ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1998
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Johan Hajnrih Šviker / J. H. Schwicker
Naslov originala: Politische Geschichte der Serben in Ungarn
Izdavač: Matica srpska, Odeljenje za društvene nauke, Novi Sad
Godina: 1998
Obim: 331 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Knjiga „Politička istorija Srba u Ugarskoj“ (originalno Politische Geschichte der Serben in Ungarn), koju je napisao nemački istoričar i publicista Johan Hajnrih Šviker (J. H. Schwicker), predstavlja jedno od ključnih istoriografskih dela o prošlosti srpskog naroda severno od Save i Dunava.

Prvi put je objavljena na nemačkom jeziku 1880. godine u Budimpešti, dok je moderan prevod na srpski jezik objavljen tek 1998. godine u izdanju Matice srpske iz Novog Sada i Gutenbergove galaksije iz Beograda. Knjigu je sa nemačkog preveo Tomislav Bekić, a priredio akademik Slavko Gavrilović.

Knjiga detaljno analizira politički, pravni i društveni položaj Srba u Habzburškoj monarhiji (odnosno Ugarskoj) u periodu od Velike seobe Srba 1690. godine pod patrijarhom Arsenijem III Čarnojevićem, pa sve do kraja 18. veka (oko 1792. godine).

Delo je podeljeno na tematska poglavlja koja prate razvoj srpske autonomije, crkveno-narodnih sabora i borbu za očuvanje privilegija dobijenih od austrijskih careva:
1. Od Velike seobe do Karlovačkog mira (1699).
2. Od Karlovačkog mira do stupanja na presto Marije Terezije (1740).
3. Period vladavine Marije Terezije i uspostavljanje Ilirske dvorske deputacije.
4. Narodno-crkveni sabor iz 1769. godine.
5. Prvi i drugi Ilirski regulament (državni akti kojima je Beč regulisao status Srba).
6. Declaratorium illyricum (1779).
7. Položaj i odluke pod carem Josifom II




Johan Hajnrih Šviker (Johann Heinrich Schwicker) bio je izuzetno plodan i svestran intelektualac — istoričar, pedagog, publicista i političar čiji je rad ostavio dubok trag u austrougarskoj kulturi i istoriografiji 19. veka. Iako je po nacionalnosti bio Nemac, njegova naučna radoznalost i pedantnost učinile su ga jednim od najvažnijih hroničara istorije Srba na prostorima Habzburške monarhije.

Šviker je rođen 28. aprila 1839. godine u Novoj Bešenovi (nem. Neubeschenowa, danas u rumunskom delu Banata) u nemačkoj porodici. Svoju profesionalnu karijeru započeo je u prosveti:
• Nakon završene učiteljske škole u Vršcu 1856. godine, radio je kao učitelj u nekoliko mesta u Banatu.
• Najznačajniji period njegove rane karijere vezan je za Veliki Bečkerek (današnji Zrenjanin), gde je od 1857. do 1869. godine bio aktivan u društvenom, prosvetnom i kulturnom životu grada.
• Vanredno je položio profesorski ispit za gimnazije 1865. godine iz predmeta nemački jezik i književnost, geografija i istorija.

Njegov prosvetni rad privukao je pažnju tadašnjeg ugarskog ministra prosvete, čuvenog pisca i reformatora Jožefa Etveša. Na njegov poziv, Šviker se 1869. seli u Budimpeštu (tadašnji Ofen/Budim):
• Postavljen je za direktora Centralnog učiteljskog seminara.
• Kasnije postaje profesor u prestižnoj budimpeštanskoj Obergimnaziji, a potom i privatni docent za nemački jezik i književnost na Tehničkom univerzitetu (Josephs-Polytechnikum) u Pešti.
• Tokom celog života bio je vatreni borac za prava i bolji položaj prosvetnih radnika nemačkog govornog područja u Ugarskoj. Godine 1868. osnovao je stručni časopis Ungarischer Schulbote (Ugarski školski glasnik).

U kasnijim godinama života, Šviker ulazi u visoku politiku. Godine 1887. izabran je za poslanika u Ugarskom saboru (parlamentu) kao predstavnik Erdeljskih (Siebenbürgen) Sasa, zbog čega je napustio profesorsku poziciju. U parlamentu je ostao sve do svoje smrti 1902. godine.

Bio je konzervativan i duboko lojalan dinastiji Habzburga i Katoličkoj crkvi. Zbog toga je često dolazio u sukob sa mađarskim nacional-liberalima koji su sprovodili politiku intenzivne mađarizacije nematrijarhalnih naroda.

Kako bi očuvao identitet i kulturu Nemaca u Ugarskoj, osnovao je 1884. u Budimpešti ekskluzivno Udruženje prijatelja književnosti i umetnosti.

Zbog izuzetnog doprinosa osvetljavanju srpske prošlosti na osnovu do tada nepoznatih carskih i vojnih dokumenata iz bečkih arhiva, srpska naučna zajednica mu je odala veliko priznanje. Godine 1885. izabran je za dopisnog člana Srpskog učenog društva (koje je kasnije preraslo u Srpsku akademiju nauka i umetnosti — SANU).

Šviker se nije bavio samo Srbima. Njegov opus obuhvata istoriju različitih naroda i specifičnih administrativnih oblasti u Austrougarskoj:
• „Politička istorija Srba u Ugarskoj“ (1880) — njegovo kapitalno delo.
• „Istorija unijaćenja Srba u Vojnoj krajini“ — izuzetno značajna studija koja se bavi verskim pritiscima i procesom pokatoličavanja srpskih graničara.
• „Istorija austrijske Vojne krajine“ (1881) — detaljna istorija ove specifične odbrambene zone prema Osmanskom carstvu.
• „Cigani u Ugarskoj i Erdelju“ (1883) — jedna od prvih modernih sociološko-istorijskih studija o romskoj zajednici na tim prostorima.

Johan Hajnrih Šviker preminuo je 7. jula 1902. godine u Budimpešti u 63. godini života. Njegov pristup istoriji odlikovao se strogo naučnim metodom: umesto prepričavanja mitova, oslanjao se isključivo na državne dekrete, carske patente i zvaničnu prepisku državnih organa, čime je postavio temelje moderne i objektivne istorije vojvođanskih Srba.