Godina izdanja: 1982
ISBN: 365
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Miodrag Pavlović
Izdavač: Matica srpska, Novi Sad
Edicija: Savremenici
Godina: 1982
Obim: 185 str.

„Most bez obala“ je knjiga kratke umetničke proze istaknutog srpskog akademika, pesnika i esejiste Miodraga Pavlovića, koja je prvi put objavljena 1956. godine u izdanju Matice srpske.

Ovo delo predstavlja važan iskorak u Pavlovićevom stvaralaštvu i unosi specifičan modernistički senzibilitet u posleratnu srpsku prozu. Knjiga se ne sastoji od klasičnih pripovedaka, već od niza asocijativnih, poetskih i refleksivnih proznih celina prožetih intelektualizmom i filozofskim motivima.

Prvo izdanje objavljeno je 1956. godine. Drugo, dopunjeno i prošireno izdanje izašlo je 1982. godine, takođe u izdanju Matice srpske (unutar poznate biblioteke Savremenici).

Glavne celine (sadržaj izdanja iz 1982):
• Klopke
• Ribice
• Maska
• Prolog
• Most bez obala (centralna prozna celina)
• Povratak
• Došljak
• O kamenju

Miodrag Pavlović kroz ove tekstove istražuje egzistencijalne dileme modernog čoveka, motive otuđenja, istorijskog pamćenja, mitologije i odnosa svesti prema materijalnom svetu (što je posebno vidljivo u segmentu O kamenju). Njegov stil karakterišu zgusnut izraz, metaforičnost i odustajanje od tradicionalne linearne fabule, zbog čega se ova proza često graniči sa čistom poezijom u prozi.



Miodrag Pavlović (1928–2014) bio je jedan od najznačajnijih i najuticajnijih srpskih pesnika, esejista i akademika druge polovine 20. veka. Njegova pojava u književnosti označila je radikalan raskid sa posleratnim socrealizmom i uvođenje modernog, duboko intelektualnog izraza.

Rođen je u Novom Sadu, ali se ubrzo preselio u Beograd, gde je završio gimnaziju i Medicinski fakultet. Nekoliko godina je čak radio kao lekar u beogradskom domu zdravlja. Ipak, unutrašnji poziv prema umetnosti bio je jači, te napušta medicinu i potpuno se posvećuje pisanju, prevođenju i uredničkom radu.

Godine 1952. Pavlović objavljuje svoju prvu zbirku, kultnu knjigu „87 pesama“. Ova zbirka, zajedno sa delima Vaska Pope, smatra se prekretnicom u savremenoj srpskoj poeziji. Umesto dotadašnjih patetičnih i politički angažovanih stihova, Pavlović donosi hladan intelektualizam, egzistencijalni strah, sumnju i ironiju, što je potpuno šokiralo i transformisalo tadašnju kulturnu scenu.

Pavlovićeva poezija i proza nisu bile samo moderne u zapadnoevropskom smislu; on je bio duboko fasciniran korenima balkanske i sveslovenske kulture. Njegove najpoznatije zbirke:
- „87 pesama“ (1952)
- „Stub sećanja“ (1953)
- „Velika Skitija“ (1972)
- „Svetogorski dani i noći“ (1987)

U njima on kopa po arheološkim slojevima, vizantijskom nasleđu, epskim motivima i pretače istoriju u univerzalne mitove o ljudskom postojanju.

Pored poezije, Pavlović je bio briljantan esejista i teoretičar. Njegova „Antologija srpskog pesništva“ (od 11. veka do modernog doba) važi za jednu od najvažnijih i najautoritativnijih ikada sastavljenih kod nas, jer je redefinisala način na koji posmatramo sopstvenu pesničku tradiciju. Knjiga o kojoj smo pričali, „Poetika žrtvenog obreda“, direktan je plod te njegove antropološke i esejističke genijalnosti.

Bio je dugogodišnji urednik prestižne izdavačke kuće „Prosveta“, kao i direktor Drame Narodnog pozorišta u Beogradu. Postao je redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU) 1985. godine, a bio je i član Evropske akademije za poeziju. Njegova dela prevedena su na gotovo sve evropske jezike, a posebno je veliku recepciju i poštovanje uživao u Nemačkoj, gde je u gradu Tutlingenu i proveo poslednje godine života.