Godina izdanja: 2004
ISBN: 55x2
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Katalin Ladik
Izdavač: Orpheus, Novi Sad
Godina: 2004
Obim: 171 str.

„Ikarova senka: izabrane i nove pesme“ je zbirka poezije istaknute novosadske i jugoslovensko-mađarske neoavangardne umetnice Katalin Ladik, objavljena 2004. godine u izdanju izdavačke kuće Orpheus iz Novog Sada.

Ova zbirka predstavlja presek njenog višedecenijskog pesničkog rada, kombinujući kultne izabrane pesme sa novim stihovima koji istražuju telesnost, mitologiju i erotiku.

Knjiga donosi prepoznatljiv stil Katalin Ladik prožet „finim erotskim nadrealizmom“. Njen jezik je senzibilan, hrabar i usmeren ka preispitivanju granica ljudskog tela i unutrašnjih nagona. Iako je reč o štampanoj knjizi, stihovi u njoj duboko su povezani sa njenim performansima, vizuelnom i zvučnom poezijom po kojoj je autorka poznata širom Evrope. Kako Katalin Ladik primarno piše na mađarskom jeziku, pesme u ovoj zbirci na srpski jezik su preveli renomirani prevodioci i književnici: Judita Šalgo, Arpad Vicko, Selimir Radulović i Draginja Ramadanski.

Katalin Ladik je jedna od najradikalnijih i najuticajnijih umetnica sa prostora bivše Jugoslavije. NJen pionirski rad u oblastima performansa, bodi-arta, vizuelne i zvučne poezije obeležio je istoriju evropske neoavangarde. Pored toga što je pesnikinja, ona je i profesionalna glumica, muzičarka i interpretatorka eksperimentalnih zvučnih kompozicija.

Rođena je 25. oktobra 1942. godine u Novom Sadu, u multietničkoj i višejezičnoj sredini koja je duboko oblikovala njen pristup jeziku i pismu. Do 1966. godine pohađala je Dramski studio u Novom Sadu. Radila je kao glumica u Novosadskom pozorištu (Újvidéki Színház) sve do 1992. godine. Tokom sedamdesetih bila je aktivna članica čuvene umetničke grupe Bosch+Bosch. Početkom devedesetih seli se u Budimpeštu. Danas živi i stvara na relaciji Novi Sad – Budimpešta – ostrvo Hvar.

Smatrajući da je papir previše statičan za poeziju, Katalin je reči zamenila sopstvenim telom. Koristila je golotinju na sceni kao izraz umetničke slobode, srušivši puritanske tabue tadašnjeg socijalističkog društva. Katalin poseduje neverovatan vokalni raspon. Jezik svesno oslobađa značenja i razbija ga na krike, uzdahe i šaputanja, kako bi doprla do iskonskog i podsvesnog. Zbog ovih zvučnih performansa dobila je nadimak „Joko Ono Balkana“. Umesto klasičnih nota ili stihova, ona kreira grafičke partiture – kolaže napravljene od krojačkih šablona, crteža ili razglednica, koje potom uživo interpretira svojim glasom. Bila je jedina žena u dominantno muškom svetu novosadske neoavangarde. Kroz svoje ritualne performanse ironično je kritikovala tradicionalnu i patrijarhalnu ulogu žene na Balkanu.

Dok je na početku karijere njena umetnost često nailazila na nerazumevanje i cenzuru, Katalin Ladik danas uživa status žive legende. NJeni radovi se nalaze u stalnim postavkama najprestižnijih svetskih muzeja, kao što su MoMA u NJujorku i Tate Modern u Londonu. Dobitnica je prestižne svetske nagrade za mir i umetnost Lennon Ono Grant for Peace.

I u devetoj deceniji života aktivno stvara. Tokom maja 2026. godine gostovala je na književnim večerima u organizaciji platforme Šmeker-devojka u Beogradu, dok je krajem 2025. godine izvela zapažen performans „Fonopoetika“ na festivalu Šare i šavovi u prostoru Bioskopa Balkan.