ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1973
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Posveta autorke, veoma dobro očuvano.

Autor Krnjević, Hatidža, 1935-2025
Naslov Usmene balade Bosne i Hercegovine : knjiga o baladama i knjiga balada / Hatidža Krnjević
Jezik hrvatski, srpski
Vrsta građe dr. knjiž. oblici
Godina 1973
Izdavanje i proizvodnja Sarajevo : Svjetlost, 1973 (Beograd : `Radiša Timotić`)
Fizički opis 523 str. ; 20 cm
Zbirka Biblioteka Kulturno nasljeđe
Napomene Bibliografija.
(Karton)
Predmetne odrednice Bosanskohercegovačka narodna književnost

BELEŠKA UZ IZBOR

Ovaj izbor balada Bosne i Hercegovine, kao drugi deo studije o baladama, sačinjen je prema estetičkom kriteriju. Taj kriterij bio je poštovan kad god je to bilo mogućno, kad neka stilska nespretnost ili grubost u izrazu nije narušila lepotu i smisao pesme kao celine. Ovaj izbor uglavnom sledi tok studije iako je u nekim slučajevima redosled pesama morao biti pomeren u odnosu prema onome kako se o njima govori u studiji. Na početku ovog izbora nalaze se pesme u kojima su izrazitije prisutni stariji slojevi usmene tradicije. Izbor kao celina, međutim, objedinjen je onim svojstvom što stoji u osnovi poetike usmenih balada. Naime, čitalac će opaziti da osnovu gotovo svih balada koje čine ovaj izbor čini lična i porodična situacija i odnosi među ljudima. Pretežan broj balada pokazuje da je elemenat fantastičnog redukovan, da natprirodne sile nemaju odlučujuću ulogu već da u najvećem broju slučajeva deluju uporedo sa čovekom; on se nalazi u središtu događaja oko kojih se obrazuju baladični sižei.
Da bi slika o baladama Bosne i Hercegovine bila što potpunija, u ovaj izbor ušle su i lirske balade i neke koje su najbliže epskom načinu kazivanja. Priređivač izbora doneo je u nekoliko slučajeva isti siže u dve varijante, ali samo onda kada se u pesmama pojavljuje neka bitna novina u oblikovanju sižea, neka promena u rasporedu elemenata sadržine itd. Zato su takve pesme donesene jedna uz drugu da bi se taj proces promene mogao lakše pratiti. Ukoliko je jedan događaj opevan i u lirskoj i u potpunoj, razvijenoj baladi, te pesme su u redosledu jedna iza druge da bi se proces od lirskog prema baladičnom kazivanju, i obrnuto, mogao uočiti i pratiti. Izbor treba da ukaže ne samo na raznovrsnost osnovnih okosnica i događaja u baladama već i na sve ono bogatstvo koje se oko osnovne zamisli ili istog sižea plete u baladama.
Namera priređivača bila je da osnovni ton izboru daju pesme koje su čist oblik pesništva balada, u kojima su najpotpunije zastupljene i razvijene sve odlike balade kao vrste usmene poezije, kao određenog načina kazivanja i obrazovanja sadržine. Ovaj izbor sačinjen je kao rukovet usmenih balada kojim je zastupljen manji, ali dovoljno karakterističan broj pesama.
Neke od ovih balada objavljene su pod određenim naslovima koji su ostali i u ovom izboru, iako nisu uvek srećno zamišljeni. Promene naslova učinjene su samo u slučajevima kad se naslovi više pesama podudaraju, kao što je slučaj sa čestim stereotipnim imenima koja stoje u naslovima. U takvim slučajevima, kao i u slučajevima kad je pesma objavljena pod brojem umesto pod naslovom, prvi stih tih pesama izvučen je u naslov. Čitalac će, takođe, opaziti da su nekolike pesme u ovom izboru unesene iz privatnih zbirki koje su priređivaču ljubazno stavili na raspolaganje dr Alija Bejtić i porodica F. H. Bašćauševića. Što se tiče pesama koje su objavljene i pohranjene u arhivima rukopisa, priređivač ovog izbora nastojao je, kad god je to bilo mogućno, da ih donese prema rukopisu.


