Jezik: Srpski

kao na slikama
retko


„Új Symposion” (Novi simpozijum) bio je legendarni, avangardni mađarski časopis za književnost, umetnost i društvena pitanja koji je izlazio u Novom Sadu od 1965. do 1992. godine.
Smatra se jednim od najvažnijih i najradikalnijih kulturnih glasila na prostoru bivše Jugoslavije, ali i celokupne centralnoevropske i mađarske avangardne scene druge polovine 20. veka.
Nastanak i koncepcija
Osnivanje: Časopis je izrastao iz omladinskog podlistka Symposion novosadskog dnevnika Magyar Szó, a kao samostalni mesečnik pokrenut je 1965. godine u izdanju izdavačke kuće Forum.
Otvorenost i estetika: Od samog početka okupljao je mladu, reformatore nastrojenu generaciju vojvođanskih mađarskih pisaca, umetnika i intelektualaca. Új Symposion je bio otvoren za zapadne filozofske pravce (egzistencijalizam, neo-marksizam, strukturalizam), savremenu svetsku književnost i eksperimentalne umetničke forme.
Grafički vizuelni identitet: Časopis je bio prepoznatljiv po vrhunskom dizajnu, inovativnoj tipografiji, upotrebi stripa, fotografije i vizuelne poezije, što ga je činilo vizuelno upečatljivim poput prestižnih svetskih avangardnih revija.
Značaj za neoavangardu i konceptualnu umetnost
Časopis je bio ključno glasilo i platforma za vojvođansku neoavangardu, konseptualnu umetnost i radikalne umetničke grupe (kao što su KÔD u Novom Sadu i Bosch+Bosch u Subotici).
U njemu su radove, tekstove i vizuelne projekte objavljivali umetnici i autori poput Oto Tolnaija, Ervin Banoša, Balinta Sombatija, Slavka Matkovića, Katalin Ladik, Jožefa Fehera, Ištvana Domonkoša, Mikloša Erdelja i mnogih drugih.
Služio je kao most spajanja i prevođenja između mađarske, srpskohrvatske i šire evropske umetničke scene.
Politički pritisci i cenzura
Zbog svoje bezkompromisne estetske i političke kritičnosti, provođenja slobode izražavanja i otpora ideološkom dogmatizmu, Új Symposion se više puta našao na udaru tadašnjih vlasti:
Prva kriza (1971–1972): Zbog objavljivanja kritičkih tekstova i suđenja urednicima omladinske štampe u Novom Sadu, smenjena je prva generacija urednika predvođena Otom Tolnaijem i Ištvanom Domonkošem.
Druga kriza (1983): Zbog sporne tematske sveske ili tekstova koji su ocenjeni kao ideološki neprihvatljivi, zabranjeni su pojedini brojevi, a redakcija sa Miklošem Biroom na čelu ponovo je smenjena.
Kraj izlaženja i nasledstvo
Sa raspadom Jugoslavije, početkom ratova i finansijskim kolapsom 1992. godine, časopis Új Symposion prestaje da izlazi u Novom Sadu. Uđensko-artičko nasleđe nastavljeno je kroz časopis Symposion, koji je kasnije pokrenut kao nastavak te tradicije.
Danas se kompletno izdanje Új Symposion-a smatra antologijskim spomenikom jugoslovenske i mađarske avangarde, a originalni brojevi su izuzetno traženi među kolekcionarima i istraživačima istorije umetnosti.


neoavangarda katalin ladik punk
mađarska avangarda zenit eugen verber predrag matvejevic mediteranski brevijar