Godina izdanja: 2017
ISBN: 978-86-7630-725-8
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

priredili Boris Begović, Zoran S. Mirković

Pravni fakultet 2017 356 strana

odlična očuvanost

ublikacija Pravni poredak Nezavisne Države Hrvatske predstavlja naučno-istraživačko delo koje se bavi analizom normativnog, institucionalnog i ideološkog okvira pravnog sistema NDH (1941–1945). Knjiga pristupa ovoj temi kritički i analitički, sagledavajući pravo kao instrument vlasti u totalitarnom i zločinačkom režimu, a ne kao neutralan sistem pravnih normi.

Priređivači Boris Begović i Zoran S. Mirković okupljaju studije koje ispituju kako je pravni poredak NDH bio konstruisan, na kojim izvorima se formalno zasnivao i na koji način je služio sprovođenju rasnih zakona, političke represije i sistemskog nasilja. Posebna pažnja posvećena je diskrepanciji između forme prava i njegove stvarne funkcije u praksi.

Knjiga ima izrazitu istorijsko-pravnu i edukativnu vrednost, jer pokazuje kako pravo u ekstremnim političkim okolnostima može postati sredstvo legitimacije progona i zločina, čime doprinosi razumevanju odnosa između prava, ideologije i vlasti.

Strukturalni pregled

1. Uvod

Razlozi za proučavanje pravnog poretka NDH

Metodološki i teorijski okvir

Pravo u totalitarnim režimima

2. Istorijski kontekst nastanka NDH

Političke okolnosti 1941. godine

Uloga okupacionih sila

Ideološke osnove ustaškog režima

3. Izvori prava u NDH

Zakonske odredbe i uredbe

Uloga poglavnika i izvršne vlasti

Odnos prema prethodnom pravnom sistemu

4. Organizacija državne vlasti

Struktura izvršne, zakonodavne i sudske vlasti

Centralizacija i personalizacija vlasti

Uloga vanrednih i posebnih organa

5. Sudski sistem i pravosuđe

Redovni i vanredni sudovi

Specijalni i preki sudovi

Nezavisnost sudstva i politički uticaji

6. Krivično pravo i represivni mehanizmi

Krivični propisi i njihova primena

Kaznena politika režima

Pravo kao sredstvo represije

7. Rasni zakoni i diskriminacija

Normativno uvođenje rasnih kriterijuma

Pravna isključenost Srba, Jevreja i Roma

Pravna legitimizacija progona i nasilja

8. Odnos prava i ideologije

Ideološka funkcija pravnih normi

Pravo kao instrument ustaške politike

Gubitak osnovnih principa pravne države

9. Praksa i posledice pravnog poretka

Razlika između normativnog sistema i stvarne primene

Posledice po stanovništvo

Dugoročni uticaj i pravno nasleđe

10. Zaključak

Ključne karakteristike pravnog poretka NDH

Pouke za teoriju prava i pravnu istoriju

Značaj kritičkog suočavanja sa prošlošću