Godina izdanja: 1988
ISBN: 86-7331-114-4
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Predgovor - Predrag Piper

Neke opšte napomene o lingvistici i jeziku (1871)
O zadacima lingvistike (1889)
Neki od opštih stavova do kojih je Boduen došao, posmatrajući i proučavajući jezičke pojave (1897)
Fonema (1899)
O mešanoj prirodi svih jezika (1901).
Jezikoslovlje ili lingvistika u XIX veku (1904)
Jezik i jezici (1904)
Lingvistika (1904)
O jednoj strani postepenog očovečavanja jezika, u vezi s antropologijom (1905)
Uvodne napomene o psihologiji i sociologiji jezika (1915) Razlika između fonetike i psihofonetike (1928) Pojam količine u jezičkom mišljenju (1927)
Bibliografija
Registri

Književna zajednica Novog Sada 1988 241 strana

očuvanost 5-

Lingvistički spisi predstavljaju izbor najznačajnijih radova poljskog lingviste Jana Boduena de Kurtenea, jednog od utemeljivača moderne lingvistike i pionira fonologije. U ovim spisima izložene su njegove najvažnije teorije o jeziku, jezičkim promenama, fonemi, psihološkoj prirodi jezika i odnosu između jezika i govora. Njegove ideje snažno su uticale na razvoj strukturalne lingvistike i kasnije lingvističke škole.

Kratak rezime

Boduen de Kurtene posmatra jezik kao živ, promenljiv i psihološki uslovljen sistem, a ne kao skup nepromenljivih pravila. Smatra da se jezik neprestano razvija pod uticajem govornika i društvenih okolnosti.

Njegov najznačajniji doprinos jeste razvoj teorije foneme, prema kojoj fonema nije samo glas, već najmanja funkcionalna jedinica jezika koja razlikuje značenja reči. Time je postavio temelje moderne fonologije. Takođe pravi razliku između jezika kao sistema i konkretne govorne upotrebe, što će kasnije biti razvijeno u strukturalnoj lingvistici.

Strukturalni pregled

1. Predmet lingvistike

Lingvistika proučava jezik kao sistem.
Jezik je društvena i psihološka pojava.
Govor je konkretna realizacija jezika.

2. Jezik kao sistem

Jezik nije skup izolovanih elemenata.
Svi jezički nivoi međusobno su povezani.
Promena jednog elementa utiče na ceo sistem.

3. Teorija foneme

Fonema je osnovna funkcionalna jedinica jezika.
Razlikuje značenje reči.
Fonema nije isto što i glas.

4. Jezičke promene

Jezik se stalno menja.
Promene nisu slučajne.
Razvoj jezika zavisi od psiholoških i društvenih činilaca.

5. Psihološka osnova jezika

Jezik postoji u svesti govornika.
Govor je psihofizička aktivnost.
Mentalni procesi imaju važnu ulogu u funkcionisanju jezika.

6. Individualni i društveni aspekt jezika

Svaki govornik koristi jezik na svoj način.
Istovremeno postoji zajednički jezički sistem koji omogućava komunikaciju.
Jezik povezuje pojedinca i zajednicu.

7. Značaj za modernu lingvistiku

Postavio temelje fonologije.
Uticao na razvoj strukturalizma.
Njegove ideje prihvatili su brojni lingvisti 20. veka, uključujući predstavnike Praške škole.

Ključni pojmovi

Jezik
Govor
Lingvistika
Fonema
Glas
Fonologija
Fonetika
Jezički sistem
Struktura jezika
Jezička promena
Psihologija jezika
Psihofonetika
Morfologija
Morfofonologija
Analogija
Individualni jezik
Društveni jezik
Komunikacija
Značenje
Jezička funkcija
Evolucija jezika
Strukturalna lingvistika
Jezička norma
Govornik
Jezička svest

Glavne teze

Jezik je dinamičan sistem koji se neprestano razvija.
Fonema je osnovna funkcionalna jedinica jezika.
Jezičke promene imaju unutrašnje zakonitosti.
Jezik je istovremeno psihološka i društvena pojava.
Govor predstavlja konkretnu realizaciju jezičkog sistema.
Jezički sistem funkcioniše kao međusobno povezana celina.
Proučavanje jezika zahteva povezivanje fonetike, fonologije, morfologije i psihologije.
Savremena strukturalna lingvistika u velikoj meri počiva na idejama Boduena de Kurtenea.