Godina izdanja: 2012
ISBN: 978-86-515-0766-6
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Prometej 2012 1130 strana

očuvanost 5-

„Psihologija snova i njihovo tumačenje“ je knjiga psihologa Ivana Nastovića koja se bavi snovima iz ugla dubinske psihologije, posebno kroz ideje Sigmunda Frojda i Karla Gustava Junga, ali i kroz širi psihološki pristup snovima. Knjiga pokušava da pokaže da snovi nisu samo slučajne slike, već mogu biti povezani sa unutrašnjim životom, konfliktima, emocijama i nesvesnim sadržajima.

Rezime

Polazna ideja knjige jeste da san ima psihološki smisao. Ono što se tokom sna pojavljuje – ljudi, životinje, predmeti, mesta, događaji i neobične situacije – može biti povezano sa iskustvima, osećanjima i problem ono čega je trenutno svestan. U snovima mogu da se pojave sadržaji koji su potisnuti, zanemareni iliima osobe koja sanja.

Nastović posebnu pažnju posvećuje nesvesnom. Čovekov psihički život nije ograničen na ono čega je trenutno svestan. U snovima mogu da se pojave sadržaji koji su potisnuti, zanemareni ili teško prihvatljivi u budnom stanju.

Frojd i snovi

Kod Sigmunda Frojda san je povezan sa nesvesnim željama i psihičkim konfliktima. Frojd razlikuje:

manifestni sadržaj sna – ono čega se osoba seća nakon buđenja;

latentni sadržaj sna – dublje psihičko značenje koje se nalazi iza manifestne priče.

Između njih deluje ono što Frojd naziva radom sna. Psihički sadržaj se tokom sanjanja menja, sažima, pomera i simbolički prikazuje.

Važna je ideja da se san ne tumači samo prema njegovom spoljašnjem sadržaju. Isti simbol može imati različito značenje za različite ljude.

Jung i snovi

Karl Gustav Jung snovima daje nešto drugačiju ulogu. Za njega san nije samo prikriveno ispunjenje potisnute želje, već može predstavljati spontanu poruku nesvesnog.

Jung razlikuje:

ličnu nesvesnu psihičku građu;upe; savremena naučna istraživanja snova ne potvrđuju sve njihove pretpostavke

kolektivno nesvesno;

arhetipove;

simboliku.

Zbog toga se u snovima mogu pojavljivati motivi koji imaju šire ljudsko ili kulturno značenje, kao što su senka, majka, mudrac, dete, junak, smrt, rođenje, voda, putovanje i drugi.

Simboli u snovima

Jedan od važnih aspekata knjige jeste tumačenje simbola. Međutim, simbol ne treba shvatiti kao rečnik u kojem jedan znak uvek ima jedno značenje.

Na primer, voda može biti povezana sa emocijama ili nesvesnim, ali njeno konkretno značenje zavisi od sna i osobe: mirna voda, poplava, more, kupanje ili davljenje mogu imati potpuno različite psihološke asocijacije.

Zato je za tumačenje važan kontekst sna i lične asocijacije osobe koja ga je sanjala.

Snovi kao ogledalo psihičkog života

Snovi mogu ukazivati na:

unutrašnje konflikte;

strahove;

potisnute emocije;

neostvarene želje;

probleme u odnosima;

promene kroz koje osoba prolazi;

delove ličnosti koje osoba zanemaruje;

potrebu za psihičkom ravnotežom.

U jungovskoj perspektivi san ponekad ima kompenzatornu funkciju: ako je svesni stav osobe jednostran, san može prikazati njegovu suprotnost i na taj način uspostaviti određenu psihičku ravnotežu.

Zašto je važno lično značenje?

Jedna od najkorisnijih pouka pri tumačenju snova jeste da ne postoji univerzalni sanovnik koji pouzdano određuje značenje svakog simbola.

Ako neko sanja zmiju, na primer, nije dovoljno reći da zmija „znači“ neprijatelja, seksualnost ili transformaciju. Potrebno je pitati:

Kakav odnos osoba ima prema zmijama?

Da li je zmija izazvala strah ili radoznalost?

Šta se događalo pre i posle pojavljivanja zmije?

Ko je još bio prisutan?

Na šta taj motiv podseća osobu u njenom stvarnom životu?

Tek tada simbol može dobiti individualni psihološki smisao.

Ključne reči

snovi

psihologija snova

tumačenje snova

nesvesno

svesno

podsvest

simbol

simbolika

arhetip

kolektivno nesvesno

lično nesvesno

Sigmund Frojd

Karl Gustav Jung

psihoanaliza

analitička psihologija

latentni sadržaj

manifestni sadržaj

rad sna

potiskivanje

želja

psihički konflikt

kompenzacija

projekcija

senka

anima

animus

persona

Sopstvo

individuacija

asocijacija

emocije

trauma

ličnost

unutrašnji konflikt

psihička ravnoteža

Najvažnija ideja

San se može posmatrati kao simbolički izraz unutrašnjeg psihičkog života. Njegovo tumačenje nije puko prevođenje simbola iz nekog univerzalnog „sanovnika“, već pokušaj da se razume odnos između sadržaja sna, ličnih iskustava, emocija i nesvesnih procesa.

Važna napomena: psihoanalitička i jungovska tumačenja snova predstavljaju određene psihološke škole i teorijske pristupe; savremena naučna istraživanja snova ne potvrđuju sve njihove pretpostavke kao naučne činjenice.