Godina izdanja: 2015
ISBN: 978-86-7188-159-3
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Osvetljeni prozori ili Postajanje čovekom kancelarijskog savetnika Juliusa Cihala

Futura publikacije 2015 171 strana

odlična očuvanost

Osvetljeni prozori je kraći roman (novela) austrijskog pisca Hajmita fon Doderera, u kojem autor na suptilan i ironičan način prikazuje unutrašnji svet modernog čoveka, njegovu izolovanost, iluzije i težnju ka smislu.

Radnja je smeštena u urbani prostor Beča, tipičan za Dodererovu prozu, gde spoljašnji događaji imaju manju važnost od psiholoških i moralnih procesa likova. „Osvetljeni prozori“ postaju simbol posmatranja tuđih života, ali i unutrašnje praznine onoga koji posmatra. Glavni lik živi povučeno, udaljen od stvarnog života, tražeći smisao u posrednim iskustvima, projekcijama i mašti.

Doderer se bavi temama otuđenja, pasivnosti, nemoći delovanja i samoprevare, pokazujući kako čovek često bira sigurnost unutrašnje distance umesto rizika stvarnog života. Stil dela je suzdržan, refleksivan, sa naglašenom psihološkom analizom i diskretnom ironijom.

Strukturalni prikaz dela

I. Uvodna situacija

Predstavljanje glavnog lika i njegovog svakodnevnog života

Urbani ambijent kao zatvoren i anoniman prostor

Motiv posmatranja i distance

II. Motiv „osvetljenih prozora“

Prozori kao granica između unutrašnjeg i spoljašnjeg sveta

Simbol tuđih života i nedostižne bliskosti

Iluzija učešća u stvarnosti bez stvarnog angažmana

III. Psihološki portret glavnog lika

Povlačenje u unutrašnji svet

Strah od neposrednog iskustva

Samoposmatranje i pasivnost

IV. Tematski slojevi
1. Otuđenje

Izolovanost pojedinca u modernom gradu

Nemogućnost komunikacije i bliskosti

2. Iluzija i stvarnost

Zamena stvarnog života posmatranjem i maštom

Život kao niz propuštenih prilika

3. Moralna odgovornost

Odgovornost za sopstvenu pasivnost

Izbor nečinjenja kao oblik egzistencijalne krivice

V. Stilske i poetičke osobenosti

Spor ritam pripovedanja

Precizna psihološka analiza

Ironijska distanca pripovedača

Fokus na unutrašnje procese umesto radnje

VI. Zaključni smisao dela

Kritika modernog načina života

Upozorenje na opasnost od povlačenja iz stvarnosti

Čovek između želje za sigurnošću i potrebe za autentičnim životom

3. Značaj dela

Tipično ostvarenje austrijske moderne i postmoderne proze

Važan primer psihološkog romana/novela

Doprinos razumevanju egzistencijalnih tema u književnosti 20. veka

Ključno za proučavanje Dodererove poetike