ISBN: 141
Godina izdanja: 1974
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Rastko Petrović
Izdavač: Nolit, Beograd
Godina: 1974
Obim: 272 str.

Naslov „Burleska gospodina Peruna boga groma / Staroslovenske i druge priče“ odnosi se na specifično, objedinjeno izdanje sabranih dela Rastka Petrovića, koje je prvi put u ovom formatu objavila izdavačka kuća Nolit 1974. godine (u okviru kapitalnog kompleta Dela Rastka Petrovića u VI knjiga, pod uredništvom Milana Dedinca i Marka Ristića).

Ova knjiga predstavlja sintezu Petrovićevog ranog proznog stvaralaštva fokusiranog na istraživanje narodnog duha, mita i avangardne forme. Sastoji se iz dva glavna dela:
1. Burleska gospodina Peruna boga groma (1921)
- Kratki avangardni roman koji čini srž ove knjige. U njemu autor ruši tradicionalne književne forme i kroz četiri unutrašnje knjige prikazuje evoluciju slovenskog sveta. Od paganskog raja u kom slovenski bogovi (Perun, Koledo, Dajbog) žive razuzdanim, animalnim životom nalik na meštane nekog srpskog sela. Preko srednjovekovnog hrišćanskog doba i duhovnih apokrifa (parodija u kojoj Bogorodica silazi u Pakao iz čiste dosade). Sve do 20. veka i modernog, otuđenog doba.
2. Staroslovenske i druge priče: Ovaj deo knjige obuhvata Petrovićeve rane pripovetke i prozne sastave koji su tematski i stilski bliski Burlesci.
- Staroslovenske priče: Petrović u njima nastavlja da rekonstruiše i revitalizuje drevne paganske mitove, narodna predanja i legende, unoseći u njih ekspresionistički nemir, telesnost i humor.
- Druge priče: Obuhvataju pripovetke u kojima eksperimentiše sa modernom prozom, psihološkim stanjima, elementima fantastike i autobiografskim motivima nastalim tokom njegovog boravka i školovanja u Parizu.

Ova zbirka na jednom mestu savršeno osvetljava Petrovićevu fiksaciju primitivnim i mitskim slojevima svesti. Spajanjem Burleske sa srodnim pričama dobija se kompletan uvid u to kako je srpska avangarda videla istoriju, tradiciju i nastanak slovenskog identiteta — ne kroz epsku patetiku, već kroz humor, grotesku, telesne nagone i jezički eksperiment.



Rastko Petrović (1898–1949) bio je jedan od najrevolucionarnijih, najsvestranijih i najautentičnijih stvaralaca srpske književnosti 20. veka. Njegov život i rad savršeno oslikavaju duh međuratne avangarde — bio je pesnik, romanopisac, esejista, putopisac, likovni kritičar, strastveni fotograf i diplomata.

Rođen je u Beogradu kao najmlađe dete u uglednoj porodici. Njegova rođena sestra bila je Nadežda Petrović, najznačajnija srpska slikarka modernizma, koja je imala ogroman uticaj na njegov estetski razvoj. Rano je ostao bez roditelja, pa su brigu o njemu preuzele starije sestre.

Kao šesnaestogodišnji dečak, tokom Prvog svetskog rata, prešao je zastrašujući i traumatični put povlačenja srpske vojske preko albanskih planina. Ovo iskustvo bliskog susreta sa smrću, gladovanja i stradanja duboko ga je obeležilo. Nakon toga biva poslat na školovanje u Pariz, gde je diplomirao prava. U Parizu ulazi u same vrhove francuske avangarde, druži se sa nadrealistima i umetnicima koji menjaju tok svetske umetnosti, što presudno utiče na njegov prepoznatljiv, slobodan stil pisanja.

Po povratku u Beograd postaje predvodnik srpskih modernista. Već sa prva dva dela podiže ogromnu buru:
- „Burleska gospodina Peruna boga groma“ (1921) – unosi potpuno novi duh groteske i parodije u našu prozu.
- „Otkrovenje“ (1922) – zbirka pesama koja slobodnim stihom, fokusom na ljudsko telo, nagone i razbijanje tradicije izaziva ogroman skandal i odbacivanje od strane građanskog, konzervativnog društva.

Rastko Petrović je bio hipnotisan `primitivnim` i vansvetskim kulturama. Krajem dvadesetih godina odlazi na veliko putovanje u Afriku. Iz tog fascinantnog iskustva nastaje „Afrika“ (1930), koja se i danas smatra jednim od najboljih i najmodernijih putopisa napisanih na našem jeziku. Pored teksta, knjiga sadrži njegove autentične crteže i fotografije sa tog kontinenta.

Od 1923. godine radio je u diplomatskoj službi Kraljevine Jugoslavije. Službovao je u Rimu, a pred Drugi svetski rat odlazi u Vašington. Izbijanje rata i političke promene u Jugoslaviji nakon 1945. godine trajno su ga odvojile od domovine. Novi komunistički režim ga je proglasio nepoželjnim, a on sam nije želeo da se vrati, iako je neizmerno patio za Beogradom.

U Americi je živeo usamljen i nostalgičan, pišući svoj poslednji, monumentalni roman o Prvom svetskom ratu — „Dan šesti“. Umro je iznenada od srčanog udara u Vašingtonu 1949. godine, u svojoj 51. godini. Njegovi posmrtni ostaci preneti su u Beograd tek 1986. godine.

Najvažnija dela:
• Burleska gospodina Peruna boga groma (roman, 1921)
• Otkrovenje (poezija, 1922)
• Afrika (putopis, 1930)
• Ljudi govore (kratki roman, 1931)
• Dan šesti (roman, objavljen posthumno)