Godina izdanja: 2003
ISBN: 424
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Priredio: Mirko Đorđević
Izdavač: Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji, Beograd
Edicija: Ogledi
Godina: 2003
Obim: 141 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Knjigu „Srpska konzervativna misao“ priredio je istaknuti srpski sociolog religije, esejista i publicista Mirko Đorđević, a objavljena je 2003. godine u okviru njihove poznate edicije „Ogledi“.

Knjiga predstavlja kritički zbornik tekstova i analiza fokusiranih na istoriju i evoluciju desne, konzervativne i klerikalne političke misli u Srbiji kroz 19. i 20. vek. Đorđević u ovom delu mapira i analizira snažnu prisutnost svetosavskih organicističkih i antizapadnih ideja unutar srpskog društva, crkve i političke elite.

Kroz prizmu odabranih tekstova i svojih komentara, autor istražuje uticaj mislilaca koji su oblikovali srpski konzervativizam (od istorijskih figura do Nikolaja Velimirovića i Justina Popovića), kritički se osvrćući na to kako su te ideje uticale na modernu političku scenu, uspon nacionalizma i zloupotrebu religije u političke svrhe. Knjiga je i danas ključna literatura za razumevanje ideoloških korena srpske desnice i fenomena koji se često naziva `palanački um`.



Mirko Đorđević (1938–2014) bio je jedan od najistaknutijih srpskih javnih intelektualaca, verskih analitičara, sociologa religije, esejista i prevodilaca. U domaćoj i regionalnoj javnosti ostao je upamćen kao hrabar i beskompromisan kritičar klerikalizma, nacionalizma i političke uloge Srpske pravoslavne crkve (SPC) tokom i nakon raspada Jugoslavije.

Rođen je 29. novembra 1938. godine u mestu Brod kod Crne Trave. Školovao se u Beogradu, gde je magistrirao komparativnu književnost. Iako je u javnosti bio prepoznat kao vodeći sociolog religije, u crkvenim krugovima je često osporavan uz opasku da nema formalno teološko ili sociološko obrazovanje. Najveći deo života proveo je tiho, živeći i pišući u Šimanovcima u Sremu, gde je i preminuo 18. aprila 2014. godine.

Đorđević se dosledno zalagao za striktno sekularno društvo i odvajanje crkve od države. Oštro je kritikovao skretanje pravoslavlja na Balkanu u etnofiletizam (crkveni nacionalizam), smatrajući da je SPC zapostavila svoju jevanđeljsku i humanitarnu misiju zarad političke moći, finansija i uticaja. Samog sebe je definisao kroz hrišćanski personalizam. Njegovi bliski saradnici opisivali su ga kao čoveka „ranohrišćanske blagosti i mudrosti“ koji je živeo u skladu sa izvornim Novim zavetom.

Krajem 1991. godine, u znak protesta zbog razaranja Vukovara, napustio je Udruženje književnika Srbije. Sa grupom istomišljenika osnovao je alternativni Forum pisaca. Bio je i dugogodišnji član PEN centra i Nezavisnog društva novinara Vojvodine (NDNV).

Njegov glas je bio nezaobilazan u nezavisnim i građanskim medijima u Srbiji. Bio je stalni član redakcije lista Republika, redovni kolumnista dnevnog lista Danas, portala Peščanik i Autonomija, kao i čest sagovornik radija Slobodna Evropa.

Tokom višedecenijskog rada objavio je dvanaest knjiga, a među najpoznatijima su:
• Ratni krst srpske crkve (2001)
• Legenda o trulom Zapadu (2001)
• Sjaj i beda utopije (2006)
• Kišobran patrijarha Pavla (2010)
• Pendrek i prašina (2013)
• Jevanđelje po Mariji (2014)

Pored autorskog rada, prevodio je stručnu i umetničku literaturu sa ruskog i francuskog jezika.

Za svoj doprinos kulturi ljudskih prava i hrabro novinarstvo, dobio je brojna priznanja, uključujući:
• Nagradu „Konstantin Obradović“ (2007) za unapređenje kulture ljudskih prava.
• Nagradu za novinarsku etiku i hrabrost „Dušan Bogavac“ (2008).
• „Vukovu povelju“ (2008).
• Nagradu za toleranciju među narodima Vojvodine (2009).