Godina izdanja: 2014
ISBN: 978-86-10-00944-6
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor Fitzgerald, Francis Scott Key, 1896-1940 ; Ficdžerald, Fransis Skot, 1896-1940
Naslov Veliki Getsbi / F. Skot Fidžerald ; prevela Branislava Maoduš
Ostali naslovi The Great Gatsby. srpski jezik
Jezik srpski
Vrsta građe roman
Godina 2014
Izdanje 2. izd.
Izdavanje i proizvodnja Beograd : Vulkan izdavaštvo, 2014 (Beograd : Vulkan)
Drugi autori Maoduš, Branislava, 1981- (prevodilac)
Fizički opis 215 str. ; 22 cm
Napomene Prevod dela: The Great Gatsby / F. Scott Fitzgerald
Tiraž 500.
Na presavijenom delu kor. liusta autorova slika i beleška o njemu
(karton)

Veliki Getsbi (The Great Gatsby) roman je američkog pisca Frensisa Skota Ficdžeralda (F. Scott Fitzgerald), prvi put objavljen 1925. godine. Smatra se jednim od najznačajnijih dela američke književnosti XX veka i jednim od najuspelijih književnih prikaza takozvanog doba džeza, razdoblja ekonomskog prosperiteta, društvenih promena i raskošnog života u Sjedinjenim Američkim Državama tokom dvadesetih godina prošlog veka.
Radnja romana smeštena je u leto 1922. godine, prvenstveno na Long Ajlendu i u Njujorku, a pripovedač je Nik Karavej, mladić koji se doseljava na istočnu obalu i postaje svedok života bogatih i privilegovanih pripadnika američkog društva. Njegov tajanstveni sused, Džej Getsbi, organizuje raskošne zabave na svom velelepnom imanju, privlačeći mnoštvo gostiju koji o njegovom poreklu i bogatstvu znaju veoma malo. Iza blistave fasade krije se čovek opsednut prošlošću i ljubavlju prema Dejzi Bjukenan, ženi koju je upoznao pre nego što je stekao bogatstvo, a koja je sada udata za imućnog i nadmenog Toma Bjukenana.
Kroz Getsbijevu sudbinu Ficdžerald istražuje iluzije američkog sna, prividnu mogućnost društvenog uspona, moć novca, klasne razlike i moralnu prazninu društva zasnovanog na materijalnom uspehu. Getsbijeva težnja da povrati izgubljenu ljubav prerasta u tragičnu potragu za idealom koji ne može da opstane u stvarnosti. Roman istovremeno predstavlja kritiku bogatstva i privilegija, ali i elegičnu priču o mladosti, čežnji, vremenu i nemogućnosti povratka u prošlost.
Odlikuje se izuzetnom stilskom sažetošću, simbolikom i lirskim jezikom, a naročito su poznati motivi zelenog svetla na kraju Dejzinog pristaništa i puste doline pepela kao simbola društvenog i moralnog propadanja. Iako nakon objavljivanja nije ostvario komercijalni uspeh kojem se pisac nadao, Veliki Getsbi je tokom narednih decenija stekao status klasika američke književnosti. Roman je više puta ekranizovan, a među najpoznatijim filmskim adaptacijama nalaze se verzije iz 1974. godine, s Robertom Redfordom i Mijom Farou, i iz 2013, u režiji Baza Lurmana, s Leonardom Dikaprijem u naslovnoj ulozi.

Frensis Skot Ficdžerald (Francis Scott Key Fitzgerald, 1896–1940) bio je američki romanopisac, pripovedač i scenarista, jedan od najznačajnijih predstavnika američke književnosti između dva svetska rata i takozvane izgubljene generacije. Rođen je 24. septembra 1896. godine u Sent Polu, u Minesoti, u porodici irsko-katoličkog porekla. Školovao se na Univerzitetu Prinston, gde je počeo da piše priče i dramske tekstove, ali je 1917. napustio studije i prijavio se u vojsku. Tokom vojne službe upoznao je Zeldu Sejr, koja će postati njegova supruga i jedna od najpoznatijih ličnosti američkog kulturnog života dvadesetih godina. Književni uspeh ostvario je već prvim romanom S ove strane raja (This Side of Paradise, 1920), čija mu je popularnost omogućila da se iste godine oženi Zeldom. Njihov buran brak, obeležen raskošnim životom, čestim putovanjima, finansijskim teškoćama i kasnijim Zeldinim psihičkim oboljenjem, snažno se odrazio na njegovo književno stvaralaštvo. Ficdžerald je postao jedan od najprepoznatljivijih hroničara američkih „ludih dvadesetih“, epohe koju je sam nazvao dobom džeza. Njegovi romani i pripovetke prikazuju život bogate omladine, društvene ambicije, ljubavne odnose, razočaranja i moralne protivrečnosti američkog društva. Posle prvog romana objavio je Lepi i prokleti (The Beautiful and Damned, 1922), a zatim svoje najpoznatije delo, Veliki Getsbi (The Great Gatsby, 1925). Tokom dvadesetih godina živeo je u Francuskoj, gde se družio s Ernestom Hemingvejem i drugim američkim piscima i umetnicima okupljenim oko pariske književne scene. Godine 1934. objavio je roman Blaga je noć (Tender Is the Night), delimično nadahnut sopstvenim bračnim iskustvima i Zeldinom bolešću. Pored romana napisao je veliki broj pripovedaka, od kojih su mnoge objavljivane u vodećim američkim časopisima, naročito u The Saturday Evening Post. Među njegovim poznatim pričama nalaze se Neobični slučaj Bendžamina Batona, Dijamant velik kao Ric i Zimski snovi. Tridesetih godina suočavao se sa sve težim finansijskim problemima, alkoholizmom i opadanjem književne popularnosti. Poslednje godine života proveo je u Holivudu, radeći kao scenarista i pokušavajući da obnovi književnu karijeru. U tom periodu započeo je roman Poslednji tajkun (The Last Tycoon), koji je ostao nedovršen i objavljen je posthumno 1941. godine. Preminuo je 21. decembra 1940. godine u Holivudu, od srčanog udara, u 45. godini života. Iako je u trenutku smrti bio gotovo zaboravljen, njegovo književno delo doživelo je veliku obnovu interesovanja tokom četrdesetih i pedesetih godina, a Veliki Getsbi postao je jedan od ključnih romana američkog književnog kanona. Ficdžerald se danas smatra jednim od najistaknutijih stilista američke proze, piscem koji je izuzetnom liričnošću i psihološkom pronicljivošću prikazao sjaj i unutrašnju prazninu američkog sna.

MG P88 (N)