Jezik: Srpski

Glavni i odgovorni urednici: Gajo Petrović i Rudi Supek
Izdavač: Hrvatsko filozofsko društvo, Zagreb
Godina: 1971
Obim: 167 str.

78

Sadržaj časopisa je prikazan na fotografijama.

Časopis Praxis broj 1 iz 1971. godine predstavlja jedno od ključnih izdanja ovog svetski poznatog jugoslovenskog filozofskog dvomesečnika. Izdavač ovog broja bilo je Hrvatsko filozofsko društvo u Zagrebu, a glavni i odgovorni urednici u tom periodu bili su profesori Gajo Petrović i Rudi Supek.

Ceo broj je sadržajno obeležen jednom dominantnom temom. U fokusu je filozofija Martina Hajdegera (Martin Heidegger), sa posebnim osvrtom na njegov uticaj na savremenu misao i marksizam.

Godina 1971. bila je izuzetno turbulentna za časopis i čitavu Praxis školu (okupljenu oko Korčulanske ljetne škole). Nakon što su podržali studentske demonstracije 1968. godine, časopis je došao pod oštru političku prismotru i kritiku Saveza komunista Jugoslavije, što je par godina kasnije dovelo i do njegovog potpunog gašenja.

Časopis je u ovom periodu bio vodeći organ filozofije prakse – škole nedogmatskog, humanističkog i stvaralačkog marksizma. Brojevi iz 1971. godine (uključujući i kasniji poznati dvobroj 1-2 i brojeve 5 i 6) bavili su se radikalnom kritikom građanskog društva, ali i oštrom kritikom birokratizacije, staljinizma i prodiranja ranih oblika divljeg kapitalizma u jugoslovensko samoupravljanje.


Časopis Praxis bio je jedan od najvažnijih i najuticajnijih filozofskih časopisa u Jugoslaviji i svetu. Izlazio je u Zagrebu od 1964. do 1974. godine. Pokrenula ga je grupa profesora sa Filozofskog fakulteta u Zagrebu. Oni su stvorili pravac poznat kao škola mišljenja revolucije ili filozofija prakse. Časopis je bio prepoznatljiv po oštroj kritici dogmatskog marksizma (staljinizma) i kapitalizma.

Časopis je izlazio u dve paralelne verzije:
- Domaće izdanje: Izlazilo je dvomesečno na jugoslovenskom jeziku. Ukupno je objavljeno 55 sveski.
- Međunarodno izdanje (Praxis International): Izlazilo je tromesečno na engleskom, francuskom i nemačkom jeziku.

Zahvaljujući međunarodnom izdanju, Praxis je postao most između istočne i zapadne inteligencije. U savetu časopisa sedeli su najpoznatiji svetski mislioci tog doba, kao što su Erih From, Herbert Markuze, Jirgen Habermas, Ernst Bloh i Henri Lefevr.

Glavni pokretači i dugogodišnji urednici bili su:
- Gajo Petrović – filozof, formalni pokretač i glavni urednik.
- Rudi Supek – istaknuti sociolog i suurednik časopisa.
- Milan Kangrga, Branko Bošnjak, Predrag Vranicki i Danilo Pejović – članovi uže redakcije i vodeći teoretičari grupe.

Praxis je bio neraskidivo povezan sa Korčulanskom ljetnom školom (1564–1574). To je bio letnji seminar na ostrvu Korčuli gde su se svake godine okupljali vrhunski svetski filozofi, sociolozi i studenti. Teme su bile posvećene slobodi, otuđenju, tehnologiji i budućnosti socijalizma. Diskusije sa ovih susreta redovno su objavljivane u časopisu.

Iako su članovi Praxisa bili ubeđeni marksisti, njihov humanistički pristup bio je opasan za vladajući režim. Redakcija je otvoreno podržala velike studentske demonstracije u Beogradu i Zagrebu 1968. godine. Kritikovali su jugoslovensku `crvenu buržoaziju`, partijski monopol i uvođenje tržišnih reformi koje su smatrali skretanjem u kapitalizam. Pojedini brojevi (poput trojnog broja iz 1971. godine) bili su sudski zabranjivani zbog navodnog `širenja lažnih vesti i uznemiravanja javnosti`.

Pritisak države je postao neizdrživ 1974. godine. Finansiranje je potpuno ukinuto, a štamparije su odbijale da štampaju časopis. Početkom 1975. godine, časopis Praxis i Korčulanska škola su zvanično prestali sa radom, a profesorima iz redakcije je zabranjeno da predaju na univerzitetu.