Godina izdanja: 1979
ISBN: 291
Jezik: Engleski
Autor: Strani

Autor: Džon Vindem / John Wyndham
Naslovna strana: Heri Vilok / Harry Willock
Izdavač: Penguin Books, Middlesex
Godina: 1979
Obim: 200 str.

„Krizalide” (engl. The Chrysalids, u SAD objavljena i pod nazivom Re-Birth) je kultni naučnofantastični i distopijski roman britanskog pisca Džona Vindema (John Wyndham), prvi put objavljen 1955. godine. Smatra se jednim od njegovih najboljih dela, u kojem se kroz prizmu postapokaliptičnog društva istražuju teme fanatizma, genetske čistoće i evolucije čovečanstva.

Radnja je smeštena u daleku budućnost, vekovima nakon globalnog nuklearnog rata koji stanovnici nazivaju „Velika nevolja” (engl. Tribulation). Svet je uništen, a preživeli ljudi su se organizovali u izolovane, strogo religiozne i agrarne zajednice.



Džon Vindem (eng. John Wyndham), čije je puno ime glasilo Džon Vindem Parkes Lukas Bejnon Haris, bio je jedan od najvažnijih i najuticajnijih britanskih pisaca naučne fantastike 20. veka. Rođen je 10. jula 1903. godine, a preminuo 11. marta 1969. godine.

Iako je stekao svetsku slavu, važio je za izuzetno povučenog i skromnog čoveka, do te mere da su ga savremenici nazivali „nevidljivim čovekom naučne fantastike”.

Pošto je imao neobično dugačko ime, tokom rane karijere eksperimentisao je sa različitim kombinacijama svojih imena kako bi potpisivao priče. Pisao je kao Džon Bejnon, Džon Haris i Lukas Parkes. Tek kada je 1951. godine odlučio da upotrebi kombinaciju Džon Vindem, postigao je planetarni uspeh, pa je publika u početku mislila da je reč o potpuno novom autoru.

Pre nego što je počeo ozbiljno da živi od pisanja, Vindem je isprobao brojne profesije – bavio se poljoprivredom, pravom, komercijalnom umetnošću i oglašavanjem. Tokom Drugog svetskog rata radio je najpre kao cenzor za britansko Ministarstvo informisanja, a potom je bio raspoređen u vojnu službu kao operater šifrovanih poruka.

Direktno svedočenje razaranju Londona tokom blickriga i užasima rata u Evropi duboko je uticalo na njegov rad. Upravo su taj posleratni društveni slom, anksioznost i strah od nuklearnog uništenja postali temelj njegovih distopijskih romana.

Vindem je pionir specifičnog podžanra naučne fantastike koji kritičari često nazivaju „cosy catastrophe”. Njegove priče ne prate epske svemirske bitke sa laserima, već opisuju kako se potpuno nadrealne i katastrofalne situacije naglo prelamaju kroz mirnu svakodnevicu običnih engleskih građana srednje klase. Njegov stil je smiren, novinarski precizan i fokusiran na ljudsku psihologiju u kriznim trenucima.

Pored Krizalida (1955), Vindem je napisao još tri kultna romana koja čine stub njegove zaostavštine:
- Dan trifida (The Day of the Triffids, 1951) – Roman koji ga je proslavio. Radnja prati meteorsku kišu koja oslepi većinu čovečanstva, nakon čega svetom počinju da dominiraju hodajuće, mesožderke biljke zvane trifidi.
- Kraken se budi (The Kraken Wakes, 1953) – Priča o vanzemaljskoj invaziji dubokih okeana i ekološkoj katastrofi izazvanoj otapanjem polarnih kapa.
- Midvičke kukavice (The Midwich Cuckoos, 1957) – Jezivi klasik o engleskom selu u kojem sve žene u istom trenutku zatrudne i rode decu sa zlatnim očima i zastrašujućim telepatskim moćima (ekranizovan više puta kao film „Village of the Damned”).

Vindem je toliko cenio privatnost da je izričito tražio da se njegova biografija nikada ne objavi. Tek decenijama nakon njegove smrti otkriveno je da je više od 20 godina održavao tajnu i strastvenu ljubavnu vezu sa spisateljicom Grejs Vilson. Živeli su u odvojenim sobama jednog londonskog kluba i venčali se tek kasno u životu, 1963. godine, što je potpuno iznenadilo čak i njegove bliske prijatelje. Snažne, samostalne i tvrdoglave heroine u njegovim romanima bile su direktno inspirisane upravo Grejs.



Heri Vilok (Harry Willock, rođen 1934) je britanski dizajner i ilustrator, najpoznatiji kao „majstor erbraša“ (airbrush) koji stoji iza nekih od najpoznatijih psihodeličnih umetničkih dela 1960-ih i 1970-ih godina. Iako je decenijama radio u senci slavnog grafičkog dizajnera Alana Oldridža, Vilok je bio taj koji je svojom preciznom tehnikom prskanja boje pretvarao Oldridžove ideje u stvarna pop-art remek-dela.

Vilok je proveo tri decenije sarađujući sa Alanom Oldridžom. Prema navodima iz sveta dizajna, veruje se da je preko 70% radova potpisanih kao Oldridžovi zapravo nacrtao i obojio Vilok koristeći erbraš tehniku. Neki od njihovih najvažnijih zajedničkih projekata su:
- The Beatles Illustrated Lyrics (1969)
- The Butterfly Ball and the Grasshopper Feast (1973)
- Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy (1975)

Pored rada sa Oldridžom, Vilok je tokom 1970-ih ostavio ogroman trag kreirajući novi vizuelni identitet za naučnofantastične romane pisca Džona Vindama u izdanju izdavačke kuće Penguin Books.

Njegove korice za klasike kao što su Dan trifida (The Day of the Triffids), Kraken se budi (The Kraken Wakes) i Midvordske kukavice (The Midwich Cuckoos) smatraju se remek-delima minimalističkog dizajna knjiga. Umesto klasičnih prikaza čudovišta i svemirskih brodova, priče je sveo na jednostavne simbole i piktograme. Koristeći invertovane boje i specifičan, hladan unutrašnji sjaj, postigao je uznemirujuću, vanzemaljsku atmosferu koja je savršeno odgovarala Vindamovim pričama.

Zbog svoje prirodne skromnosti, Vilok je dugo bio nepoznat široj javnosti, dok je Oldridž preuzimao ulogu zvezde. Ipak, prestižni časopis za grafički dizajn Eye Magazine posvetio mu je veliku retrospektivu pod nazivom „Captain Airbrush“, čime je zvanično priznat njegov ogroman doprinos britanskoj pop-art kulturi. Pored ilustrovanja, Vilok je godinama radio i kao predavač na Kingston politehnici, gde je podučavao mlade generacije erbraš tehnici.