Godina izdanja: 1987
ISBN: 86-13-00125-4
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Posveta pesnika slikaru Radislavu Raši Trkulji.

Autor - osoba Puslojić, Adam, 1943-2022 = Puslojić, Adam, 1943-2022
Naslov Kapija na istoku / Adam Puslojić
Vrsta građe poezija
Jezik srpski
Godina 1987
Izdavanje i proizvodnja Beograd : BIGZ, 1987
Fizički opis 69 str. ; 21 cm
Zbirka Nove knjige domaćih pisaca. Posebna izdanja
(broš.)
Napomene Beleška o pesniku: str. 67-68.

Od preistorijskih, grčkih i rimskih vremena, preko srednjovjekovnih zapisa, do naše savremenosti, Adam Puslojić (1943) traga za licem i naličjem kapije na istoku, onog pedlja zemlje koji mu je dosuđen i kao bukvalni i kao duhovni zavičaj. U njegovim pjesmama nanosi raznih vremena i kultura iščitavaju se kao apokaliptički biljezi cikličnog zakona o usponima i padovima raznih naroda koji su tu ostavljali svoje tragove u pijesku prolaznosti: „Evo kako naš Rod raste / kao Potop.” Puslojić je znalački uposlio sve što savremenom pjesniku stoji na raspolaganju – epigrafe, zapise sa spomenika, razne citate, pa i čitave pjesme drugih pjesnika – tako da se njegova pjesma najčešće sažima u kakav aluzivni palimpsest gdje su „zabune” u vremenu i prostoru promišljeno radile na tome da stvore jedan sasvim osoben hronotop u kome bi se dramatično sučelila ona vremena sa ovim našim, zamjatinovski opustošenog pejzaža. (Iz recenzije Rajka Petrova Noga)

Najnovija Puslojićeva knjiga pesama Kapija na Istoku za moto ima citat iz spisa Marka Aurelija Razgovori sa samim sobom, a počinje dvema pesmama – epigrafima. Prva je pesma Marije Čudine „Zmija”, koja predstavlja pesničku poslanicu upućenu samom Puslojiću, a u drugoj se pesnik obraća Marku Aureliju. Ako je spis Marka Aurelija Razgovor sa samim sobom, između ostalog, i spis rezignacije zbog ljudske prolaznosti, a on to jeste, onda je Puslojićeva knjiga pesama svojevrsno svođenje životnih računa. Ona, istovremeno, predstavlja i pesničku komunikaciju sa vremenom prošlim. Na jednoj strani imamo ovovremeni trenutak, a na drugoj kasnovizantijsku, antičku civilizaciju.
Kapija na Istoku ima svoja dva centralna simbola oko kojih Puslojić gradi svoje značenjske stihovne spletove. Prvi je Gamzigrad sa svojom boginjom ljubavi, Gajem Galerijem Valerijem Maksimilijanom (rođenim u našim krajevima) i gamzigradskim lavirintom, koji simbolizuje egzistencijalni i civilizacijski lavirint; drugi je Stevan Mokranjac. Između tih dvaju simbola odvija se Puslojićev pesnički rukopis i doseže do naših vremena, do pesnikovih savremenika i nekih ovovremenih civilizacijskih „tekovina”. (Iz recenzije Tiodora Rosića)

