Godina izdanja: 1999
ISBN: 291
Jezik: Engleski
Autor: Strani

Autorka: Iris Murdoch
Izdavač: Vintage Classics, London
Godina: 1999
Obim: 416 str.

„Crni princ“ (engleski: The Black Prince) je psihološki i metafizički roman britanske književnice Iris Murdoch, originalno objavljen februara 1973. godine. Smatra se jednim od njenih najboljih i najsloženijih dela, a iste godine osvojio je prestižnu književnu nagradu James Tait Black Memorial Prize.

Glavni lik i narator je Bradley Pearson, oštroumni, ali neuspešni pisac u pedesetim godinama, koji očajnički pokušava da napusti London i povuče se na selo kako bi napisao svoje remek-delo. Njegove planove konstantno prekidaju ljudi iz njegovog okruženja.

Iris Murdoch, koja je bila i ugledna filozofkinja, kroz likove raspravlja o razlici između „visoke umetnosti“ i komercijalnog uspeha, kao i o slepoj, transformativnoj moći erotske ljubavi. Naslov i mnogi motivi u knjizi direktno referišu na Šekspirovog Hamleta. „Crni princ“ simbolizuje i samog Hamleta, ali i mračne, destruktivne i kreativne sile u ljudskoj psihi.



Iris Murdoch (Džejn Ajris Merdok) bila je jedna od najznačajnijih britanskih i irskih književnica i filozofkinja 20. veka. Rođena je 15. jula 1919. godine u Dablinu, a preminula je 8. februara 1999. u Oksfordu.

Njen život i rad obeležio je jedinstven spoj duboke filozofske misli i izuzetnog dara za pripovedanje, zbog čega je odlikovana i titulom dame Britanske imperije (Dame Commander).

Pre nego što je postala slavna romansijerka, Merdokova je bila cenjena profesorka filozofije na St Anne`s College u Oksfordu, gde je predavala od 1948. do 1963. godine.

Njena prva objavljena knjiga bila je filozofska studija o Žan-Polu Sartru (Sartre: Romantic Rationalist, 1953.). Iako je na početku bila pod uticajem egzistencijalizma, kasnije se okrenula platonizmu i etici, baveći se pitanjima morala, prirode dobra i zla, i zabluda u kojima ljudi žive. Smatrala je da književnost i filozofija idu ruku pod ruku, a njeno najuticajnije filozofsko delo je Suverenitet dobra (The Sovereignty of Good, 1970).

Nakon svog debi romana Pod mrežom (Under the Net, 1954), potpuno se posvetila pisanju i tokom karijere objavila čak 26 romana, kao i brojne eseje, drame i poeziju. Njena dela su prepoznatljiva po:
- Kompleksnim i zamršenim zapletima u kojima se prepliću brojni likovi iz intelektualnih krugova.
- Psihološkim i erotskim tenzijama, često sa primesama specifičnog, inteligentnog humora.
- Pitanjima slobode i morala naspram društvenih konvencija i ljudske sebičnosti.

Drži zajednički rekord za najviše nominacija za prestižnu Bukerovu nagradu (bila je u užem izboru sedam puta), a Bukerovu nagradu je osvojila 1978. godine za roman More, more (The Sea, The Sea). U njenu čast, sama statua Bukerove nagrade danas nosi naziv „Iris“.

Njen privatni život bio je podjednako dinamičan kao i njeni romani. Imala je bogat i buran emotivni život pre nego što se 1956. godine udala za profesora književnosti i pisca Džona Bejlija. Njihov brak je trajao više od 40 godina, bio je izuzetno privržen, ali i specifičan po tome što su oboje imali slobodu za vanbračne veze, o čemu je javnost saznala tek kasnije. Nisu imali dece.

Sredinom devedesetih godina, ubrzo nakon što je završila svoj poslednji roman Džeksonova dilema (1995), Ajris Merdok je dijagnostikovana Alchajmerova bolest. Njen suprug Džon Bejli brinuo je o njoj do samog kraja i napisao dirljivu biografsku knjigu Elegija za Ajris (Elegy for Iris).

Po toj knjizi je 2001. godine snimljen poznati i višestruko nagrađivani biografski film Iris, u kojem lik književnice u različitim životnim dobima tumače Kejt Vinslet i Džudi Denč.