Godina izdanja: 1975
ISBN: 71 / 442
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Robert Grejvs / Robert Graves
Odabir i prevod: Raša Livada i David Albahari
Likovni uvod i grafička oprema: Bogdan Kršić
Izdavač: Centar za kulturu, Zrenjanin
Godina: 1975
Obim: 103 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

„Uputstva orfičkom iskušeniku“ je naslov reprezentativne zbirke izabrane poezije čuvenog engleskog pisca i istoričara Roberta Grejvsa (Robert Graves), objavljene na srpskom jeziku.

Knjiga je kod nas prvi put štampana 1975. godine u izdanju časopisa i centra za kulturu Ulaznica iz Zrenjanina. Izbor pesama napravili su i na srpski jezik fantastično preveli naši poznati književnici Raša Livada i David Albahari.

Knjiga okuplja pažljivo odabrane pesme iz različitih perioda Grejvsovog stvaralaštva. Iako je svetsku slavu stekao istorijskim romanima poput Ja, Klaudije i studijom Grčki mitovi, Grejvs je sebe pre svega smatrao pesnikom. Ova zbirka prikazuje njegovu duboku vernost emociji, mitu i nadahnuću.

Naslovna i ujedno najvažnija pesma u zbirci oslanja se na drevne antičke „orfičke tablice“. Ona funkcioniše kao mistični vodič ili skup uputstava duši koja putuje kroz zagrobni svet: savetuje je kako da zaobiđe izvor zaborava (Leta) i pronađe hladno jezero sećanja (Mnemosina). Kroz celu knjigu provlači se autorov prepoznatljiv stil – spoj stroge preciznosti, antičke simbolike i posvećenosti kultu pesničke Muze, koju on naziva „Bela boginja“.


Robert Grejvs (Robert Graves, 1895–1985) bio je jedan od najsvestranijih i najplodnijih engleskih pisaca 20. veka. Tokom svog dugog života napisao je više od 140 knjiga. Iako je svetsku slavu stekao istorijskim romanima, sam je sebe doživljavao isključivo kao pesnika, dok je prozu pisao uglavnom da bi zaradio za život.

Grejvs je rođen u Londonu, a kao mladić se prijavio u vojsku na samom početku Prvog svetskog rata. Preživeo je stravičnu bitku na Somi, gde je bio toliko teško ranjen da je njegova porodica zvanično obaveštena da je preminuo.Užasi iz rovova ostavili su dubok trag na njegovu psihu, a svoja iskustva je opisao u čuvenoj autobiografiji Zbogom svemu tome (Good-bye to All That, 1929). Ova knjiga se smatra jednim od najboljih svedočanstava o ratnom ludilu.

Grejvs je posedovao neverovatno znanje o antici, koje je pretočio u romane koji se i danas čitaju u jednom dahu:
- „Ja, Klaudije“ i „Božanski Klaudije“: Njegova najpoznatija dela prikazuju intrige, ubistva i političke igre na rimskom dvoru kroz oči mucavog i hromog cara Klaudija. Knjige su ekranizovane u kultnu BBC-jevu seriju.
- „Zlatno runo“ i „Kralj Isus“: U ovim romanima je na potpuno nov, često provokativan način preispitao poznate mitove i religijske priče, dajući im realističan istorijski kontekst.

Grejvs je imao jedinstven i prilično kontroverzan pogled na istoriju ljudskog društva i religije:
- Bela boginja (The White Goddess): Ovo je njegova najvažnija teorija. Verovao je da je u praskozorje civilizacije svetom vladao matrijarhat i kult Velike majke (Boginje Meseca). Smatrao je da je prava poezija moguća samo ako je posvećena njoj, dok je muški bog-otac doneo ratove i uništenje prirode.
- Grčki mitovi: Njegova enciklopedija grčke mitologije i danas je nezaobilazno štivo. On je mitove posmatrao kao drevne političke i religijske izveštaje, a ne samo kao izmišljene bajke.

Nakon burnih godina u Engleskoj i emotivnih lomova, Grejvs se 1929. godine preselio u malo selo Deja na španskom ostrvu Majorka. Tamo je proveo veći deo svog života, okružen maslinama i morem, pišući i živeći povučeno. Njegova kuća u Deji danas je pretvorena u muzej koji privlači posetioce iz celog sveta.

Grejvs je bio poznat po tome što je pisao isključivo rukom, koristeći penkalo, jer je verovao da se prava kreativna energija prenosi direktno sa prstiju na papir.


Bogdan Kršić (1932–2009) bio je jedan od naših najvećih i najcenjenijih primenjenih umetnika, grafičara i ilustratora.

Bio je dugogodišnji profesor na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu, a njegova uža specijalnost bila je upravo grafika knjige (uređenje izgleda stranica, odabir slova, dizajn korica i ilustracije). Kršić je bio duboko inspirisan istorijom, tradicijom, srednjim vekom, ali i mistikom. Zato su njegov likovni izraz i crteži savršeno odgovarali Grejvsovoj poeziji koja je prožeta antičkim mitovima i tajnim orfičkim učenjima.

Zahvaljujući njegovom radu, izdanje zrenjaninske Ulaznice iz 1975. godine nije bilo prepoznatljivo samo po odličnom prevodu, već i kao vizuelno umetničko delo.