Godina izdanja: 1997
ISBN: 505
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Goran Petrović
Izdavač: Narodna knjiga Alfa, Novi Sad
Godina: 1997
Obim: 367 str.

„Opsada crkve Svetog Spasa“ je jedan od najznačajnijih i umetnički najraskošnijih romana savremene srpske književnosti, koji je akademik Goran Petrović objavio 1997. godine. Ovo remek-delo donelo mu je ogroman ugled, a kritika ga često stavlja u isti red sa velikanima poput Andrića, Crnjanskog i Pekića.

Osnovni narativni tok smešten je na sam kraj XIII veka (oko 1291. godine), u vreme vladavine kralja Milutina. Roman prati opsadu manastira Žiča (crkve Svetog Spasa) od strane bugarskog kneza Šišmana i kumanskih odreda.

Roman je doživeo brojna izdanja, preveden je na više svetskih jezika i predstavlja nezaobilaznu lektiru za sve ljubitelje vrhunske proze.

Goran Petrović (1961–2024) bio je jedan od najznačajnijih, najprevođenijih i najvoljenijih savremenih srpskih pisaca, akademik i redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU). Njegov odlazak početkom 2024. godine označen je kao ogroman gubitak za srpsku kulturu, ali je iza njega ostao književni opus koji se već sada smatra klasičnom baštinom srpske književnosti.

Rođen je u Kraljevu, gde je završio osnovnu i srednju školu. Studirao je jugoslovensku i opštu književnost na Filološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Dugo je radio kao bibliotekar u ogranku gradske biblioteke u Žiči, tik pored manastira koji je bio inspiracija za njegov slavni roman. Kasnije je radio kao glavni urednik u izdavačkoj kući Povelja.

Često nazivan „srpskim Markesom“, Petrović je u svojim delima spajao svakodnevno i čudesno. Kod njega predmeti oživljavaju, knjige se čitaju iznutra, a vreme gubi linearan tok. Bio je jezički perfekcionista. Njegove rečenice su filigranski klesane, bogate arhaizmima, ali i potpuno novim, poetičnim rečima koje je sam stvarao. Kroz sudbine malih ljudi i istorijske virove, Petrović je stalno preispitivao teme identiteta, trajanja, pamćenja i zaborava.

Pored romana Opsada crkve Svetog Spasa, Petrović je autor niza remek-dela:
- Sitničarnica „Kod srećne ruke“ (2000): Njegov verovatno najpopularniji roman, nagrađen Ninovom nagradom. To je očaravajuća priča o „potpunom čitanju“ i mestu gde se ukrštaju životi čitalaca koji fizički naseljavaju prostore knjige.
- Ispod tavanice koja se ljuspa (2010): Roman koji kroz sliku jednog provincijskog bioskopa prikazuje istoriju i propast dvadesetog veka.
- Delta (veliki projekat): Pred kraj života započeo je monumentalni ciklus romana (romani-delte) koji prate različite rukavce srpske istorije i kulture. Prve dve knjige iz ovog ciklusa, Papir sa vodenim znakom (Andrićeva nagrada) i Ikonostas sveg poznatog sveta, objavljene su 2022. godine.
- Kratka proza i drame: Objavio je izuzetne zbirke priča poput Ostrva i okolne priče, Bližnji i Razlike, kao i dramske tekstove (Skela).

Petrović je dobitnik gotovo svih relevantnih književnih priznanja u Srbiji (Ninova nagrada, Nagrada „Meša Selimović“, Andrićeva nagrada, Nagrada „Borisav Stanković“, Vitalova nagrada, Nagrada „Ramonda Serbica“). Njegova dela prevedena su na preko deset svetskih jezika, a posebnu popularnost i kultni status stekao je kod čitalaca u Meksiku, Rusiji i Francuskoj.