ADAM PUSLOJIĆ
Istaknuti umetnik Adam Puslojić, književnik i književni prevodilac“, rođen 11. marta 1943. u Kobišnici kod Negotina (Timočka Krajina, Srbija). Osnovnu školu pohađao u Kobišnici (1950–1954) i Negotinu (1954–1958), a gimnaziju u Negotinu (1958–1962). Apsolvirao na Filološkom fakultetu u Beogradu (grupa za Opštu književnost sa teorijom) 1967.
Debituje poezijom (1964) u beogradskim „Vidicima“ i u zaječarskom časopisu „Razvitku“, a iste godine objavljuje i prve prevode sa rumunskog jezika (pesme Nikite Staneskua, u „Vidicima“).
Prvu zbirku pesama Postoji zemlja objavljuje 1967. u „Vidicima“, za kojom su usledile zbirke: Padam ka nebu (Prosveta, Beograd, 1970), Idem smrti na podšišavanje (Prosveta, 1972), Negleduš (poema, „Pitanja“, Zagreb, 1973), Religija psa (Prosveta, 1974), Bekstvo u daktilografski vez (Grafos, Beograd, 1977), Pesme (Beograd, 1977), Prelom (Prosveta, 1979), Darodavac (Bigz, Beograd, 1980), Okovana usta (bibliofilsko izdanje, Beograd, 1982), Kapija na istoku (Bigz, 1987), Krvotok (Prosveta, 1987), Onozemlja (autorsko izdanje, 1988), Andemonijum (Apostrof plus, Beograd, 1989, Muzej crne krajine (Krajinski krug, Bor – Negotin 1989), Pesme iz senke (Pančevo, 1992), Sarindar (1997), Očevidac (Podgorica, 1998), Zidanje istočnog plača (izbor poezije, Prosveta, 1998), Raspelnik (izbor duhovne lirike, 2002), Novi gospodar vazduha (Sremski Karlovci – Novi Sad, 2003), Pesme iz Herisaua (Sremski Karlovci – Novi Sad, 2003), Knjiga Adamova (Negotin, bibliofilsko izdanje za prijatelje, 2004), Negleduš (Književno društvo Sveti Sava, Beograd: 2007), Boravak i stid (Panorama, Priština, 2007) i Okajnice (Književno društvo Sveti Sava, Beograd: 2007).
Na rumunskom jeziku je objavio šest zbirki pesama (Plačem, ne plačem, 1995, Ostatak, 1998: Stihovi u hodu, 2003, Izaslanik za snove, 2006, Brušeno ćutanje, 2006, Smrtni, šta je vama, 2007, i Hajde da govorimo 2008), kao i pesničku trilogiju Asimetrija bola, 2008–2009.
Objavio je oko 70 knjiga prevoda sa rumunskog i ruskog jezika.
Puslojić je član Udruženja književnika Srbije i Udruženja književnih prevodilaca Srbije, od 1969. godine kao i Srpskog PEN centra.
Počasni je član Akademije Rumunije, od 1995. godine.
Dobitnik je brojnih književnih i prevodilačkih nagrada i priznanja, u Srbiji, Rumuniji, Italiji, Nemačkoj i Makedoniji.
Njegove su pesme u prevodu objavljene u Rumuniji, Italiji, Makedoniji, Francuskoj, Rusiji, Nemačkoj, Bugarskoj, Mađarskoj, Maleziji, Belorusiji, Moldaviji...
Dobitnik je „Vukove nagrade“, za životno delo i Priznanja za trajni doprinos kulturi Srbije, kao i nagrada – Milan Rakić, Nolitova, Miloš N. Đurić, Nikola Tesla, Prsten Despota Stefana, Zlatni Orfej, Kruna Kneza Lazara, Zlatni beočut... u Rumuniji – Mihaj Eminesku, Lućijan Blaga, Tudor Argezi, Nikita Stanesku... u Makedoniji – Pesničko žezlo (Skoplje).
Puslojić se kao prevodilac najviše posvetio rumunskoj poeziji: Nikita Stanesku, Marin Soresku, Lučijan Blaga, Joan Flora: preveo je i sačinio izbor iz poezije Vladimira Buriča (Slobodni stihovi, Oktoih, 1990.)

„Puslojićevi prevodi knjiga poezije Nikite Staneskua odista su kongenijelni.“ [Milivoje Jovanović]

Adam Puslojić je jedan od osnivača klokotrizma – književnog pravaca nastalog toku sedamdesetih godina XX veka. Pisao je o klokotrističkoj umetnosti traktate, članke, projekte za klokotristička dešavanja u „Delu“, „Sintezama“, „Oku“, „Književnoj reči“
Klokotristi su eksperimentisali sa književnom formom u cilju nadilaženja pravila i estetskih normi umetnosti. Jedan od pripadnika ovog pravca je i književnik Nikola Šindik, kao i Aleksandar Sekulić.

KLOKOTRIZAM – (anagram stihova Aleksandra Sekulića: „klovnovi koji traju“ + nastavak –izam) umetnički pokret nastao u Beogradu 1978. godine. Članovi pokreta su pesnici, slikari arhitekte i dr. Pesničke i prozne tekstove objavljuju, a po trgovima, ulicama i livadama priređuju „događaje“ slične hepeningu.

