Godina izdanja: 1979
ISBN: 297
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Odgovorni urednik: Milan Vranić
Uređivački odbor: Mirjana Maluckov, Milivoje Milosavljević, Milan Milošev
Izdavač: Vojvođanski muzej i Sekcija etnologa Društva muzejskih radnika Vojvodine
Godina: 1979
Obim: 420 stranica + 46 stranica sa tablama i fotografijama + geografske karte

Knjiga „Etnološka građa o Romima-Ciganima u Vojvodini” (Knjiga I) je kapitalno zborničko izdanje objavljeno 1979. godine u izdanju Vojvođanskog muzeja u Novom Sadu. Ovo delo predstavlja jedan od najvažnijih i najdetaljnijih stručnih prikaza života, običaja, porekla i kulture romske populacije na području Vojvodine.

Knjiga je nastala kao rezultat višegodišnjeg terenskog i arhivskog istraživanja vojvođanskih etnologa. Pored uvodnog predgovora, ključni deo prve knjige čini obimna studija Mirjane Maluckov pod nazivom „Cigani-Romi u Vojvodini: etnološki pregled na osnovu prikupljene građe”.

Monografija detaljno obrađuje sledeće tematske celine:
- Istorijat i migracije: Doseljavanje različitih romskih grupa na prostor Banata, Bačke i Srema.
- Podgrupe i jezik: Razlikovanje romskih skupina prema jeziku, poreklu i stepenu sedelačkog načina života (npr. Čergari, Tamari, Arlije).
- Tradicionalna zanimanja: Detaljan opis starih zanata (kovači, koritari, svirači, trgovci konjima).
- Životni ciklus i običaji: Narodna verovanja, svadbeni običaji, rođenje deteta, kult mrtvih, kao i proslava specifičnih praznika poput Tetkice Bibije i Đurđevdana.
- Materijalna kultura: Tipovi nastambi (od čergarskih šatora i zemunica do stalnih kuća u romskim mahalama), nošnja i ishrana.
- Vizuelna dokumentacija: Knjiga sadrži izuzetno vredan dodatak sa crno-belim fotografijama koje je izradila Julija Pap, a koje vizuelno dokumentuju autentičan život Roma na terenu sedamdesetih godina 20. veka.



Iza knjige „Etnološka građa o Romima-Ciganima u Vojvodini” (Knjiga I) stoji tim stručnjaka, etnologa i saradnika predvođenih Mirjanom Maluckov, koja je ujedno i glavni autor centralne studije, urednik i redaktor celog zbornika.

Ovo delo predstavlja vrhunac institucionalnog, timskog rada Sekcije etnologa Društva muzejskih radnika Vojvodine i stručnjaka iz Vojvođanskog muzeja (današnjeg Muzeja Vojvodine u Novom Sadu).

Mirjana Maluckov je bila jedna od najistaknutijih srpskih i vojvođanskih etnologa druge polovine 20. veka. Veći deo svog radnog veka provela je kao naučni stručnjak i kustos u Vojvođanskom muzeju u Novom Sadu. Njen naučni rad bio je fokusiran na istraživanje multietničkog sastava Vojvodine. Bila je pionir u sistematskom prikupljanju građe o etničkim manjinama, narodnim nošnjama, tekstilnom rukotvorstvu i tradicionalnoj materijalnoj kulturi. Pre nego što je ova knjiga objavljena 1979. godine, istraživanja o Romima u Jugoslaviji bila su sporadična i često puna stereotipa. Mirjana Maluckov je prva primenila strogu, savremenu etnološku metodologiju, provodeći sa kolegama čak 14 godina na terenu (od 1964. do 1978. godine) kako bi zabeležila autentičan život Roma u 133 vojvođanska naselja.

Pored rada na romskoj problematici, objavila je niz kapitalnih monografija i stručnih radova, među kojima se izdvajaju:
- „Narodna nošnja Rumuna u jugoslovenskom Banatu”
- „Ćilimarstvo Srba u Vojvodini”
- „Zbirka ženskih oglavlja u Vojvođanskom muzeju”
- „Nošnja Pančeva i okoline” (u izdanju Matice srpske)

Julija Pap je bila stručni saradnik i fotograf Vojvođanskog muzeja. Njen doprinos ovoj knjizi je nemerljiv jer antropološka i etnološka istraživanja gube na vrednosti bez vizuelnog dokaza. Julija je pratila etnologe na terenu i kroz svoj objektiv zabeležila momente koji su danas istorijska retkost. Fotografisala je unutrašnjost čergarskih šatora, tradicionalne kovačke i koritarske radionice, detalje sa romskih svadbi, autentičnu odeću i portrete ljudi. Tabela sa 46 stranica crno-belih fotografija na kraju knjige danas se ne posmatra samo kao suva naučna ilustracija, već i kao vrhunska dokumentarna fotografija koja svedoči o jednom prohujalom vremenu.

Iako Mirjana Maluckov potpisuje centralnu monografsku studiju i redakciju, knjiga je zapravo plod kolektivnog rada. U prikupljanju građe učestvovali su brojni etnolozi iz muzeja širom Vojvodine (iz Pančeva, Vršca, Subotice, Zrenjanina, Sombora i Sremske Mitrovice). Ovi istraživači su obilazili i najudaljenija sela u Banatu, Bačkoj i Sremu kako bi intervjuisali starije članove romskih zajednica. Njihov zajednički cilj bio je da se spasi od zaborava usmeno predanje, jezik i običaji koji su pod uticajem moderne modernizacije i sedimentacije (prelaska u stalna naselja) počeli ubrzano da nestaju sedamdesetih godina prošlog veka.

Zahvaljujući upravo stručnosti Mirjane Maluckov i pedantnosti njenog tima, ova knjiga je i danas, skoro pola veka nakon objavljivanja, nezaobilazna literatura za svakoga ko se bavi istorijom i kulturom Roma na Balkanu.