Godina izdanja: 2002
ISBN: 73
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Juzef Keler / Józef Keller
Izdavač: Stoper Book, Beograd
Godina: 2002
Obim: 294 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Knjiga „Osnivači velikih religija: Mojsije, Buda, Konfučije, Isus, Muhamed“ autora Juzefa Kelera (polj. Józef Keller) predstavlja stručan, ali izuzetno pristupačan istorijsko-dokumentarni prikaz života i učenja ključnih ličnosti koje su oblikovale svetske religijske tradicije.


Glavne karakteristike knjige:
- Struktura i ličnosti: Keler kroz biografske i tematske prikaze detaljno obrađuje pet ključnih figura:
• Mojsije – utemeljivač i centralna figura judaizma.
• Buda – osnivač budizma i pokretač novog filozofsko-religijskog puta.
• Konfučije – kineski mislilac čija su učenja postavila temelje konfucijanizma.
• Isus Hristos – središnja ličnost hrišćanstva.
• Muhamed – osnivač islama i prorok.

Autor ne analizira samo njihove živote, već i širi istorijski i društveni kontekst epohe u kojoj su živeli, objašnjavajući kako su njihove osnovne ideje uticale na formiranje tradicija koje i danas prate milijarde sledbenika širom sveta.

Ovo delo se smatra odličnim uvodnim štivom i priručnikom za sve koji žele pouzdan i objektivan pregled istorije religija. Često se može pronaći u antikvarnoj ponudi i na platformama za trgovinu knjigama.



Biografija autora Juzefa Kelera (polj. Józef Keller, 1911–2002) krije izuzetno dramatičnu, kompleksnu i kontroverznu životnu priču. Reč je o čoveku koji je prešao nesvakidašnji put od rimokatoličkog sveštenika i profesora teologije do ubeđenog marksističkog naučnika i istoričara religije.

Juzef Keler je rođen u poljskom gradu Pabijanice. Završio je teološke i humanističke studije, a doktorirao je na Univerzitetu u Varšavi 1938. godine. Tokom Drugog svetskog rata i nacističke okupacije Poljske, aktivno je učestvovao u domovinskom pokretu i vodio tajno obrazovanje u Varšavi.

Nakon rata, kao katolički sveštenik, postavljen je za profesora i šefa Katedre za moralnu teologiju na prestižnom Katoličkom univerzitetu u Lublinu (KUL). Tokom pedesetih godina važio je za jednog od najperspektivnijih poljskih katoličkih etičara i teologa.

U drugoj polovini pedesetih godina, Kelerov život se drastično menja. Zbog neslaganja sa crkvenim vrhom, ali i zbog dubokih ličnih promena, Keler zvanično napušta katoličko sveštenstvo. Kasnije se oženio i zasnovao porodicu. Nakon odlaska iz Crkve, odriče se religioznog pogleda na svet i počinje da radi u Institutu za filozofiju i sociologiju Poljske akademije nauka (PAN), gde ostaje sve do penzionisanja 1981. godine. Postaje jedan od vodećih poljskih sekularnih (marksističkih) religiologa. Njegov pristup religiji postaje čisto istorijski, sociološki i dokumentarni, oslobođen teoloških dogmi. Upravo iz te faze potiču njegova dela prevedena kod nas, uključujući i knjigu „Osnivači velikih religija“ (čiji je originalni poljski naslov „Od Mojżesza do Mahometa“, 1974).

Nakon otvaranja tajnih arhiva poljske komunističke službe bezbednosti (SB), Kelerovo ime ponovo je došlo u žižu javnosti. Otkriveno je da je dugi niz godina (od 1955. do 1970, pa ponovo krajem osamdesetih) vodio dvostruki život kao tajni saradnik i doušnik komunističkog režima pod pseudonimima „Ostrožny“ i „Adam Piotrowski“.

Izveštavao je službu o raspoloženju među katoličkim sveštenicima i profesorima sa kojima je radio na univerzitetu. Među osobama o kojima je slao podatke bio je i tadašnji mladi sveštenik i profesor Karol Vojtila, koji će kasnije postati papa Jovan Pavle II.

Keler je bio izuzetno plodan autor sa preko 200 naučnih radova. Njegove najpoznatije knjige fokusirane su na objektivnu analizu religijskih fenomena:
• Katolicizam kao religija i ideologija (1969)
• Od Mojsija do Muhameda / kod nas prevedeno kao Osnivači velikih religija (1974)
• Kultura i religija (1977)
• Pravoslavlje (1982)

Njegova biografija odlično oslikava turbulentno vreme Hladnog rata u Poljskoj, gde su se pojedinci kretali na oštroj granici između duboke vere i militantnog državnog ateizma.