Godina izdanja: 2004
ISBN: 86-495-0297-0 !
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

CID : Službeni list SCG 2004 XCVII + 2040 strana

odlična očuvanost

zpk

Izabrana dela Valtazara Bogišića predstavljaju celinu njegovog rada na proučavanju običajnog prava, pravnih institucija i društvenih običaja južnoslovenskih naroda, sa naročitim naglaskom na Crnu Goru, Hercegovinu i širi slovenski jug. Bogišić je nastojao da pravo ne proučava samo kroz zakone i državne propise, već i kroz stvarni život, običaje, porodične odnose, svojinu, nasleđivanje i lokalnu pravnu praksu.

Najznačajniji deo zbirke predstavlja Opšti imovinski zakonik za Knjaževinu Crnu Goru, jedan od najvažnijih poduhvata evropske pravne kodifikacije 19. veka. Zakonik je nastao uz nastojanje da se savremeni pravni principi usklade sa domaćim pravnim običajima i društvenim okolnostima Crne Gore.

Druga važna celina jeste Građa u odgovorima iz različitih krajeva slovenskoga juga, zasnovana na sistematskom prikupljanju podataka o običajima, društvenim odnosima i narodnom pravu. Ovaj rad pokazuje Bogišićev interes za terensko istraživanje i neposredno beleženje pravne prakse.

U radu Pravni običaji u Crnoj Gori, Hercegovini i Albaniji proučavaju se konkretna pravila i obrasci ponašanja koji su u tradicionalnim zajednicama imali pravnu snagu: odnosi u porodici i zajednici, svojina, ugovori, nasleđivanje, odgovornost i rešavanje sporova.

Studije i članci dopunjuju sliku Bogišićevog naučnog rada i pokazuju širinu njegovih interesovanja: od pravne istorije i etnologije do sociologije, istorije institucija i proučavanja narodnog života.

Glavne celine

1. Opšti imovinski zakonik za Knjaževinu Crnu Goru

kodifikacija građanskog prava;
svojina i imovinski odnosi;
ugovori i obaveze;
nasleđivanje;
porodični odnosi;
tradicionalno i moderno pravo;
prilagođavanje zakona crnogorskim društvenim okolnostima.

2. Građa u odgovorima iz različitih krajeva slovenskoga juga

sistematsko prikupljanje podataka;
narodni pravni običaji;
lokalne pravne institucije;
porodica i rod;
svojina i nasleđivanje;
običaji u različitim krajevima;
poređenje južnoslovenskih zajednica.

3. Pravni običaji u Crnoj Gori, Hercegovini i Albaniji

običajno pravo;
plemenska i lokalna organizacija;
porodično pravo;
imovinski odnosi;
nasledno pravo;
ugovorni odnosi;
rešavanje sporova;
odnos običaja i državnog prava.

4. Studije i članci

pravna istorija;
etnologija;
sociologija prava;
istorija društvenih institucija;
narodni običaji;
južnoslovenska pravna tradicija;
poređenje različitih pravnih sistema.

Naučni značaj

Bogišićev pristup je značajan zato što pravo posmatra kao deo stvarnog društvenog života. Za njega običaj nije samo folklorna pojava, već može predstavljati veoma razvijen sistem pravila kojim zajednica uređuje odnose među svojim članovima.

Njegov rad povezuje pravo, istoriju, etnologiju i sociologiju, zbog čega ima značaj i izvan čisto pravne nauke. Posebno je važan za proučavanje tradicionalnog društva Crne Gore i drugih krajeva južnoslovenskog prostora.

Ključne reči

Valtazar Bogišić; Opšti imovinski zakonik; Crna Gora; Hercegovina; Albanija; južni Sloveni; običajno pravo; pravni običaji; građansko pravo; pravna istorija; etnologija; sociologija prava; kodifikacija; svojina; nasleđivanje; porodica; ugovori; plemenska organizacija; društvene institucije; narodna pravna tradicija; pravna kultura; južnoslovensko pravo.