Godina izdanja: 1977
ISBN: 272
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Đerđ Lukač / György Lukács
Izdavač: Mladost, Beograd
Edicija: Velika edicija ideja
Godina: 1977
Obim: 178 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Hajdelberška estetika (nem. Heidelberger Ästhetik), rano delo nemačko-mađarskog filozofa Đerđa Lukača, nastalo je između 1916. i 1918. godine tokom njegovog takozvanog „romantičarskog“ i pred-marksističkog perioda. U ovom spisu, Lukač se bavi problemom imanentne estetike, fenomenologijom umetničkog doživljaja i ontologijom dela.

U prvoj knjizi, Lukač analizira estetsku svest i postavlja temelje za razumevanje autonomije umetničkog dela u odnosu na svakodnevnu stvarnost i empirijski subjekt.

Delo je pisano u Hajdelbergu, pod uticajem neokantizma (Rikert, Lask) i u dijalogu sa rano-marksističkim shvatanjima. Analiza se fokusira na strukturu estetskog akta, odnos između subjekta koji doživljava i objekta (umetničkog dela), kao i na kategoriju forme i umetničkog doživljaja.

Za razliku od njegovih kasnijih marksističkih radova, ovde Lukač posmatra umetničko delo prevashodno iz perspektive onoga koji ga doživljava.

Đerđ Lukač (mađ. György Lukács; 1885–1971) bio je uticajni mađarski filozof, književni kritičar i esejista. Smatra se jednim od osnivača zapadnog marksizma i jednim od najvažnijih mislilaca 20. veka u oblasti estetike i teorije književnosti.

Lukačev intelektualni put bio je pun dramatičnih obrta, obeležen prelazom od građanskog idealizma do radikalnog marksizma.

Rođen u bogatoj jevrejskoj bankarskoj porodici u Budimpešti. Studirao je u Berlinu i Hajdelbergu. Bio je pod snažnim uticajem Georga Zimela, Maksa Vebera i neokantizma. Iz ove faze potiču njegova čuvena dela Duša i oblici (1910) i Teorija romana (1916), kao i Hajdelberška estetika. Godine 1918. šokira intelektualnu javnost pristupanjem Komunističkoj partiji Mađarske. Tokom kratkotrajne Mađarske Sovjetske Republike (1919) služio je kao narodni komesar za prosvetu i kulturu. Nakon pada komune, beži u Beč. U emigraciji objavljuje svoje najvažnije filozofsko delo, koje postavlja temelje zapadnog marksizma. U njemu uvodi ključni pojam reifikacije (očuđenja) — procesa u kojem društveni odnosi među ljudima poprimaju oblik odnosa među stvarima. Delo je naišlo na oštru kritiku zvaničnog Sovjetskog Saveza (ortodoksnog marksizma-lenjinizma), zbog čega je Lukač bio primoran na samokritiku.

Tokom 1930-ih i 1940-ih živi u SSSR-u, preživljava Staljinove čistke i dublje se posvećuje književnoj kritici i odbrani realizma u književnosti (naročito kroz analizu dela Balzaka, Tolstoja i Tomasa Mana). Vraća se u Mađarsku posle Drugog svetskog rata. Tokom Mađarske revolucije 1956. ponovo nakratko postaje ministar kulture, zbog čega biva deportovan u Rumuniju, ali mu je kasnije dozvoljen povratak u Budimpeštu gde provodi ostatak života radeći na svojoj monumentalnoj Estetici i Ontologiji društvenog bića.

Lukač je transformisao način na koji posmatramo vezu između umetnosti, društva i svesti. Za razliku od vulgarnog marksizma koji je umetnost video kao prostu političku propagandu, Lukač je tvrdio da velika umetnost (naročito realizam) `odražava` duboke, suštinske društvene procese i protivrečnosti svog vremena, a ne samo površinsku stvarnost. Bio je oštar kritičar modernističke književnosti (npr. Kafke, Džojsa, Beketa). Smatrao je da modernizam izoluje pojedinca i prikazuje svet kao besmislen i nepromenjiv, čime pasivizuje čoveka i uništava istorijsku perspektivu. Insistirao je na tome da se nijedna društvena pojava, pa ni umetničko delo, ne može razumeti izolovano, već samo kao deo šire, istorijske društvene celine (totaliteta).