ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1978
Jezik: Hrvatski
Autor: Strani

Autor - osoba Kadare, Ismail, 1936-2024
Naslov General mrtve armije / Ismail Kadare ; prevod s francuskoga Đuro Plemenčić
Jedinstveni naslov Le général de l`armée morte. srpski jezik
Vrsta građe roman
Ciljna grupa odrasli, opšte (lepa književnost)
Jezik srpski
Godina 1978
Izdavanje i proizvodnja Rijeka : `Otokar Keršovani`, 1978 (Novi Sad : `Budućnost`)
Fizički opis 254 str. ; 20 cm
Drugi autori - osoba Plemenčić, Đuro (prevodilac)
Zbirka Zlatni paun / [`Otokar Keršovani`, Rijeka]
(Karton s omotom)
Napomene Prevod dela: Le général de l`armée morte / Ismaïl Kadaré

Ismaïl Kadaré rodio se 1934. u Gjinokasteru, gradiću na jugu Albanije, istom onom gradiću u koji je smjestio jedan od bizarnih događaja svog romana o generalu mrtve armije: jedna je okupatorska bludnica pala od revolverskih metaka uvrijeđenog oca čiji se sin u nju zagledao razvrgnuvši zaruke s djevojkom koju su mu odabrali. Da bi događaj bio još groteskniji, pokopana je na vojničkom groblju palih okupatorskih vojnika dobivši, kao i svaki od njih, nadgrobni natpis: UMRLA ZA DOMOVINU.
Mnogo je takvih tragikomičnih scena u ovom romanu, u kojem ipak prevladava tragičnost ljudskih sudbina u krvavom i blatnom ratnom kolopletu, romanu u kojem general bivše okupatorske vojske dvadeset godina nakon završetka rata dolazi u Albaniju da sabere kosti vojnika palih „na polju časti” i da ih brižljivo umotane u najlonske vreće pošalje njihovim obiteljima. Osim generala, koji u svojoj mašti zamagljenoj alkoholom ponovo vodi i dobiva već davno izgubljene bitke, tu je i njegov pratilac, svećenik za kojega su Albanci niža rasa koja će na kraju krajeva istrijebiti sama sebe; zatim se tu pojavljuje general-pukovnik druge okupatorske vojske koji čak krade posmrtne ostatke svojih bivših saveznika. Uz to, roman je prošaran sjećanjima na pukovnika Z-a, komandanta kaznenog bataljona za vrijeme rata, koji romantično ljubi svoju mladu ženu daleko u domovini, a tu, u Albaniji, siluje četrnaestogodišnju djevojku natjeravši je na samoubojstvo, da napokon tog „heroja” ubije majka silovane djevojke, koja njegove kosti skupljene u blatnjavu vreću baca pred noge generala-grobara, u grotesknoj sceni usred svatovskog veselja.
Kao njihovi antipodi, tu su i – u dnevnicima zabilježene – sudbine okupatorskih vojnika koji umiru ni ne znajući zašto ih je zapravo zadesila ta sudbina, i koji dolazeći s fronte da predahnu u gradovima do novog ratnog pohoda istresaju sav svoj čemer i jad u naručjima bludnica.
Tu je, konačno, i albanski narod, gostoljubiv u miru, ali gnjevan u ratu kada, više nagonski nego svjesno, brani svoj nacionalni identitet. Nema sumnje da je ovaj Kadaréov roman po svojoj strukturi, a i po svojoj umjetničkoj vrijednosti, roman svjetskog dometa.


