Godina izdanja: 1973
ISBN: Pol
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Karl Marks / Karl Marx
Prevod: Moša Pijade i Rodoljub Čolaković
Izdavač: BIGZ, Beograd
Godina: 1973 (drugo izdanje)
Obim: 2086 str.

Štampano na biblijskom papiru, što je prikazano na fotografiji.

„Kapital“ (nem. Das Kapital) je najvažnije delo nemačkog ekonomiste, filozofa i političkog teoretičara Karla Marksa, objavljeno u svom prvom tomu 1867. godine. Ovo delo predstavlja detaljnu naučnu i kritičku analizu kapitalističkog sistema proizvodnje, njegovih ekonomskih zakona i unutrašnjih protivrečnosti koje, prema Marksu, vode ka njegovom slomu.

Marks je na ovom radu proveo oko 40 godina, ali je za života uspeo da završi i objavi samo prvu knjigu. Preostala dva toma priredio je i objavio njegov bliski saradnik Fridrih Engels nakon Marksove smrti:
- Tom I (1867): Fokusira se na proces proizvodnje kapitala. Analizira robu, vrednost, novac i transformaciju novca u kapital kroz eksploataciju radne snage.
- Tom II (1885): Bavi se prometnim procesom kapitala (cirkulacijom). Objašnjava kako se kapital obrće i kako kruži kroz tržište.
- Tom III (1894): Analizira celokupan proces kapitalističke proizvodnje. Ispituje raspodelu viška vrednosti na profit, kamatu i zemljišnu rentu.

Ovo delo je postavilo teorijske temelje za međunarodni radnički pokret, socijalističke revolucije i razvoj marksističke ekonomije, sociologije i kritičke teorije u 20. i 21. veku.



Karl Hajnrih Marks (nem. Karl Heinrich Marx; Trir, 5. maj 1818 — London, 14. mart 1883) je bio nemački filozof, politički ekonomista, istoričar, novinar, sociolog i jedan od najvećih kritičara kapitalizma i teoretičar socijalističke misli, vođa radničkog pokreta i vodeća ličnost Prve internacionale. Najpoznatiji je po pamfletu Komunistički manifest iz 1848. godine (sa Fridrihom Engelsom) i svom trotomnom delu Kapital (1867–1894), kritici klasične političke ekonomije koja koristi njegovu teoriju istorijskog materijalizma u analizi kapitalizma, što je kulminacija njegovog životnog dela. Marksove ideje i njihov kasniji razvoj, kolektivno poznate kao marksizam, imali su ogroman uticaj.

Rođen je u Triru u obrazovanoj porodici pravnika, posle gimnazije studirao je pravo u Bonu i Berlinu ali se paralelno bavio i filozofijom, političkom ekonomijom, istorijom, sociologijom, novinarstvom i umetnošću. U toku i nakon studija postao je član mladohegelovskog Doktor kluba. Doktorirao je u Jeni 1841. sa temom iz istorije filozofije: Razlika između Demokritove i Epikurove filozofije prirode. Bio je glavni urednik Rajnskih novina u Kelnu 1842. koje je pruska vlada ubrzo zabranila. U Parizu 1843. je pokrenuo Nemačko-francuske godišnjake i upoznao svog kasnijeg 40-godišnjeg prijatelja i saradnika Fridriha Engelsa. Nakon progona iz Francuske 1845. preselio se u Brisel. Nakon preseljenja u Brisel, bili su aktivni u Savezu komunista, a 1848. godine su napisali Komunistički manifest, koji izražava Marksove ideje i iznosi program revolucije. Marks je proteran iz Belgije i Nemačke, a 1849. se preselio u London, gde je napisao Osamnaesti brimer Luja Bonaparte (1852) i Kapital. Od 1864. godine, Marks je bio uključen u Međunarodno radničko udruženje (Prva internacionala), u kojem se borio protiv uticaja anarhista koje je predvodio Mihail Bakunjin. U svojoj Kritici Gotskog programa (1875), Marks je pisao o revoluciji, državi i prelasku na komunizam. Umro je bez državljanstva 1883. godine i sahranjen je na groblju Hajgejt.

