Godina izdanja: 1978
ISBN: 357
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: France Bevk
Izdavač: Mladost, Zagreb
Edicija: Biblioteka Vjeverica
Godina: 1978
Obim: 157 str.

„Crna braća” (slovenački: Črni bratje) je poznati omladinski istorijski roman slovenačkog književnika Franca Bevka, napisan 1952. godine. Knjiga je decenijama bila deo školske lektire širom bivše Jugoslavije.

Radnja romana je smeštena u period između dva svetska rata u Gorici (današnja Italija), u vreme kada je taj region bio pod fašističkom okupacijom.

Glavni likovi su grupa slovenačkih dečaka koji odbijaju da prihvate nasilnu italijanizaciju i ugnjetavanje svog naroda. Oni osnivaju tajno društvo „Crna braća” sa ciljem da pruže otpor okupatoru.



France Bevk (1890–1970) bio je jedan od najplodnijih i najpopularnijih slovenačkih književnika, novinara i političkih radnika. Posebno je ostao upamćen kao vrhunski autor književnosti za decu i omladinu, a njegova dela vaspitala su generacije čitalaca širom bivše Jugoslavije.

Rođen je 17. septembra 1890. godine u planinskom selu Zakojca kod Cerkna, u tadašnjoj Austrougarskoj. Bio je najstariji od osmoro dece u seoskoj porodici (otac mu je bio obućar). Zbog skromnog porekla, rano je osetio težak život na selu, što je kasnije postalo jedna od glavnih tema njegovih romana za odrasle. Školovao se za učitelja u Gorici i Kopru.

Nakon Prvog svetskog rata, Bevk rodni kraj (Slovenačko primorje) pripada Italiji. To je period kada na vlast dolazi fašizam, koji pokreće brutalnu italijanizaciju slovenačkog stanovništva – zabranjuje se slovenački jezik u školama, crkvama i javnom životu.

Vodio je slovenačke novine i izdavačke kuće u Gorici. Pisao je pod brojnim pseudonimima kako bi zavarao italijansku cenzuru. Zbog svog rodoljubivog rada i odbijanja da piše na italijanskom, fašističke vlasti su ga neprestano proganjale. Više puta je zatvaran, a jedno vreme je proveo u konfinaciji (internaciji) u unutrašnjosti Italije. Godine 1943. uspeva da pobegne iz zatvora i priključuje se slovenačkim partizanima. Postaje jedan od vodećih kulturnih i političkih lidera narodnooslobodilačkog pokreta u Slovenačkom primorju.

Bevk je napisao preko 150 dela – romana, pripovedaka, pesama, putopisa i drama. Njegov rad se uglavnom deli na dva pravca:
1. Dela za decu i omladinu: Pored „Crne braće”, izuzetno su popularni romani „Pastirići” (Pastirci), koji opisuju težak, ali slobodan život dece u planinama, zatim „Grivarjevi momci”, kao i istorijska priča „Knjiga o Titu”. Njegova omladinska dela uvek nose snažnu moralnu poruku o poštenju, hrabrosti, prijateljstvu i ljubavi prema domovini.
2. Dela za odrasle: Uglavnom pripadaju pravcu socijalnog realizma. Pisao je o teškom životu slovenačkih seljaka pod tuđinskom vlašću, njihovoj psihologiji i borbi za opstanak (poznati romani „Kapelan Martin Čedermac” i „Goveja draga”).

Nakon Drugog svetskog rata, Bevk je živeo u Ljubljani i Novoj Gorici. Bio je poslanik u skupštini, predsednik Društva književnika Slovenije i redovni član Slovenačke akademije nauka i umetnosti (SAZU). Dobitnik je Prešernove nagrade, najvećeg slovenačkog priznanja za kulturu.

Umro je na svoj 80. rođendan, 17. septembra 1970. godine u Ljubljani. Danas mnoge škole, ulice i centralna biblioteka u Novoj Gorici nose njegovo ime, a njegova rodna kuća u selu Zakojca pretvorena je u muzej koji rado obilaze turisti i školske ekskurzije.