Godina izdanja: 2017
ISBN: 978-86-519-0527-1
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Priče i putopisi o hramovima i duhovnicima

Službeni glasnik 2017 560 strana

odlična očuvanost

„Na hadžiluku: priče i putopisi o hramovima i duhovnicima“ Grigorija Božovića predstavlja izbor njegovih putopisnih, književnih i dokumentarnih tekstova posvećenih svetinjama, crkvama, manastirima i duhovnicima, naročito na prostoru Stare Srbije, Kosova i Metohije i drugih krajeva Balkana.

Božović u svojim tekstovima spaja putopis, književnu pripovetku, istorijsko sećanje i etnografsko posmatranje. Hramovi nisu predstavljeni samo kao građevine već kao mesta u kojima se čuvaju istorija, vera, običaji i kolektivno pamćenje naroda.

Hramovi i svetinje

Centralno mesto zauzimaju crkve i manastiri. Autor opisuje njihov izgled, istoriju i duhovni značaj, ali posebnu pažnju posvećuje ljudima koji u njima žive ili ih posećuju.

Manastir kod Božovića predstavlja svojevrsno živo istorijsko središte – prostor u kojem se susreću prošlost i sadašnjost, vera i svakodnevni život.

Duhovnici

Važan deo knjige čine portreti monaha, sveštenika, kaluđera i drugih duhovnih ljudi. Božović ih ne prikazuje samo kao religijske autoritete, već kao ličnosti sa karakterom, životnom pričom i odnosom prema zajednici.

Kroz njihove portrete prikazuje se duhovni život običnog stanovništva, njihova verovanja, običaji i odnos prema svetinjama.

Stara Srbija i Kosovo i Metohija

Poseban značaj imaju tekstovi povezani sa Starom Srbijom, Kosovom i Metohijom. Božović opisuje prostor kao područje izuzetno bogatog istorijskog i kulturnog nasleđa, u kojem se nalaze brojni srednjovekovni hramovi i manastiri.

U njegovom prikazu crkve i manastiri predstavljaju čuvare istorijskog kontinuiteta i važna mesta kolektivnog sećanja.

Putopis kao svedočanstvo

Božovićev putopis nije samo opis pejzaža. On posmatra ljude, sela, gradove, puteve, običaje i društvene odnose. Putovanje tako postaje način upoznavanja jednog prostora i njegovih stanovnika.

Posebno je karakteristično njegovo zanimanje za običnog čoveka. Duhovna i istorijska tema povezuje se sa svakodnevnim životom stanovništva.

Književni stil

Božović piše slikovito i neposredno. Njegovi tekstovi često imaju karakter portreta ili kratke pripovetke, pa granica između putopisa i književnosti nije stroga.

U opisima se spajaju:

istorijski podaci;
lična zapažanja;
pejzaž;
arhitektura;
religija;
narodni običaji;
biografije duhovnika;
sećanja i legende.

Zbog toga knjiga ima istovremeno književnu, istorijsku, kulturnu i etnografsku vrednost.

Ukratko

„Na hadžiluku“ je knjiga o putovanju kroz svet srpskih svetinja i duhovnog nasleđa, ali i o ljudima koji to nasleđe čuvaju. Grigorije Božović kroz priče o hramovima, manastirima i duhovnicima beleži istoriju, veru, običaje i život ljudi, posebno na prostoru Stare Srbije i Kosova i Metohije.

Njena posebna vrednost je u tome što svetinje prikazuje kao žive centre kulture i sećanja, a ne samo kao spomenike prošlosti.

Ključne reči

putopis; srpska književnost; Stara Srbija; Kosovo i Metohija; srpske svetinje; crkve; manastiri; hramovi; duhovnici; monasi; sveštenici; kaluđeri; pravoslavlje; Srpska pravoslavna crkva; srednjovekovno nasleđe; srpska srednjovekovna istorija; kulturno nasleđe; duhovno nasleđe; verski život; narodna verovanja; običaji; etnografija; istorija; kulturno pamćenje; kolektivno sećanje; srpski narod; sela; gradovi; pejzaž; manastirski život; crkvena arhitektura; freske; svetinje; hodočašće; hadžiluk; putovanje; književni portret; pripovetka; istorijski putopis; dokumentarna proza; tradicija; identitet; Balkan; Stara Raška; Metohija; Kosovo; srpska kulturna baština.