SADRŽAJ

KNJIGA O BALADAMA
Uvodne napomene 11
PRVI DEO
Balada u našoj nauci o književnosti i njen širi književno-istorijski kontekst 21
Mogućnosti podele balada. Balade sa unutarnjim i spoljašnjim sukobom 67
Balade sa spoljašnjim sukobom. Lirsko ili epsko usmeravanje kazivanja 98
DRUGI DEO
Urok i fatalnost lepote. Kletve. Snoviđenja i predskazanja 133
Zla svekrva. Žena kao žrtva klevete. Zanemarena žena 159
Mati krvnica i mati žrtva 174
Balada o Odi-Vidu. Sestra izdaje brata 188
Balade o šehidima i neke druge specifično muslimanske balade 196
Balade o smrznutoj nevesti 217
Omer i Merima 224
Balade o Morićima 255
Hasanaginica 271
Zaključna uočavanja 313
Napomene 336
Izvori 357
Literatura 360
KNJIGA BALADA
1. Sinanbegovica 369
2. Smrt nade svude 370
3. Omerbegova ljubav 371
4. Ljepotica Fata 372
5. Kletva 374
6. Ide junak goricom zelenom 375
7. Sunce zađe a mjesec izađe 376
8. Alibegovica 377
9. Kršan san 379
10. San usniła Hasanaginica 381
11. Razboli se Hasanaginica 383
12. Ženidba Nesijević Jova 386
13. Uranila Alibegovica 389
14. Vila i devojka 390
15. Husejin se u svatove sprema 392
16. Dvije seke brata ne imale 393
17. Mara i morija 395
18. U našega bega Alibega 396
19. U kadune Hasanaginice 397
20. Mejru mrtvu vodu izbacila iz greblja 399
21. Potonuli svatovi 400
22. Kad morija Mostar morijaše 401
23. Sunce bi sjalo, sjati ne može 402
24. Nesretni svatovi 403
25. Kad Vilići seku udavaše 405
26. Jovanbeg ljubuk kuša 407
27. Zla svekrva 409
28. Mlada nevjesta 410
29. Svekrva kori nevjestu 411
30. Majka krvnica 413
31. Nesrećna begovica 415
32. Zla zaova 418
33. Stade žamor u Kopčića dvoru 419
34. Ostavljena Alibegovica 421
35. Danibegovica 422
36. Čežnja i smrt za rodom 424
37. Tužila je bula udovica 426
38. Mara i hajduk Jovan 427
39. Ja kakva je sjajna mjesečina 429
40. Nesrećna udaja 431
41. Udaje se Alibegovica 433
42. Deli-Vid 435
43. Oj Trebovo, visoka planino 437
44. Hoće brat da obljubi sestru 438
45. Vezak vezla Alibegovica 440
46. Biserbegovica 441
47. Čelebija Mujo i njegova draga 442
48. Maglica se nad Mostar nadnila 444
49. Konja jaše aga Hasanaga 446
50. Proklinjaše gora Romanija 448
51. Dva brata 450
52. Ženidba bega Zajimbega 452
53. Žena mrazi braću 455
54. Ukrade se od zlata jabuka 457
55. Tri utopljenika 458
56. Svatovi Jovanbega 460
57. Ne daj za stara 462
58. Jauklija Muje Groševića 463
59. Lijepa Zrnićeva Jele 465
60. Jane i Milenko 467
61. U našega bega Hasimbega 470
62. Smrt prelijepe Mare 471
63. Grob Potopnice Naze 473
64. Pošetala kraljica gospoja 475
65. Osveta 477
66. Kuna Mehmedaga 479
67. Strašna odmazda 480
68. Hasanaga vjernu ljubu kara 481
69. Nemila smrt Mare i Ivana 482
70. Zlo culjanje Rista-begovice 484
71. Grad gradio paša Novljanine 485
72. Gondža Meho među Ćifutima 486
73. Sarajevo, što si neveselo 488
74. Kakva cvrka od Glamoča grada 489
75. Opet tvrda u vjeri 490
76. Kolika je Janjina planina 492
77. Derzelezovo bolovanje 494
78. Smrt braće Morića 495
79. Smrt Omera i Merime 500
80. Hasanaginica 503
Izvori 511
Beleška uz izbor 519

MG P43 (N)