Godina izdanja: 1997
ISBN: 1x2
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Priredio: Dejan Tomić
Izdavač: Nevkoš. Novi Sad
Godina: 1997
Obim: 287 str.
Pismo: ćirilica

Knjiga „Srbobranke iz Crne Gore i Stare Srbije“ je antologija rodoljubive poezije i narodnih pesama koju je priredio istaknuti novinar i istraživač Dejan Tomić.

Ovo delo predstavlja deo šireg i dragocenog višetomnog ciklusa „Srbobranke“, koji sakuplja rodoljubivo pesništvo objavljivano u staroj periodici, listovima, časopisima i almanasima širom srpskih prostora i dijaspore.

Knjiga sadrži rodoljubive i narodne pesme koje svedoče o očuvanju nacionalnog identiteta, tradicije i slobodarskog duha naroda u Crnoj Gori i Staroj Srbiji.

Pored ovog toma, Dejan Tomić je u okviru iste edicije priredio i zbirke koje pokrivaju druge geografske oblasti:
- Srbobranke iz Bosne i HercegovineSrbobranke iz Dalmacije, Hrvatske i Slavonije
- Srbobranke iz Austrije, Mađarske i Rumunije (objavljene kao četvrta knjiga serijala)



Dejan Tomić je istaknuti srpski muzikolog, publicista, urednik i istraživač, rođen 1948. godine u Staparu kod Sombora. Tokom svoje višedecenijske karijere dao je nemerljiv doprinos očuvanju srpske kulturne, književne i muzičke baštine kroz skupljanje rasutog narodnog blaga, starih zapisa i anegdota.

Prvih deset godina karijere proveo je radeći kao muzički pedagog i prosvetni radnik. Od 1981. godine prelazi na Radio-televiziju Novi Sad (kasnije RTV Vojvodine), gde je radio kao muzički i govorni urednik sve do penzionisanja 2010. godine. Osmislio je i oblikovao brojne autorske emisije i muzički ilustrovao dokumentarne i obrazovne programe. Pored teorijskog rada, Tomić je i kompozitor gradskih, narodnih i dečjih pesama.

Njegov istraživački rad počeo je intenzivnije da se materijalizuje u vidu knjiga od 1994. godine. Do danas je objavio oko 40 knjiga, fokusirajući se na nekoliko ključnih oblasti:
- Tradicionalni instrumenti: Autor je zapaženih monografija o narodnim instrumentima kao što su gajde, frula, truba, harmonika i gusle. Njegovo nagrađivano kapitalno delo Apoteoza srpskim guslama detaljno istražuje značaj ovog instrumenta u srpskoj poeziji i istoriji.
- Narodne umotvorine: Priredio je bogate zbornike poput Srpskih narodnih poslovica, Srpskih narodnih pripovedaka i Srpskih rodoljubivih pesama prateći Vukovu tradiciju.
- Muzikologija: U hvaljenoj studiji Srbi i evropski kompozitori istražio je kako su svetski velikani poput Čajkovskog, Bramsa i Lista pronalazili inspiraciju u srpskoj tradiciji.
- Duhovne čitanke: Autor je dela namenjenih očuvanju verske tradicije, kao što su Srpska božićna čitanka i Vaskršnja čitanka.

Najznačajnija dela:
- Ciklus „Srbobranke“: Četvorotomni serijal u kojem sakuplja rodoljubivu poeziju Srba iz različitih regiona (Crna Gora i Stara Srbija, Bosna i Hercegovina, Hrvatska i Slavonija, kao i Austrija, Mađarska i Rumunija).
- Muzikološke studije: Knjige posvećene tradicionalnim instrumentima i njihovoj ulozi u istoriji, poput dela o guslama („Guslari su bili svedoci i kritičari vremena“), gajdama, trubi i fruli. Posebno se izdvaja kapitalna monografija „Srbi i evropski kompozitori“.
- Zbornici i čitanke: Autor je tematskih istorijsko-književnih celina kao što su „Vidovdanska čitanka“, „Srpska Vaskršnja čitanka“, „Srpska Božićna čitanka“ i popularna zbirka „Znameniti Srbi u anegdotama“.