Godina izdanja: 1982
ISBN: 78
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Lucio Colletti
Izdavač: Nolit, Beograd
Edicija: Sazvežđa (Knjiga 82)
Godina: 1982
Obim: 497 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografijama, kao i u opisu.

„Marksizam i Hegel“ (italijanski izvornik: Il Marxismo e Hegel) jedno je od najvažnijih dela italijanskog marksističkog filozofa Lučia Koletija (Lucio Colletti). Knjiga predstavlja temeljnu kritiku tradicionalnog, dogmatskog poimanja dijalektike i odnosa između Karla Marksa i Georga Vilhelma Fridriha Hegela.

Prvobitno objavljen kao uvod za italijansko izdanje Lenjinovih Filozofskih svezaka. Ovde Koleti brani ideju marksizma kao nauke. On tvrdi da marksizam predstavlja proširenje naučnog metoda na društveno-istorijske discipline, a ne puku spekulativnu filozofiju.

Delo je imalo veliki uticaj na jugoslovensku filozofsku scenu i proučavanje zapadnog marksizma, jer je ponudilo intelektualno strogu kritiku dogmatskog marksizma-lenjinizma iznutra.

Zanimljivo je da se sam Lučio Koleti kasnije u životu potpuno udaljio od marksizma i prešao na pozicije liberalizma, te postao politički aktivan u stranci Silvija Berluskonija, što daje dodatnu specifičnost dinamici njegovog teorijskog razvoja.


Lučio Koleti (Lucio Colletti, 1924–2001) bio je jedan od najuticajnijih i najoriginalnijih italijanskih filozofa druge polovine 20. veka. Njegov intelektualni put bio je fascinantan i kontroverzan: počeo je kao radikalni marksista i kritičar sovjetskog dogmatizma, a završio kao liberal i politički saveznik Silvija Berluskonija.

Koleti je rođen u Rimu, gde je završio studije filozofije. Ključni momenat u njegovom intelektualnom razvoju bio je susret sa profesorom Galvanom Dela Volpeom (Galvano Della Volpe). Dela Volpe je bio osnivač specifične struje u italijanskom marksizmu koja je insistirala na tome da marksizam nije spekulativna filozofija (poput Hegelove), već stroga istorijska i društvena nauka. Koleti je postao njegov najistaknutiji učenik i nastavljač te škole mišljenja.

Koleti je 1950. godine postao član Komunističke partije Italije (PCI). Radio je kao profesor istorije filozofije na Univerzitetu Sapienza u Rimu. Nakon sovjetske intervencije u Mađarskoj (1956) i uočavanja duboke birokratizacije unutar same italijanske partije, Koleti počinje otvoreno da kritikuje zvaničnu partijsku liniju. Partiju definitivno napušta 1964. godine, optužujući je za reformizam i gubitak revolucionarnog duha. Tokom šezdesetih godina bio je aktivan u radikalnim levičarskim krugovima van partije i uređivao uticajni časopis La Sinistra (Levica).

U svojim najvažnijim delima, kao što su Marksizam i Hegel (1969) i Ideologija i društvo (1969), Koleti je razvio sledeće originalne teze:
- Hegel kao teolog: Tvrdio je da je Hegelova dijalektika u suštini religiozna i hrišćanska jer pretpostavlja da svetom upravlja „Apsolutni duh“.
- Kritika Engelsa i Lenjina: Smatrao je da su Fridrih Engels i Vladimir Lenjin pogrešno interpretirali Marksa kada su pokušali da stvore „dijalektiku prirode“ (ideju da zakoni dijalektike važe i u biologiji i fizici), što je kasnije dovelo do Staljinovog dogmatskog „dijamata“ (dijalektičkog materijalizma).
- Jedinstvo nauke: Za Koletija, Marks je bio naučnik (bliži Galileju i Kantovoj logici) koji je istraživao konkretne ekonomske činjenice, a ne filozof koji pravi zatvorene sisteme mišljenja.

Sredinom 1970-ih, Koleti prolazi kroz duboku intelektualnu krizu. U čuvenom intervjuu za časopis New Left Review (1974) javno je priznao da kontradikcije unutar samog marksizma ne mogu biti rešene. Shvatio je da se Marksova teorija vrednosti i ekonomska teorija ne mogu potpuno uskladiti sa realnošću modernog kapitalizma. Do kraja decenije, potpuno je odbacio marksizam kao neodrživ sistem.

Nakon napuštanja marksizma, Koleti se okrenuo tradiciji zapadnog liberalizma, empirizma i kritičkog racionalizma (naročito pod uticajem Karla Popera). Tokom 1980-ih približava se Italijanskoj socijalističkoj partiji koju je vodio Betino Kraksi, podržavajući njihovu modernizaciju i otklon od komunizma. Najveći šok za italijansku kulturnu javnost usledio je 1996. godine, kada je Koleti ušao u parlament kao poslanik desne koalicije, na listi stranke Forza Italia medijskog magnata i premijera Silvija Berluskonija.

Koleti je svoj prelazak na desni centar branio tvrdnjom da je Berluskoni jedina snaga koja može da razbije stare partijske monopole u Italiji i donese stvarne liberalne reforme, iako je pred kraj života postao kritičan i prema Berluskonijevom načinu vladavine. Umro je 2001. godine u Rimu. Intelektualna javnost ga pamti kao čoveka izuzetne teorijske strogosti i poštenja, koji je bio spreman da javno odbaci ideje kojima je posvetio decenije života kada bi zaključio da su te ideje pogrešne.

SADRŽAJ
Napomena 9
Predgovor nemačkom izdanju 10
Predgovor srpsko-hrvatskom izdanju 12
PRVI DEO
I. Hegelova teorija posredovanja 25
II. Čulnost i razum 61
III. Um i razum 96
IV. Hegel u istoriji mišljenja 108
V. Engels i Hegel 118
VI. Marx i Hegel 147
VII. Lenjin i Hegel 185
DRUGI DEO
I. Hegel i »dijalektika materije« 213
II. Hegel i Spinoza 235
III. Dijalektički materijalizam i Hegel 247
IV. Hegel i »Widerspiegelungstheorie« 259
V. Hegel i skepticizam 275
VI. Skepsa prema materiji i skepsa prema 293
VII. Cassirer o Kantu i Hegelu 314
VIII. Kant, Hegel, Marx 321
IX. Hegel i Jacobi 347
X. Od Bergsona do Lukácsa 365
XI. Pojam »društveni odnosi proizvodnje« 410
XII. Ideja o »hrišćansko-buržoaskom« društvu 461