Ismail Kadare (Đirokastra, 28. januar 1936 – Tirana, 1. jul 2024) je albanski književnik, pesnik, esejista, scenarista i dramaturg. On je vodeća međunarodna književna ličnost i intelektualac. On je bio fokusiran na poeziji sve do objavljivanja svog prvog romana, General mrtve armije, koji mu je doneo međunarodnu slavu.
Kadare je 1992. godine dobio svetsku nagradu Čino Del Duka. Godine 2005, mu je dodeljena inauguralna međunarodna nagrada Man Buker; 2009. Nagrada princa od Asturije za umetnost; i 2015. godine Jerusalimska nagrada. Primalac je nagrade Park Kjong-ni 2019. i međunarodne nagrade za književnost Nojštat 2020. godine. Francuska ga je 1996. godine postavila za stranog saradnika Akademije nauka o moralu i politici Francuske, a 2016. je dobio titulu Komandir Legije časti. Bio je 15 puta nominovan za Nobelovu nagradu za književnost. Od 1990-ih, obe glavne političke stranke u Albaniji su od Kadara tražile da postane predsednik Albanije na osnovu konsenzusa, ali je on to odbio.
Njegov nominacioni porotnik za Nojštatsku nagradu napisao je: „Kadare je naslednik Franca Kafke. Niko od Kafkinog doba nije ušao u pakleni mehanizam totalitarne moći i njenog uticaja na ljudsku dušu u toliko hipnotičkoj dubini kao Kadare.” Njegovo pisanje se takođe poredi sa pisanjem Nikolaja Gogolja, Džordža Orvela, Gabrijela Garsije Markeza, Milana Kundere i Balzaka. Živeći u Albaniji u vreme stroge cenzure, Kadare je osmislio lukave strategije kako bi nadmudrio komunističke cenzore koji su zabranili tri njegove knjige, koristeći sredstva kao što su parabola, mit, basna, narodna priča, alegorija i legenda, prošarane dvostrukim značenjima, aluzijama, insinuacijama, satirom i šifrovanim porukama. Godine 1990, da bi pobegao od komunističkog režima i njegove tajne policije Sigurimi, prebegao je u Pariz. Njegovi radovi su objavljeni na 45 jezika. „Njujork tajms“ je pisao da je on bio nacionalna ličnost u Albaniji koja se po popularnosti može porediti sa Markom Tvenom u Sjedinjenim Državama, i da „teško da postoji albansko domaćinstvo bez Kadarove knjige“.
Kadarea neki smatraju jednim od najvećih pisaca i intelektualaca 20. i 21. veka i univerzalnim glasom protiv totalitarizma. On je suprug književnice Helene Kadare i otac ambasadorke Ujedinjenih nacija i potpredsednice Generalne skupštine UN, Besijane Kadare.
Kadare je rođen 28. januara 1936. u Đirokastru, na jugu Albanije, u porodici skromnog sudskog službenika. Majka mu potiče iz imućne porodice, tako da odrasta u liberalnoj i obrazovanoj građanskoj sredini. Detinjstvo i rodni grad (pod naizmeničnom italijanskom odnosno grčkom okupacijom tokom Drugog svetskog rata) opisuje u romanu „Hronika u kamenu”.
Studirao je na Fakultetu u Tirani i na Zavodu za književnost „Maksim Gorki” u Moskvi.
Šezdesetih godina XX veka radi kao novinar i urednik, kada počinje da objavljuje poeziju. Godine 1963. objavljuje prvi roman, „General mrtve vojske”, koji doživljava uspeh i u zemlji i u inostranstvu. Po romanu je 1983. snimljen istoimeni film s Marčelom Mastrojanijem u glavnoj ulozi.
Od tada redovno objavljuje brojna dela koja su ga učinila jednim od najznačajnijih evropskih pisaca XX veka. Među njima se posebno ističe „Palata snova”, politička alegorija, čija je radnja smeštena u osmanskom Istanbulu, ali kojom Kadare na suptilan način kritikuje komunistički režim Envera Hodže.
Godine 1990, pred sam pad komunizma u Albaniji, dobija azil u Francuskoj. Azil je zatražio zbog, kako kaže, nepomirljivosti istinskog književnog stvaralaštva i diktature:
„Pisac je prirodni neprijatelj diktature.”
Kadare ostaje u Francuskoj do 1999, kad se vraća u Albaniju. Trenutno živi na relaciji Tirana–Pariz.
Odabrana dela
General mrtve vojske (1963),
Tvrđava (1970),
Hronika u kamenu (1971),
Velika zima (1977),
Most na tri luka (1978),
Prekinuti april (1980),
Palata snova (1981),
Koncert na kraju zime (1988),
Piramida (1992)
Razgovor o brilijantima jednog decembarskog popodneva (2013)

MG P82 (N)