Godina izdanja: 1993
ISBN: 357
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Glavni urednici: Radovan Samardžić i Milan Duškov
Izdavač: Izdavačka kuća Nova i Balkanološki institut SANU
Godina: 1993
Obim: 198 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Knjiga `Srbi u evropskoj civilizaciji` je kapitalni naučni zbornik radova objavljen 1993. godine u izdanju Izdavačke kuće Nova i Balkanološkog instituta SANU.

Glavni urednici ovog dela su ugledni srpski istoričar Radovan Samardžić i Milan Duškov.

Knjiga je nastala sa ciljem da se iz različitih naučnih uglova i kroz više disciplina osvetli stvarni doprinos srpskog naroda, njegove kulture, umetnosti i istorije široj evropskoj civilizaciji. Budući da su tekstovi osmišljeni u okviru Balkanološkog instituta SANU znatno pre nego što je ta tema dobila dnevnopolitičku aktuelnost 1990-ih, zbornik ima trajniju naučnu vrednost i nije pisan za jednokratnu upotrebu.

Knjiga sadrži 198 strana i podeljena je na tematske celine koje pokrivaju ključne periode srpske prošlosti:
• Srednji vek i identitet: Obuhvata radove o nacionalnom identitetu Srba u srednjem veku (Miloš Blagojević) i odnosu srpske duhovnosti 13. i 14. veka prema zapadnoj sholastici (Dimitrije Dragojlović).
• Istorijske vertikale: Uvodni tekst Radovana Samardžića bavi se konceptom `aristokratske vertikale` u srpskoj istoriji.
• Migracije i kulturni uticaji: Posebna pažnja posvećena je životu i doprinosu Srba u Ugarskoj, Slavoniji i Hrvatskoj kroz rad istoričara Slavka Gavrilovića.
• Revolucije i ideologije: Analizira se Srpska i balkanska revolucija u 19. veku, kao i uticaj političkih ideologija 20. veka na srpsko etničko biće (Veselin Đuretić).
• Kultura, jezik i umetnost: Zbornik donosi i studije istaknutih stručnjaka iz oblasti istorije umetnosti, književnosti i lingvistike. Među autorima su Vojislav J. Đurić, Vojislav Korać, Dinko Davidov, Miodrag B. Protić, Irena Grickat, Miroslav Pantić, Predrag Palavestra i Andrija Stojković.



Akademik Radovan Samardžić (1922—1994) je bio jedan od najvećih srpskih istoričara 20. veka, redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU) i dugogodišnji direktor Balkanološkog instituta (od 1978. do 1989. godine).

Rođen je u Sarajevu, a diplomirao je i doktorirao na Filozofskom fakultetu u Beogradu pod mentorstvom čuvenog istoričara Jorja Tadića. Presudan uticaj na njegov rad imalo je stručno usavršavanje u Parizu na Sorboni, gde mu je mentor bio Fernan Brodel, jedan od najslavnijih svetskih istoričara i osnivač škole Anala.

Samardžić je bio stručnjak za istoriju Mediterana, Osmanskog carstva, Dubrovnika i sudbinu srpskog naroda pod turskom vlašću od 16. do 20. veka. Njegova kapitalna dela uključuju knjige `Veliki vek Dubrovnika`, `Ideje za srpsku istoriju`, kao i čuvene biografske monografije `Mehmed Sokolović` i `Sulejman i Rokselana`.

Pored visoke naučne akribije, Samardžić je u našoj nauci ostao upamćen kao izuzetan književni stilista. Smatrao je da istorijsko delo mora posedovati umetničku i narativnu lepotu, zbog čega su njegove knjige čitane poput vrhunske literature.

Bio je dekan Filozofskog fakulteta u Beogradu, predsednik Srpske književne zadruge i šef Katedre za opštu istoriju novog veka.


Milan Duškov je u ovom projektu predstavljao operativnu i izdavačku stranu. On je dugogodišnji kulturni radnik, urednik, esejista i prevodilac.

Tokom kasnih osamdesetih i devedesetih godina, Duškov je blisko sarađivao sa akademicima SANU kao sekretar i urednik izdavačke delatnosti unutar instituta, potpisujući pripremu i redakturu brojnih zbornika i Posebnih izdanja (među kojima je i knjiga `Srbi u evropskoj civilizaciji`).

Duškov je dao značajan doprinos prevodilaštvu u Jugoslaviji i Srbiji, naročito prevodeći istorijsku građu, memoare i književnost sa poljskog i drugih jezika (jedan od njegovih zapaženijih prevoda je, na primer, `Dnevnik Davida Rubinoviča`).

U radu na knjizi, Radovan Samardžić je bio naučni autoritet i idejni tvorac projekta — on je postavio teorijski okvir (koncept `aristokratske vertikale`), okupio najvažnije autore tog doba i vršio naučnu recenziju tekstova. Sa druge strane, Milan Duškov je bio zadužen za redakturu, tehničko uređenje i uobličavanje tekstova kako bi se zbornik preveo i uspešno izdao na stranim jezicima, sa ciljem da se zapadnoj javnosti predstavi autentična srpska kulturna baština.