovao Branko Vujanović.

Knjiga na pristupačan i romansiran način opisuje ranije detinjstvo i odrastanje Josipa Broza Tita u njegovom rodnom selu Kumrovcu, koje se nalazi smešteno uz reku Sutlu. Priče prate male seoske dogodovštine, svakodnevni život siromašne seoske dece tog vremena, Titovu porodicu, kao i njegovog vernog psa Polaka.

Tokom perioda socijalističke Jugoslavije, ovo je bilo jedno od najpopularnijih i najuticajnijih dela dečje literature koje se bavilo tematikom Titovog detinjstva. Cilj knjige bio je da najmlađim generacijama približi lik i karakter jugoslovenskog predsednika kroz njemu bliske, dečje situacije.

Godine 1987., knjiga je doživela i svoju ekranizaciju u vidu istoimenog televizijskog igrano-dokumentarnog filma u produkciji Televizije Zagreb.



Milivoj Matošec (1929. – 1982.) bio je jedan od najznačajnijih i najpopularnijih hrvatskih pisaca za decu i mlade u drugoj polovini 20. veka. Radio je i kao uspešan novinar, urednik, dramaturg i scenarista.

Rođen je 10. jula 1929. godine u Zagrebu, gde je završio osnovnu školu, gimnaziju i Pravni fakultet. Iako je diplomirao pravo, njegov životni poziv bio je vezan za medije i književnost.

Proveo je dugi niz godina na Televiziji Zagreb, gde je radio kao urednik emisija za decu i mlade, dramski program i kao urednik-dramaturg. Pisao je za brojne listove i časopise, a jedno vreme je bio i glavni urednik poznatog dečjeg lista „Radost“.

Preminuo je iznenada u Zagrebu, 9. aprila 1982. godine, ostavivši iza sebe bogat opus koji je obeležio odrastanje mnogih generacija na prostorima bivše Jugoslavije.

Matošec je u književnost za decu uneo savremen urbani senzibilitet. Njegovi likovi nisu bili idealizovani; pisao je o stvarnim dečacima i devojčicama sa zagrebačkih ulica i predgrađa. Njegovi romani često imaju elemente misterije, detektivske istrage i napetih avantura, zbog čega su se čitali u jednom dahu. Pisao je lakim, duhovitim stilom, koristeći autentičan govor dece i zagrebački sleng tog vremena, što je njegove knjige činilo izuzetno bliskim mladim čitaocima.

Njegovi romani bili su redovni deo školske lektire, a mnogi su zadržali kultni status i do danas:
• „Suvišna uličica“ (1961.) – Njegov debitantski i izuzetno uspešan roman koji se bavi životom dece u posleratnom gradskom predgrađu.
• „Tiki traži neznanca“ (1961.) – Izuzetno popularan dečji detektivski roman.
• „Posada Oklopnog vlaka“ (1964.) – Avanturistički roman sa ratnom tematikom prilagođenom deci.
• „Strah u Ulici lipa“ (1968.) – Njegovo najpoznatije i najprevođenije delo. Priča o dečaku po imenu Mungos koji dolazi u novu ulicu i pokušava da se nametne lokalnoj družini kroz zastrašivanje, da bi na kraju pobedilo prijateljstvo i zajedništvo.
• „Okuka na rječici“ (1974.) – Još jedan sjajan roman o dečjim družinama i njihovim tajnama.
• „Dječak sa Sutle“ (1975.) – Romansirana biografija o detinjstvu Josipa Broza Tita.

Matošec je bio svestran stvaralac. Napisao je scenarije za brojne radio-drame, televizijske serije i filmove za decu. Takođe je blisko sarađivao sa svetom stripa – pisao je scenarije za stripove koje je crtao čuveni Walter Neugebauer.


Branko Vujanović (1937. – 2024.) bio je istaknuti hrvatski akademski slikar, grafičar i likovni urednik čije su ilustracije vizuelno obeležile odrastanje miliona dece širom bivše Jugoslavije. Njegov rad na kultnoj Biblioteci „Vjeverica“ izdavačke kuće Mladost podario je prepoznatljiv vizuelni identitet nekim od najlepših priča dečje književnosti.

Rođen je 9. juna 1937. godine u Zagrebu. Svoj umetnički put započeo je u Školi primenjenih umetnosti (odsek za dekorativno zidno slikarstvo), nakon čega upisuje Akademiju likovnih umjetnosti u Zagrebu.

Diplomirao je 1965. godine u klasi čuvenog profesora Iva Šebalja, sa kojim je ostao blizak prijatelj celog života. Postdiplomske studije i specijalizaciju za grafiku završio je 1969. godine kod profesora Marijana Detonija. Tokom 1960-ih godina proveo je nekoliko godina na usavršavanju u Londonu sa svojom suprugom, takođe poznatom umetnicom Zdenkom Pozaić, što je uveliko uticalo na njegov intelektualni i estetski razvoj.

Preminuo je nedavno, 30. marta 2024. u Zagrebu, u 87. godini života.

Kao dugogodišnji likovni urednik u velikim izdavačkim kućama Mladost i Alfa, Vujanović je bio strastveni zagovornik afirmacije ilustracije kao ravnopravne i samostalne likovne discipline. Smatrao je da uspešna ilustracija mora da podstakne dečju maštu i bude putokaz kroz književno delo.

Pored knjige „Dječak sa Sutle“, on je autor kultnih i prepoznatljivih naslovnica i ilustracija za klasike kao što su:
• „Grga Čvarak“ (Ratko Zvrko)
• „Strah u Ulici lipa“ (Milivoj Matošec)
• „Bambijeva djeca“ (Felix Salten)
• „Pirgo“ (Anđelka Martić)

Iako ga šira javnost najbolje zna po dečjim knjigama, Vujanović je u umetničkim krugovima bio izuzetno cenjen kao vrhunski grafičar.

Tehnike i motivi: Koristeći klasične grafičke tehnike poput drvoreza, linoreza, bakropisa i bakroreza, stvarao je nadrealne, simbolične i mistične prizore inspirisane prirodom, istorijom i razvojem civilizacija.

Ex libris i minijature: Bio je pravi majstor ex librisa (malih grafičkih pečata/etiketa kojima su zaljubljenici u knjige označavali svoje privatne biblioteke) i kiparskih minijatura.

Za svoj predani rad i doprinos kulturi dobio je brojna priznanja, među kojima su Nagrada „Grigor Vitez“ za dečju ilustraciju i državno odlikovanje Red Danice hrvatske s likom Marka Marulića.