ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1987
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Stanko Lasić
Izdavač: Globus, Zagreb
Godina: 1987
Obim: 668 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Knjiga „Mladi Krleža i njegovi kritičari 1914–1924”, autora Stanka Lasića, predstavlja jedno od najznačajnijih i najobimnijih književno-istorijskih i krležoloških studija u jugoslovenskoj kulturi. Izdata je 1987. godine u Zagrebu (izdavač Globus u saradnji sa Međunarodnim slavističkim centrom SR Hrvatske).

Ova monumentalna studija na 668 stranica detaljno analizira rani period stvaralaštva Miroslava Krleže, kao i odjeke, recepciju i kritike koje su pratile njegov rad u ključnoj prvoj deceniji njegovog javnog delovanja.

Lasić u knjizi ne analizira samo Krležin tekstualni opus iz perioda Prvog svetskog rata i poratnih godina (ekspresionistička faza, drame iz ciklusa Legende, rane pesme, novele i pokretanje časopisa Plamen i Književna republika), već postavlja Krležu u centar književnog, društvenog i političkog života tog doba.

Knjiga funkcioniše kao:
1. Sustavna istorija recepcije: Prati kako su desničarski, građansko-liberalni, ali i levičarski kritičari reagovali na pojavu Krležine estetike i ideologije.
2. Kritika dosadašnje literature: Lasić se eksplicitno osvrće na dotadašnju literaturu o Krleži, argumentujući da je ona često bila parcijalna ili ideološki obojena, dok on teži sveobuhvatnoj, strukturalnoj i kontekstualnoj analizi.
3. Polifona struktura: Delo detaljno razmatra estetske, političke i filozofske polemike koje su definisale modernu književnost na južnoslovenskim prostorima.

Knjiga se smatra nezaobilaznim štivom za bilo kakvo ozbiljnije proučavanje Miroslava Krleže i istorije jugoslovenske književne levice i moderne.




Stanko Lasić (1927–2017) bio je jedan od najznačajnijih hrvatskih književnih teoretičara, istoričara, profesora i esejista, a u istoriji književnosti ostao je upamćen kao najveći i najuticajniji krležolog – naučnik koji je svoj radni vek posvetio proučavanju života i dela Miroslava Krleže.

Njegov rad odlikovala je izuzetna metodološka pedantnost, sklonost ka strukturalističkoj analizi i hrabrost da otvara osetljive političke i ideološke teme unutar književnosti.

Rođen je u Karlovcu 1927. godine, gde je završio osnovnu školu i gimnaziju. Na Filozofskom fakultetu u Zagrebu diplomirao je jugoslavistiku (1953), a potom i doktorirao (1965) sa tezom o dramskom delu i prozi Milutina Cihlara Nehajeva.

Godinama je radio kao profesor na Katedri za noviju hrvatsku književnost u Zagrebu. Nakon burnih političkih previranja u Jugoslaviji početkom 1970-ih (Hrvatsko proleće), Lasić odlazi u inostranstvo. Radio je kao predavač i profesor na prestižnim evropskim univerzitetima u Lionu, Lilu i Parizu (Sorbona), gde je dočekao i penziju.

Preminuo je u Parizu 2017. godine, a sahranjen je u svom rodnom Karlovcu.

Lasićev opus se uglavnom može podeliti na tri velike, prelomne celine:

1. Sukob na književnoj ljevici (1970)
Ovo je knjiga koja je Lasića lansirala u sam vrh jugoslovenske intelektualne scene, ali mu je donela i velike političke probleme. U njoj je detaljno, hladno i dokumentovano analizirao predratne estetske i ideološke sukobe unutar komunističkog pokreta (gde je Krleža predvodio struju koja se borila za slobodu umetničkog izražavanja protiv staljinističkog dogmatizma i socrealizma). Knjiga je izazvala politički potres jer je demitologizovala partijsku istoriju.


2. Monumentalna „Krležologija” (šest knjiga, 1989–1993)
Lasić je stvorio sopstvenu naučnu disciplinu unutar slavistike. Njegov rad na Krleži nije bio puka biografija, već duboko poniranje u strukturu Krležine ličnosti, njegovih tekstova i njegovog odnosa sa društvom. Knjiga o kojoj smo prethodno govorili (Mladi Krleža i njegovi kritičari) bila je temelj za ovaj kasniji, šestotomni projekat pod nazivom „Krležologija: povijest kritičke misli o Miroslavu Krleži”. Lasić je Krležu posmatrao kao „totalitet” – pisca koji je obeležio čitavu jednu epohu.


3. Autobiografska i memoarska proza (Autobiografski zapisi, Tri eseja o Evropi)
U kasnijoj fazi života, Lasić se okrenuo preispitivanju sopstvene sudbine, egzila, i analizi sudbine intelektualca u XX veku. Njegovi zapisi su duboko refleksivni, često samokritični, i bave se pitanjima nacionalnog identiteta, evropske kulture i moralne odgovornosti pisca.

Karakteristike njegovog stila i metoda:
• Strukturalizam i pedantnost: Lasić je u analizu teksta unosio matematičku preciznost. Njegove knjige često sadrže grafikone, tabele, hronologije i sheme koje vizuelno prikazuju odnose među likovima ili strukturu kritičkih tekstova.
• Intelektualno poštenje: Iako je fasciniran Krležom, Lasić nikada nije bio njegov apologeta (slepi obožavalac). Prema Krleži se odnosio sa dubokim poštovanjem, ali i sa oštrom naučnom distancom, kritikujući njegove političke kompromise u kasnijim godinama života.

Lasić se danas smatra uzorom modernog književnog istoričara koji je uspeo da spoji zapadnoevropske teorijske metode (koje je usavršio u Francuskoj) sa burnim i komplikovanim kontekstom balkanske i južnoslovenske istorije.