Godina izdanja: 1987
ISBN: 420
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autori: Veljko Rus / Vladimir Arzenšek
Naslov: Rad kao sudbina i kao sloboda - Podjela i alijenacija rada
Izdavač: SNL (Sveučilišna Naklada Liber), Zagreb
Godina: 1987
Obim: 449 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografijama.

Knjiga se bavi problematikom podjele i alijenacije (otuđenja) rada, istražujući kako rad postaje nužnost i sudbina, a pod kojim uslovima se može transformisati u prostor slobode.

Autori analiziraju rad iz perspektive industrijskog društva, oslanjajući se na marksističku teoriju otuđenja, ali i na koncepte kao što je Dirkemova anomija. Glavna teza knjige je da savremena podjela rada često vodi ka reifikaciji (stvaranju) i otuđenju radnika, pretvarajući rad iz kreativnog procesa u prinudnu aktivnost – sudbinu. Da bi rad postao sloboda, neophodno je prevazići alijenaciju kroz demokratizaciju i humanizaciju rada, gde pojedinci imaju veću kontrolu nad procesima i ciljevima sopstvenog stvaralaštva.

Veljko Rus (1929–2018) bio je istaknuti sociolog, filozof, akademik i profesor. Smatra se jednim od utemeljivača moderne slovenačke sociologije rada. Diplomirao je čistu filozofiju u Beogradu, a doktorirao sociologiju u Zagrebu sa tezom o moći i odgovornosti u radnim procesima. Usavršavao se u Parizu i na Berkliju. Zbog kritičkih stavova i zalaganja za akademsku slobodu, partijski sistem ga je krajem pedesetih odstranio sa Ljubljanskog univerziteta. Tokom te „izolacije“ radio je u Kranju i bavio se empiričkim istraživanjima industrijske demokratije, da bi se 1970. vratio na Fakultet za društvene nauke u Ljubljani. Glavne teme bile su mu industrijska sociologija, samoupravljanje, participacija radnika i moć unutar organizacija. Kasnije je bio član Slovenske akademije nauka i umetnosti (SAZU).

Vladimir Arzenšek (1932–1989) bio je uticajni socijalni psiholog i sociolog rada, profesor na Fakultetu za sociologiju, političke nauke i novinarstvo (FSPN) u Ljubljani. Njegov naučni doprinos najviše se ogleda u proučavanju strukture i pokreta, konflikata u radnim organizacijama i fenomena otuđenja (alijenacije). Arzenšek je bio poznat po direktnim empiričkim istraživanjima koja su često demistifikovala zvaničnu političku teoriju. Detaljno je analizirao štrajkove i konflikte unutar jugoslovenskog radničkog samoupravljanja, pokazujući stvarni položaj radnika naspram upravljačkih elita. Pored zajedničkih radova sa Rusom, napisao je važne monografije poput „Struktura i pokret“ (1984).

Zajednički rad Rusa i Arzenšeka bio je komplementaran: Rus je donosio širu makro-sociološku i teorijsku viziju organizacije, dok je Arzenšek doprinosio kroz oštru socijalno-psihološku analizu i precizna empirička istraživanja s terena. Knjiga „Rad kao sudbina i kao sloboda“ predstavlja krunu njihove višegodišnje saradnje na analizi jugoslovenskog i globalnog industrijskog društva.