Godina izdanja: 1990
ISBN: 86-19-01823-X
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Nolit 1990

odlična očuvanost

zpk

Izabrana dela Margerit Jursenar predstavljaju širok presek stvaralaštva jedne od najznačajnijih francuskih književnica 20. veka. Njeno pisanje povezuje istoriju, filozofiju, mitologiju, psihologiju, umetnost i razmišljanje o ljudskoj prirodi. Istorijske epohe kod nje nisu samo pozadina radnje, već način da se istraže univerzalna pitanja vlasti, smrti, ljubavi, prolaznosti, identiteta i odnosa čoveka prema vremenu.

1. Dokrajčenje

Dokrajčenje (L`Œuvre au noir) je istorijski roman smešten u Evropu 16. veka, u vreme verskih sukoba, reformacije i velikih promena evropskog mišljenja.

Glavni junak Zenon Ligre je lekar, filozof, alhemičar i učenjak koji pokušava da očuva intelektualnu slobodu u svetu kojim dominiraju dogma, politička moć i verska netrpeljivost.

Roman istražuje sukob između slobodnog mišljenja i društvenih ograničenja, kao i pitanje koliko pojedinac može da ostane veran sebi u vremenu istorijskih potresa.

Ključne teme: renesansa; reformacija; sloboda mišljenja; alhemija; nauka; religija; individualizam; progon; smrt; ljudska sloboda.

2. Danak nadi

Danak nadi (Le Coup de grâce) je kratki istorijski roman o ljubavi, ratu, prijateljstvu i neostvarenim osećanjima.

Kroz ratnu i političku pozadinu Jursenar prikazuje složene odnose među ljudima, naročito sukob između želje, ponosa, odanosti i emocionalne nedostupnosti.

Ključne teme: rat; ljubav; žrtva; neuzvraćena osećanja; prijateljstvo; gubitak; sudbina; psihologija.

3. Hadrijanovi memoari

Hadrijanovi memoari (Mémoires d`Hadrien) predstavljaju zamišljenu autobiografiju rimskog cara Hadrijana.

Roman je oblikovan kao retrospektivno obraćanje budućem nasledniku Marku Aureliju. Hadrijan razmatra svoju mladost, dolazak na vlast, upravljanje Rimskim carstvom, ratove, politiku, umetnost, filozofiju, ljubav i sopstvenu smrtnost.

Delo istovremeno predstavlja istorijski roman i filozofsku meditaciju o vlasti, čoveku i prolaznosti.

Ključne teme: Rim; Hadrijan; carstvo; vlast; filozofija; Marko Aurelije; Antinoj; ljubav; umetnost; mir; rat; smrt; vreme; odgovornost vladara.

4. Kao voda koja teče

Kao voda koja teče (Comme l`eau qui coule) objedinjuje pripovetke i kraće prozne tekstove povezane motivima prolaznosti, sudbine, ljubavi, smrti i ljudske usamljenosti.

Naslovna metafora vode naglašava ideju da život neprestano protiče i da čovek ne može zaustaviti vreme.

Ključne teme: vreme; prolaznost; sudbina; ljubav; smrt; putovanje; sećanje; ljudska priroda.

5. Vatre

Vatre (Feux) predstavljaju jednu od najpoetičnijih i najintenzivnijih knjiga Jursenar. Delo povezuje kratke prozne tekstove, poetske meditacije, mitološke i književne motive.

Jursenar koristi likove iz mitologije, istorije i književnosti da govori o ljubavi, strasti, ljubomori, patnji, usamljenosti i ljudskoj želji.

Ključne teme: mit; ljubav; strast; eros; patnja; ljubomora; smrt; usamljenost; antička tradicija; poetska proza.

6. Priče sa Istoka

Priče sa Istoka (Nouvelles orientales) predstavljaju zbirku pripovedaka nadahnutih različitim tradicijama Balkana, Grčke i šireg istočnomediteranskog prostora.

U njima se prepliću mit, legenda, religija, narodna predanja i psihološka priča. Jursenar tradicionalne motive preoblikuje u univerzalne priče o čoveku.

Ključne teme: Istok; Balkan; Grčka; legenda; mit; narodna tradicija; religija; ljubav; smrt; sudbina; preobražaj.

7. Crna mena

Crna mena (L`Œuvre au noir) povezana je sa motivom „crne mene“ odnosno alhemijskog procesa razgradnje i preobražaja. U simboličkom smislu crna mena označava raspad starog oblika i početak unutrašnje transformacije.

Motiv je posebno značajan za razumevanje Jursenarinog interesovanja za renesansnu misao, alhemiju, filozofiju i potragu pojedinca za istinom.

Ključne teme: alhemija; transformacija; smrt; obnova; renesansa; znanje; sloboda; unutrašnja promena.

8. Izabrani ogledi

Ogledi predstavljaju Jursenarin intelektualni pogled na književnost, istoriju, umetnost, mitologiju i stvaralački proces.

U njima se vidi njeno shvatanje književnosti kao načina da se prošlost ponovo sagleda iz perspektive savremenog čoveka. Istorijska ličnost ili događaj za nju nisu mrtva činjenica, već mogućnost da se istraži univerzalno ljudsko iskustvo.

Ključne teme: književnost; istorija; umetnost; mitologija; stvaralaštvo; pisac; istorijska svest; kultura; humanizam.

Strukturalni pregled opusa
Dokrajčenje – istorijski roman, renesansa, sloboda i znanje; Danak nadi – ratni i psihološki roman, ljubav, žrtva i gubitak; Hadrijanovi memoari – istorijski roman, Rim, vlast, filozofija i prolaznost; Kao voda koja teče – pripovetke, vreme, sudbina, ljubav i smrt; Vatre – poetska proza, mit, strast, ljubav i patnja; Priče sa Istoka – pripovetke, legenda, mit, Balkan i Istok; Crna mena – alhemijski i simbolički motivi, preobražaj, znanje i sloboda; Izabrani ogledi – esejistika, književnost, istorija, umetnost, mitologija i humanizam.

Ključne reči

Margerit Jursenar; francuska književnost; istorijski roman; Hadrijan; Rim; renesansa; Zenon; Dokrajčenje; Danak nadi; Vatre; Priče sa Istoka; alhemija; mitologija; filozofija; istorija; humanizam; ljubav; strast; smrt; prolaznost; vlast; sloboda; znanje; identitet; sudbina; umetnost; sećanje; vreme; preobražaj; čovek i istorija.

Suština dela

U celokupnom ovom izboru Jursenar istoriju koristi kao ogledalo ljudske prirode. Od antičkog Rima i renesanse do mitova i istočnih legendi, njene junake određuje potraga za smislom, slobodom i sopstvenim mestom u vremenu. Njena proza spaja istorijsku preciznost, filozofsku dubinu i poetski izraz, pa pojedinačni život pretvara u razmišljanje o čoveku uopšte.