Godina izdanja: 2008
ISBN: 978-86-7540-096-7
Autor: Domaći
Oblast: Slovenska mitologija
Jezik: Srpski

Pešić i sinovi 2008 441 strana

odlična očuvanost

Knjiga „Bogovi starih Slovena“ predstavlja sistematski prikaz slovenske mitologije, sa posebnim naglaskom na panteon bogova, njihovu simboliku i funkcije u religijskom i svakodnevnom životu starih Slovena. Autorka nastoji da, na osnovu istorijskih izvora, etnografskih zapisa, folklora i komparativne mitologije, rekonstruiše predhrišćanski duhovni svet Slovena.

Centralna ideja knjige jeste da je slovenska religija bila duboko povezana sa prirodom, ciklusima godišnjih doba i životom zajednice. Bogovi nisu apstraktna bića, već personifikacije prirodnih sila i kosmičkih principa, koji utiču na plodnost, rat, sudbinu, smrt i obnovu života.

Bajićeva ukazuje da je, i nakon hristijanizacije, veliki deo verovanja preživeo u narodnim običajima, legendama i praznicima, često u sinkretičkom obliku.

STRUKTURALNI PRIKAZ KNJIGE

1. Uvod: izvori slovenske mitologije

Nedostatak pisanih izvora

Hronike, putopisi i crkveni zapisi

Narodna tradicija kao ključni izvor

Metod rekonstrukcije mitološkog sistema

2. Kosmološka slika sveta

Trodelna podela sveta: nebo – zemlja – podzemlje

Svetsko drvo kao osovina kosmosa

Cikličnost vremena i večni povratak

3. Vrhovna božanstva

Perun – bog groma, neba i rata

Svarog – bog neba, vatre i stvaranja

Veles (Volos) – bog podzemlja, stoke, bogatstva i magije

Centralni mit: sukob Peruna i Velesa kao borba kosmičkog reda i haosa

4. Božanstva plodnosti i života

Dažbog – bog sunca i obilja

Mokoš – boginja zemlje, sudbine i ženskog principa

Jarilo – bog proleća, vegetacije i obnove

5. Božanstva smrti i podzemlja

Smrt kao prelaz, ne kraj

Veza sa precima

Rituali povezani sa umrlima

6. Duhovi prirode i niža mitološka bića

Vile

Domovoi, lesnici, vodeni duhovi

Zaštitnici prostora i zajednice

7. Ritual, kult i svetkovine

Žrtve i obredi

Praznici vezani za godišnje cikluse

Kult ognja, vode i zemlje

8. Hristijanizacija i preživljavanje starih verovanja

Zamena bogova hrišćanskim svecima

Narodni običaji i praznici

Sinkretizam kao oblik kontinuiteta

GLAVNE TEME

Priroda kao sveta

Cikličnost života i smrti

Ravnoteža kosmičkih sila

Zajednica i kult predaka

Opstanak mitologije u folkloru

METODOLOŠKI PRISTUP

Komparativna mitologija

Etnologija i folklor

Istorijski izvori

Rekonstrukcija na osnovu analogija sa drugim indoevropskim mitologijama

ZNAČAJ KNJIGE

Pristupačan uvod u slovensku mitologiju

Sistematičan pregled panteona

Povezuje mit, običaje i savremenu kulturu

Korisna za studente, nastavnike i širu publiku

KLJUČNE IDEJE ZA PAMĆENJE

Slovenska religija je prirodna i ciklična

Bogovi su povezani sa prirodnim silama

Sukob Peruna i Velesa je centralni mit

Hristijanizacija nije izbrisala staru veru

Mitologija živi u narodnim običajima