Marksove kritike istorije, društva i političke ekonomije tvrde da se ljudska društva razvijaju kroz klasne sukobe. U kapitalističkom načinu proizvodnje, ovo se manifestuje u sukobu između vladajućih klasa (buržoazije) koje kontrolišu sredstva za proizvodnju i radničke klase (proletarijata) koja omogućava ta sredstva prodajom svoje radne snage. Koristeći svoj istorijsko-materijalistički pristup, Marks je predvideo da kapitalizam proizvodi unutrašnje tenzije poput prethodnih društveno-ekonomskih sistema i da će te tenzije dovesti do njegovog samouništenja i zamene novim sistemom poznatim kao socijalistički način proizvodnje. Za Marksa, klasni antagonizmi u kapitalizmu – delimično zbog njegove nestabilnosti i sklonosti krizama – dovešće do razvoja klasne svesti radničke klase, što će dovesti do njihovog osvajanja političke moći i na kraju do uspostavljanja besklasnog, komunističkog društva koje čini slobodno udruživanje proizvođača. Marks je aktivno insistirao na njegovoj primeni, tvrdeći da radnička klasa treba da sprovede organizovanu proletersku revolucionarnu akciju kako bi srušila kapitalizam i dovela do društveno-ekonomske emancipacije.

Marks je opisan kao jedna od najuticajnijih ličnosti modernog doba, a njegov rad je bio i hvaljen i kritikovan. Marksizam je izvršio veliki uticaj na socijalističku misao i političke pokrete, a marksističke škole mišljenja poput marksizma-lenjinizma i njegovih ogranaka postale su vodeće ideologije revolucija koje su preuzele vlast u mnogim zemljama tokom 20. veka, formirajući komunističke države. Marksov rad u ekonomiji imao je snažan uticaj na moderne heterodoksne teorije rada i kapitala, i on se često navodi kao jedan od glavnih arhitekata moderne sociologije.

Odrastao u građanskoj porodici jevrejskog porekla koja je prešla u protestantizam. Studirao pravo, istoriju i filozofiju u Bonu i Berlinu. Doktorirao filozofiju 1841. godine sa tezom o antičkoj grčkoj filozofiji prirode.

Radio kao urednik radikalnih novina Rajnski list (Rheinische Zeitung), koje su pruske vlasti ubrzo zabranile zbog oštre kritike režima. Oženio se 1843. godine svojom ljubavlju iz mladosti, Dženi fon Vestfalen. Svoje pesme posvetio je svojoj voljenoj.

Zbog političkog progona seli se u Pariz (gde 1844. upoznaje Fridriha Engelsa), a potom u Brisel. U Briselu 1848. godine sa Engelsom objavljuje Manifest Komunističke partije. Nakon propasti evropskih revolucija 1848. godine, Marks se 1849. trajno seli u London. Živeo je u teškim materijalnim uslovima, a porodicu je izdržavao zahvaljujući finansijskoj pomoći Engelsa i pisanjem kolumni za američke novine. Proveo je godine istražujući u čitaonici Britanskog muzeja. Prvi tom knjige Kapital objavio je 1867. godine, dok je preostale tomove nakon njegove smrti sredio i objavio Engels. Godine 1864. postaje jedan od lidera Međunarodnog udruženja radnika (Prva internacionala).

Preminuo je u Londonu 14. marta 1883. godine od posledica bronhitisa i pleuritisa. Sahranjen je na londonskom groblju Hajgejt (Highgate Cemetery).

Njegova teorija istorijskog materijalizma (ideja da klasna borba pokreće istoriju) radikalno je izmenila tok 20. veka. Postao je ideološka ikona komunističkih režima širom sveta, dok se danas smatra jednim od očeva moderne sociologije i najvažnijih kritičara kapitalističkog sistema.