ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1985
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autori: Slavko Gavrilović, Ivan Jakšić i Sreta Pecinjački
Izdavač: Srpska akademija nauka i umetnosti (SANU)
Godina: 1985
Obim: 624 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

„Građa o balkanskim trgovcima u Ugarskoj XVIII veka (Knjiga prva): Carinarnice i kontumaci” je kapitalno istoriografsko delo objavljeno 1985. godine u izdanju Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU). Ova knjiga predstavlja nezaobilaznu zbirku istorijskih izvora za proučavanje ekonomske i društvene istorije Balkana i Habzburške monarhije.

Izvori su pretežno na nemačkom jeziku (pisanom goticom/kurzivom tog doba), dok su predgovor, komentari i registri na srpskom jeziku.

Knjiga sadrži primarnu arhivsku građu koja svedoči o intenzivnom kretanju i poslovanju trgovaca sa Balkana (Srba, Grka, Cincara, Jermen i dr.) koji su prelazili granicu Otomanske imperije i Habzburške monarhije tokom 18. veka.

1. Carinarnice (Trgovački promet): Donosi precizne protokole i spiskove robe koja je prenošena preko ključnih pograničnih tačaka. Može se videti ko su bili trgovci, odakle su dolazili, kuda su putovali, šta su od robe prenosili (koža, pamuk, vosak, stoka, kolonijalna roba) i koliku su carinu plaćali.
2. Kontumaci (Karantini): Dokumenti osvetljavaju rad kontumaca — strogih pograničnih karantina (poput onog u Zemunu ili Kostajnici) kroz koje su putnici i roba sa turske teritorije morali da prođu kako bi se sprečilo širenje kuge i drugih zaraznih bolesti.

Ova knjiga je deo šire serije (ukupno tri knjige) kojom je akademik Slavko Gavrilović sa saradnicima uspeo da spase od zaborava i učini dostupnim dokumente iz mađarskih i austrijskih arhiva, osvetljavajući tako ulogu balkanskih trgovaca kao ključnog faktora u povezivanju privrede Srednje Evrope i Orijenta.





Autori i priređivači ove knjige bili su vodeći stručnjaci za istoriju Vojvodine, Srba u Habzburškoj monarhiji i privredne istorije Balkana. Reč je o istoričarima i arhivistima koji su proveli decenije istražujući arhive u Beču, Budimpešti i Sremskim Karlovcima.

Akademik Slavko Gavrilović (1924–2008) je bio centralna figura srpske istoriografije za period 17, 18. i 19. veka. Smatra se jednim od najproduktivnijih srpskih istoričara svih vremena.

Rođen je u Sremskim Lazama, a istoriju je diplomirao na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Najveći deo karijere proveo je kao profesor na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu, a bio je i redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU).

Njegov rad bio je fokusiran na društvenu i ekonomsku istoriju Srba u Panonskoj niziji, seobe, Vojnu granicu, i oslobodilačke pokrete. Izdao je na desetine knjiga arhivske građe. Bio je poznat po tome što je lično pregledao milione dokumenata u Bečkom ratnom arhivu i Mađarskom državnom arhivu, izvlačeći na svetlost dana podatke o kojima niko pre njega nije pisao.


Sreta Pecinjački (1923–1996) je bio istaknuti istoričar i pedagog, prepoznatljiv po izuzetno pedantnom i detaljnom istraživanju lokalne istorije Banata, Srema i Bačke.

Njegovo učešće u ovom projektu bilo je ključno zbog njegovog ogromnog iskustva u radu sa starom demografskom i privrednom građom. Pecinjački je samostalno objavio kapitalna dela poput „Graničarska naselja Banata (1773–1810)”, kao i brojne studije o naseljavanju Vojvodine, uređenju srpske narodne milicije u 18. veku i svakodnevnom životu graničara. Važio je za naučnika koji je do najsitnijih detalja mapirao privredne tokove Vojvodine i poreklo tamošnjeg stanovništva.


Ivan Jakšić je bio ugledni istoričar i dugogodišnji arhivista (jedno vreme i direktor) Istorijskog arhiva u Sremskim Karlovcima.

Arhiv u Sremskim Karlovcima čuva neprocenjivu građu Karlovačke mitropolije i Magistrata, što je ključno za proučavanje srpskih trgovaca koji su poslovali sa Ugarskom. Jakšić je posedovao retku veštinu čitanja stare nemačke gotice (kurenta) i latinskih administrativnih dokumenata iz 18. veka. Njegovo poznavanje lokalnih vojvođanskih fondova i metodologije priređivanja dokumenata obezbedilo je da ova knjiga ima vrhunsku naučnu tačnost i preciznost.

Ova trojica autora su savršeno kombinovala svoja znanja: Gavrilović je pružio široku istorijsku sintezu i veze sa bečkim i budimpeštanskim arhivima, Pecinjački duboko poznavanje ekonomsko-geografskih prilika na terenu, a Jakšić stručnost u rukovanju i dešifrovanju lokalnih arhivskih izvora. Rezultat je delo koje je i danas, decenijama nakon objavljivanja, primarni izvor za svakog ko istražuje ekonomsku prošlost Balkana.