Godina izdanja: 2016
ISBN: 978-86-6435-049-5
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor - osoba Elytes, Odysseas, 1911-1996
Naslov Dostojno jest / Odisej Elitis ; prevod sa novogrčkog Vladimir Bošković
Jedinstveni naslov ǂTo ǂAxion Esti. srpski jezik
Vrsta građe poezija
Ciljna grupa odrasli, opšte (lepa književnost)
Jezik srpski
Godina 2016
Izdavanje i proizvodnja Loznica : Karpos, 2016 (Beograd : Binder)
Fizički opis 96, [2] str. ; 21 cm
Drugi autori - osoba Bošković, Vladimir (prevodilac) (autor dodatnog teksta)
Zbirka ǂBiblioteka ǂPanelinion / [Karpos, Loznica]
(broš.)
Napomene Prevod dela: To Axion Esti / Odysseas Elytes
Na presavijenom delu kor. lista autorova slika i beleška o njemu
Tiraž 300
Beleške: str. 81-93
Reč prevodioca: str. 95-96.

Poema „Dostojno jest“ (1959), Elitisov opus magnum na kome je radio jedanaest godina, jedan je od najznačajnijih tekstova grčke književnosti XX veka. Nastala je kao poetski odgovor na iskušenja i strahote Drugog svetskog rata, u kome je Elitis učestvovao kao borac na albanskom frontu, nemačke okupacije i grčkog građanskog rata koji je usledio ubrzo zatim. Tekst je uronjen u poetiku evropskog modernizma, naročito francusku poeziju čiji je Elitis bio veliki poznavalac i poštovalac, ali u fazi njenog zrelog preispitivanja, kada je svoje pisanje ukorenio dublje u tradicije helenske prirodne filozofije, platonizma i metafizičkog romantizma (uključujući izuzetno zanimljivu figuru Dionisija Solomosa, čija je poezija nažalost slabo poznata van granica Grčke). Kompozitor Mikis Teodorakis sastavio je muziku na duže odlomke iz poeme, i pojedine pesme njegovog „narodnog oratorijuma“, naročito četvrta i šesta oda, i danas su široko popularne u Grčkoj. Poema je nagrađena grčkom Državnom nagradom za poeziju i prevedena na više od petnaest jezika.

Odisej Elitis (grč. Οδυσσέας Ελύτης; pravo ime Odiseas Alepudelís) (Iraklion, Krit, 2. novembar 1911 – Atina, 18. mart 1996) bio je grčki pesnik i esejista, jedan od ključnih predstavnika moderne grčke poezije i takozvane „generacije tridesetih“, koja je snažno modernizovala grčku književnost u dijalogu sa evropskim avangardama i nadrealizmom. Studirao je pravo u Atini, ali je rano napustio studije i opredelio se za književnost; već tokom tridesetih godina objavljuje prve pesme i ulazi u krug najvažnijih atinskih časopisa. Njegov poetski idiom prepoznatljiv je po mediteranskoj svetlosti, moru, ostrvskom pejzažu i erosu, ali i po insistiranju na etičkoj i metafizičkoj dimenziji lepote, gde se čulno i duhovno stalno prepliću.
Tokom Drugog svetskog rata učestvovao je u grčko-italijanskom ratu (1940–1941), iskustvo fronta i istorijske katastrofe kasnije je sublimirao u poeziji, naročito u velikim kompozicijama u kojima lično i kolektivno postaju nerazdvojni. Posle rata boravio je u Parizu, gde se dodatno približio savremenim umetničkim tokovima; poznanstva s evropskim pesnicima i slikarima (i šire umetničko okruženje) ojačala su njegovu sklonost ka sintezi poezije, eseja i likovne imaginacije. Elitis je, pored lirike, ostavio i značajan esejistički opus u kojem je promišljao grčki identitet, tradiciju, jezik i modernitet, a njegov stil u prozi često je jednako poetski kao i stihovi.
Vrhunac recepcije predstavlja Nobelova nagrada za književnost (1979), dodeljena za poeziju koja, oslanjajući se na helensku tradiciju, savremenim izrazom „predstavlja borbu savremenog čoveka za slobodu i stvaralaštvo“. U kasnijim decenijama nastavio je da objavljuje zrele, formalno razuđene knjige u kojima se njegova „sunčana metafizika“ sve više zaoštrava u smeru meditacije o vremenu, smrti, istoriji i jeziku. Preminuo je u Atini 1996. godine, ostavivši delo koje u grčkoj kulturi ima status kanona i koje je snažno uticalo na pesnike Mediterana i šire.

MG P62