Klokotrizam kao anticipacija, Staro sajmište sa ljudima - Značenje anagrama klokotrizam je „klovnovi koji traju jer je beda večna“ plus ironični izam (klovnovi koji traju + nastavak-izam). Ime je dao pesnik Aleksandar Sekulić. Osnovna namera je sabiranje svih umetnosti u jedan simbiotički, organski izraz. Klokotrizam se ispostavio kao „nedostajuća karika“ u poetskom lancu beogradske likovne scene - dada, zenit, hipnizam, fluks... Bio je validna opozicija dominantnim estetikama okupivši takva imena kao što su Kolja Milunović, Boža Babić, Steva Knežević... U klokotrističkim akcijama koje smo nazivali „situakcije“, našim glavnim oružjem za direktni sudar sa publikom, stasala je čitava generacija autora. „Situakcije „ su anticipirale performans. Klokotrizam nije bio pokret. Termin „pokret“ se namerno izbegavao jer je klokotrizam bio više otvorena duhovna radionica. Ne estetika kao strategija, već zbir poetičkih volja. (iz intervjua umetnika Nikole Šindika, „Glas javnosti“ 2006) Ovaj umetnički pokret nastao je u Beogradu 1978. godine. Članovi pokreta su pesnici, slikari arhitekte i drugi, pesničke i prozne tekstove objavljuju, a po trgovima, ulicama i livadama priređuju događaje slične hepeningu. Snimak ovog nesvakidašnjeg umetničkog hepeninga, održanog na Starom sajmištu 2. maja 1982. godine, u kojem je učestvovalo oko 1000 ljudi: raznorodni umetnici: pesnici, slikari, vajari, muzičari, performeri, kao i zatečeni žitelji Starog sajmišta, poznate ličnosti iz javnog i kulturnog života, gradonačelnik Bogdan Bogdanović i za današnju emisiju koja je televizijski uobličena i završena tek dvadest godina kasnije i na taj način dobila jedno novo viđenje i novu publiku.
- Učesnici: Đorđije Crnčević, Miljurko Vukadinović, Predrag Bogdanović, Bogdan Jovanović, Ivana Milankov, Branislav Veljković, Adam Puslojić, Evgenia Demnievska, Aleksandar Sekulić, Dimitrije Todorović, Olja Ivanjicki, Slavoljub Čvorović, Siniša Krunić, Đorđo Vukoje, Joan Flora, Dragomir Zupanc, Milena Ničeva, Balša Rajčević, Stevan Knežević, Radoš Stevanović, Zoran Petrović, Zoran Cvjetićanin, Milosav Sunajac, Todor Stevanović, Ivan Rastegorac, Marijana Dan-Mijović, Nikola Šindik, Filo Filipović, Miša Sarić, Milorad Stupovski , Kolja Milunović, Gordana Jocić, Matija Vuković, Predrag Dragović, Nataša Radulović, Vojislav Vujisić, Dobrica Kamperelić, Vuk Rastegorac, Ansambl „Renesans“ i drugi
- Snimano 2. maja 1982, Televizijska realizacija: urednik Dokumentarne redakcije Božidar Kalezić, urednik i scenarista Dragan Kolarević, idejne za scenario Adam Puslojić, Aleksandar Sekulić, Kolja Milunović, Ivan Rastegorac, Branislav Dimitrijević, Predrag Bogdanović Ci , tekst čitao Žarko Obračević, stihove kazivao Predrag Kolarević, producent redakcije Snažana Rodić, tonska obrada Dragan Radisavljević, izbor muzike Ljubiša Srećković, grafička obrada Dušan Ilić, montažeri Natalija Nikolić, Ilija Pavlović, Branislav Godić, sekretar režije Milijana Pjevović, reditelj Zoran Cvetković
- Premijerno emitovano aprila 2001; Redakcija kulturno zabavnog programa, glavni i odgovorni urednik Božidar Nikolić
Umetnici u prostoru i vremenu - Emisija je sklopljena iz delova arhivskih emisija koje svedoče o životu i radu umetnika u njihovim ateljeima na Starom sajmištu. Počinje delom iz emisije Klokotrizam kao anticipacija (2001) i sećanjima trojice učesnika na „sajam klokotrizma“ koje je održano 2. maja 1982. ispred centralne kule na Starom sajmištu. Sledi zatim razgovor u ateljeu i na travnjaku ispred Centralne kule, Svete Lukića sa Olgom Jevrić, a Olga govori neku vrstu svog umetničkog manifesta; iz serije Nešto sasvim lično (1984). Tu je i zapis iz serije Međutim Feliksa Pašića koji ide tragom prve jugoslovenske premijere Beketovog Čekajući Godoa koja je održana u ateljeu Miće Popovića (1985). Zatim posle nekoliko pokušaja da se Staro sajmište sačuva kao kulturno-istorijska celina, 1992. usvojen je plan zaštite objekata od rušenja i plan njihove obnove – a to je značilo pre svega prinudno iseljavanje umetnika iz njihovih ateljea. Jednom takvom iseljenja, prisustvovala je i kamera „Trezora“. Tadašnji stanar, umetnik u selidbi, inače gledalac „Trezora“, pozvao nas da preuzmemo neke od radova vajara Gradimir Aleksića koji su ostali na galeriji, kada se on odatle iselio. Predpostavio je da će nas interesovati bista Lole Đukića čiji je odlivak u bronzi, postavljen septembra 2010. u Holu Televizije Beograd, u Takovskoj 10. Naravno da smo sa zahvalnošću preuzeli originalne radove Gradimira Aleksića, pa smo preneli biste Lole Đukića i Lole Ribara o kojem postoje mnogi zapisi i emisije u Programskom arhivu Televizije. Dela vajara Gradimira Aleksića nalaze se na Kalemegdanu, Kuršumliji, Kladovu, Budvi, Ulcinju, Novom Beogradu a od februara 2013. nalaze i u našem Muzejskom depou u Aberdarevoj 1.
- Učesnici: pesnici Aleksandar Sekulić, Adam Puslojić, slikar Milo Milunović, vajar Olga Jevrić, književnik Sveta Lukić, slikar Mića Popović, scenograf Mario Maskareli...
- Realizovali 2013/2020: Milena Jekić Šotra, Marijana Cvetković, Gordana Grdanović, Petar Đinović, Nada Zildžić Dodig, Bojana Andrić

Avangarda, neoavangarda, eksperimentalna poezija, performans.

MG P76 (N)