ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1982.
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Izdavač: Otokar Keršovani, Rijeka
Godina izdanja: 1982.
Povez: Tvrd
Format: 21 cm
Broj strana: 189
Stanje: Veoma dobro

Zbirka esejističkih radova i članaka „Stvarno i moguće” predstavlja prelomnu knjigu u javnom i političkom delovanju Dobrice Ćosića. Objavljena nakon njegovog konačnog razlaza sa zvaničnom partijskom ideologijom Saveza komunista, knjiga se bavi kritičkom analizom jugoslovenskog poretka i pozicijom srpskog naroda u njemu.
Glavne teme koje su obrađene u zbirci uključuju:
• Pitanje demokratije i političkog pluralizma: Ćosić kritikuje jednopartijski monopol i zalaže se za uvođenje slobode mišljenja, tolerancije i demokratskih principa u društvo. Vidno je autorovo uverenje da se iz tadašnjeg društvenog bespuća može izaći samo putem pluralističkog razuma.
• „Srpsko pitanje” u Jugoslaviji: Knjiga sadrži tekstove u kojima se analizira položaj Srbije i srpskog naroda unutar federalne i konfederalne strukture SFRJ. Autor otvara rasprave o ustavnim reformama iz 1974. godine, te ističe tezu o ugroženosti vitalnih nacionalnih interesa.
• Kritička reevaluacija istorije: Kroz eseje poput poznatog govora „Porazi i ciljevi” (napisanog za Srpsku književnu zadrugu), Ćosić razmatra istorijsku sudbinu i cene koje je srpski narod platio u ratovima za oslobođenje tokom 19. i 20. veka. Iznosi se stav o „uzaludnosti” nekih istorijskih bitaka zbog kasnijih političkih ishoda.
• Odnos inteligencije i vlasti: Pisac analizira ulogu intelektualaca u socijalizmu, problem cenzure, dogmatizma i potrebu za slobodnim stvaralaštvom koje ne sme biti u službi političke propagande.
• Kriza jugoslovenske zajednice: Uočavajući duboke ekonomske, društvene i međunacionalne potrese s početka osamdesetih godina, zbirka nudi pesimistične prognoze o opstanku tadašnjeg državnog uređenja, ukoliko se ono hitno ne reformiše u smeru modernih evropskih tokova.
Zbog ovih stavova knjiga se smatrala jednom od najuticajnijih publikacija rane beogradske intelektualne opozicije, a u periodu nakon objavljivanja često se prenosila i čitala u poluilegalnim krugovima.